Моңзи: Тарихы, климаты және сауда орталығы

Атаудың шығу тегі

Көпке белгілі болғандай, "Менгзи" (蒙自) атауы Менгзидің батысында орналасқан Музе тауынан (қазір Лианхуа тауы деп аталады) бастау алған, ал қазір Гецзяу қаласына қарасты. И тілінде Музе тауы – "ұзын, биік тау" деген мағынаны білдіреді.

География және климат

Тропик шеңберінен оңтүстікке қарай 30 минуттық бұрышта орналасқан Меңцзи, Оңтүстік Юньнань сияқты, жылы және ылғалды субтропикалық климатқа (Кёппен Cwa) ие. Маусымдар арасында айқын шекара жоқ, күндізгі температура жыл бойы жылы болып сақталады. Ең жоғары температура мамыр айында, жаңбырлы маусымның ең қызу кезеңінен бұрын жетеді, ал ең төменгі температура желтоқсан айында байқалады. Дегенмен, ең жылы ай – маусым, ал ең суық ай – желтоқсан. Жылдық орташа температурасы көрсетілген. Маусым мен қыркүйек айларында жылдық жауын-шашынның 60%-дан астамы түседі, осы кезеңде көптеген күндері жаңбыр жауады, нәтижесінде күн сәулесінің мөлшері азаяды. Ай сайынғы мүмкін күн сәулесінің пайызы маусым және шілдеде 34%-дан, ақпанда 64%-ға дейін өзгереді, ал қала жылына 2161 сағатқа жуық күн сәулесін қабылдайды.

Тағам

Менгзи аймағы ұзын күріш ұнынан жасалған гуокиао миксиан ("Көпір үстінен өтетін күріш кеспесі") тағамымен әйгілі.

Тарих

Менгзи тарихы Батыс Хан әулетінің кезінде, Бэнгу округі (贲古县) құрылған (б.з.д. 109 ж.), қазіргі уақытта Синьсуо, Менгзи ауданы болды. 1276 жылы (Юань әулеті) ғана Мэнцзи округі құрылды, оны қазіргі Мэнцзи қаласының прототипі деп қарастыруға болады. 19 ғасырда Мэнцзи Юньнань мен Солтүстік Вьетнамның ішкі аумақтары арасындағы сауданың маңызды орталығы болды. 1886 жылы француз үкіметі Мэнцзиді Юньнань провинциясының Вьетнамдағы Тонгкинг арқылы тауар импорттау және экспорттау орталығы етіп таңдады. Осы мақсатта екі жылдан кейін жабдықталған орын ашылды. Қолжетімділік қиын болды: Ханой немесе Хайфонгтан тауарлар Вьетнам шекарасындағы Хэкоуға дөңгелек кемелермен жеткізіліп, Манхаоға шағын қайықтармен ауыстырылып, содан кейін түйемен Мэнцзиге тасымалданды. Осы қиындықтарға қарамастан, Мэнцзи Юньнань және Батыс Гуйчжоу провинцияларына кіретін маңызды порт болды және 1889 жылы келісім шарты бойынша шетелдік саудаға ашылды. Сауданың көп бөлігі қалайы мен опиуммен жүргізілді. Оның негізгі экспорты қалайы мен опиум, ал негізгі импорты тоқыма (көбінесе мақта) және темекі болды. Сауда орталығы ретінде қала 20 ғасырдың басында маңыздылығын бірте-бірте жоғалта бастады. Мэнцзидің маңыздылығы 1906-1910 жылдары Хайфонгтан Куньминге (Юньнань провинциясының астанасы) дейін француз темір жолы салынуымен аяқталды. Бұл темір жол Мэнцзиді айналып өтті, бірақ 1915 жылы қала арқылы Гедзиу қалайы кеніштеріне желі салынды. Екінші дүниежүзілік соғыстың басындағы қысқа мерзімнен басқа, Мэнцзи қаласының маңыздылығы одан бері төмендеп келеді. Гедзиу 1913 жылы округ, ал 1951 жылы қала мәртебесіне ие болды. Гецзяу мен Кайюань қалалары және жақын маңдағы округтер арасындағы байланыс пен көлік инфрақұрылымының жақсаруы, сондай-ақ Қытайдың оңтүстік-батысы мен Оңтүстік-Шығыс Азия елдері арасындағы сауданың дамуы Мэнцзидің Гецзяу мен Кайюаньмен байланысын күшейтті. Аймақ шекаралық экономикалық орталыққа айналды. Қалайыдан басқа, округтің табиғи ресурстарына көмір, марганец, қорғасын, мырыш және сурьма кіреді. 1930 жылдардың соңында жапондықтар Пекин мен Тяньцзиньге басып кірген кезде, университет профессорлары, студенттері мен әкімшілері оңтүстікке, Чаншаға көшуге мәжбүр болды. Жапондықтар Чаншаға шабуыл жасағаннан кейін, ғалымдар батысқа қарай Юньнань провинциясына қарай ұзақ сапар жасады. Онда олар Оңтүстік-Батыс Біріккен Университеттерін құрды, ол Лианда (联大) деп те белгілі. Өнер және құқық мектебі Мэнцзиде орналасқан, бірақ жарты жылдан кейін провинцияның астанасы Куньминге көшірілді. 2003 жылы 红河哈尼族彝族自治州人民政府 Гедзиуден Мэнцзиге көшіп келді. Осының нәтижесінде жаңа бай қала маңы мен үлкен мемлекеттік кеңселер пайда болды, бірақ кедейліктің көп бөлігі сақталды, қалада үлкен әлеуметтік теңсіздік тудырды. 2012 жылы Мэнцзи қаласының жанындағы Малудонгтан 11-14 мың жылдық ерте адам сүйектері (олардың кейбіреулері мұражай коллекцияларында сақталады) табылды. Олар алдын ала Қызыл Елік үңгірінің адамдары деп аталды.

The history of Mengzi can be traced back to Western Han dynasty when Bengu County (贲古县) was founded (109 B. C.), which was currently the area of Xin'ansuo, Mengzi. Not until in 1276 (Yuan dynasty), Mengzi county was formerly founded, which can be regarded as the prototype of the modern Mengzi City. In the 19th century, Mengzi was a major trading center for commerce between the interior of Yunnan and the Northern area of Vietnam. In 1886, a French convention chose Mengzi to be the center of trade in Yunnan province for importing and exporting goods via Tongking in Vietnam. Facilities for this opened two years later. Communications were inconvenient: goods from Hanoi or Haiphong were shipped to Hekou on the Vietnamese border by