Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Миннесота штатындағы, АҚШ мемлекеттік паркі
Айова штатындағы парк
State park in Minnesota, United States
the park in Iowa
Райс-Лейк мемлекеттік паркі – Миннесота штатының, АҚШ мемлекеттік паркі, Оватонна қаласының шығысында орналасқан. Парк аумағы Райс көлін толық қоршап тұр, ол көшпенді су құстары үшін маңызды тоқтау орны. Көлдің орташа тереңдігі 3 фут (1 метр) құрайды.
Rice Lake State Park is a state park of Minnesota, United States, just east of Owatonna. Park lands entirely surround Rice Lake, an important stopping point for migrating waterfowl. The lake covers with an average depth of 3 feet (1 m).
Табиғат тарихы
Парктің тасты негізі 500 миллион жыл бұрын Ортан батыстың көп бөлігін жамылған теңіздің түбінде орналасқан органикалық шөгінділерден құралған әк тастарынан тұрады. Бұл әк тас толығымен 400 000 жыл бұрын Иллинойсқа дейінгі мұздық дәуірінде жиналған мұздық шөгінділермен жабылған. Мұздықтар шегіну кезінде, мұздың бір бөлігі бөлініп, шөгіндінің ішінде қалды. Мұз еріп, қазандық пайда болды, ол кейін Рис көліне айналды. 10 000 жыл бұрын Висконсин мұздығы Рис көлінен өтіп, парктің батысынан өтті. Сол мұздықтың еріген сулары Кансан шөгінділеріне арналар жасады. Рис көлі – Зумбро өзенінің Оңтүстік тармағының және Орта бөлігінің бастауы. Бұл шығысқа қарай ағатын арна көлдің алғашқы шығу орыны болды. Висконсин мұздығы өткеннен кейін, батыстағы жер төмендеп, екінші шығу орыны пайда болды, ол басқа су алабына батысқа қарай ақты. Бұл шығу орыны Канон өзенінің саласы – Стрейт өзенін қоректендіреді. Тарихи тұрғысынан алғанда, Рис көлінің тереңдігі 55 футқа (17 метрге) дейін жеткен болуы мүмкін, бірақ адамның әсерінен және эвтрофикация процесінен айтарлықтай толып қалды. Бүгінде Рис көлі батпақ өсімдіктерімен қоршалған. Көлдің батпақты, тереңдігі аз болуы, сондай-ақ аймақтағы жалғыз ірі көл ретінде, оны көшпенді су құстары үшін өте қолайлы етеді. Сыбызғылайтын аққулар, Канада және қарлы қаздар, суға шомылатын қаздар, батыс және жолақты қаңқалар, қара қаздар жиі келіп тұрады. Парк аумағында клен, липа, қарағай және емен ағаштарынан тұратын жапырақты ормандар, сондай-ақ кейбір шабындықтар бар. Дегенмен, бұл аймақтың қоныстанғанға дейінгі өсімдік жамылғысын толық бейнелемейді, ол көлдің шығыс жағында біршама тығыз ағаштармен еменді саванна болған. Су шығыс жағалауды оңтүстік-батыстан келетін дала өрттерінен қорғады.
The park's bedrock is limestone laid down 500 million years ago as organic sediments settled to the bottom of a shallow sea that covered much of the Midwest. This limestone is entirely covered by glacial till deposited during a Pre Illinoian glaciation about 400,000 years ago. As those glaciers were retreating, a block of ice broke off and remained embedded in the till. The ice melted, forming a kettle which became Rice Lake. 10,000 years ago the more recent Wisconsin glaciation missed Rice Lake, passing to the west of the park. Meltwater from that glacier eroded streambeds into the Kansan till. Rice Lake is the headwaters of the South Branch, Middle Fork of the Zumbro River. This east flowing stream was the lake's original outlet. After the Wisconsin glacier passed, the land to the west was lowered and a second outlet formed that flowed west into another watershed. This outlet feeds the Straight River, a tributary of the Cannon River. In historical times, Rice Lake may have been as much as 55 feet (17 m) deep, but has filled in considerably due to human influence and the process of eutrophication. Today, Rice Lake is ringed with marsh vegetation. The marshy, shallow nature of the lake, as well as its being the only large lake in the area, make it ideal for migrating waterfowl. Whistling swans, Canada and snow geese, diving ducks, western and pied billed grebes, and black terns are frequent visitors. The park lands are covered in a hardwood forest of maple, basswood, elm, and oak, with some meadow openings. However this is not representative of the area's pre settlement vegetation, which would have been oak savanna with somewhat denser tree growth on the east side of the lake. The water buffered the eastern shore against wildfires burning in from the prairie to the southwest.
Мәдениет тарихы
Жапайы күріш көлде табиғи түрде өседі, сондықтан оның ағылшын тіліндегі атауы осыдан шыққан. Аймақтағы жергілікті американдықтар күрішті маңызды тағамдық көз ретінде жинаған. 1851 жылғы Мендота шарты оңтүстік Миннесотаны еуропалықтардың қоныстануына ашты. 1854 жылы көлдің солтүстік-шығыс жағалауында, маңызды дилижанс жолы бойында Райс-Лейк ауылы пайда болды. Ауылдың теміржол желісі арқылы өтуі жоспарланғандықтан, оның үлкен өсуі күтілді, бірақ ақырында желі оңтүстіске қарай салынды және Райс-Лейк көп ұзамай тасталып қалды. Райс-Лейк ауылынан сақталған жалғыз құрылыс – 1857 жылы салынған методист шіркеуі, ол әлі де мемлекеттік саябақтың солтүстік-шығыс бұрышында тұр. Райс көлінің басқа шығару арналары 1870 жылдары Васиожадағы диірменге қуат беру үшін шығыс арнаға көбірек су жіберу үшін бөгеттелді. Дегенмен, су деңгейі мерзімімен төмендеп, диірменді іске қосу мүмкін болмай, ол жұмысын тоқтатты және 1891 жылы өртеніп кетті. Бірақ суды басқару құрылыстарының көп бөлігі сақталды, шығыс ағымын шектеді және жиналған ауылшаруашылық ағын суларынан эвтрофикацияға алып келді. Райс көлі өлі өсімдіктермен толуына байланысты прогрессивті түрде жайылып, суы аз болды. 20-шы ғасырда Райс-Лейк аймақтағы демалыс орнына айналды, өйткені толып жатқанмен, Оңтүстік-Шығыс Миннесотадағы сирек көлдердің бірі болды. Izaak Walton League солтүстік жағалаудағы жерге иелік етті, ал тағы бір балық аулау және аң аулау клубы көл жағалауындағы басқа жерлерге ие болды. 1961 жылы Клермонттағы газет редакторы Дана Хинкли Райс көлінің айналасында мемлекеттік саябақ құруға қатысты жергілікті халықтың үлкен қызығушылығын ояртты. Бұл идея бірнеше себептерге байланысты тартымды болды. Оватонна 35-ші тас жолдың салынуына байланысты Каплан Вудс мемлекеттік саябағының бір бөлігін жоғалтты, ал Оватоннадағы жүзу бассейні тығырыққа толы болды. Тұрғындар мемлекеттің Райс көлін тереңдетіп, қайықпен жүзу және жүзуді жақсартады деп күтті. Осындай қолдаумен 1963 жылы Райс-Лейк мемлекеттік саябағын құру туралы заң қабылданды. Сол жылы қысқартылған Каплан Вудс мемлекеттік саябағы Оватоннаға қалалық саябақ ретінде берілді, ол бүгінде Каплан Вудс парквейі деп аталады. Жеке меншік иелерінен учаскелерді сатып алу жергілікті ынта-жігер көрсеткеннен баяу жүрді. Бірнеше иелері сатуға келіспеді, бірақ 1967 жылы саябақтың солтүстік-орталық бөлігінде, көбінесе бұрынғы Izaak Walton League жерінде демалыс орындары орнатылды. Жылдар бойы жер учаскелері кезең-кезеңмен сатып алынды, бірақ Райс көлін тереңдету арманы іске аспады. Сонымен қатар, лай, балдырлар және қандасқақтар көлдің жүзуге қолайлылығын нашарлатты. Алайда, Райс көлі адамдарға аз тартымды болған сайын, су құстары үшін одан да тартымдырақ болды. Райс-Лейк мемлекеттік саябағы құстарды бақылау орталығы ретінде қайта құрылды.
Wild rice grows naturally in the lake, hence its English name. Native Americans in the area harvested the rice as an important food source. The Treaty of Mendota in 1851 opened up southern Minnesota to European settlement. In 1854, the village of Rice Lake arose on the northeast shore of the lake, along an important stagecoach route. The village was expected to grow significantly for a rail line was planned to pass through, but the line was ultimately laid farther south and Rice Lake was soon abandoned. The one surviving structure from the village of Rice Lake is a Methodist church built in 1857, which still stands in the northeast corner of the state park. Rice Lake's other outlets were dammed and diked in the 1870s to channel more flow down the eastern outlet to power a mill in Wasioja. Nevertheless, the water level would periodically drop too low to run the mill, and it went out of business, later burning down in 1891. Most of the water control structures remained in place, however, limiting outflow and resulting in eutrophication from accumulated agricultural runoff. Rice Lake grew progressively shallower as it filled in with dead vegetation. In the 20th century, Rice Lake became a recreational destination in the area, for although it was filling in, it was one of the few lakes in southeast Minnesota. The Izaak Walton League owned on the north shore, and another fishing and hunting club owned other lakefront. In 1961, the newspaper editor in Claremont, Dana Hinckley, sparked strong local interest in creating a state park around Rice Lake. The idea was appealing for several factors. Owatonna had lost part of Kaplan Woods State Park to construction of Interstate 35, and the Owatonna swimming pool was crowded. Residents expected that the state would dredge Rice Lake to improve boating and swimming. With such support, legislation creating Rice Lake State Park passed in 1963. That same year the shrunken Kaplan Woods State Park was transferred to Owatonna as a city park, known today as Kaplan's Woods Parkway. The actual purchase of lots from their various private owners proceeded more slowly than local enthusiasm would have indicated. Several owners were reluctant to sell, but by 1967 recreational facilities had been installed in the north central part of the park, mostly on the former Izaak Walton League property. Inholdings have been acquired periodically over the years, but the dream of dredging Rice Lake proved unfeasible. Moreover, the mud, algae, and leeches compromised the lake's appeal as a swimming destination. However, as Rice Lake has become less appealing for human activities, it has become more appealing to waterfowl. Rice Lake State Park has reinvented itself as a birdwatching destination.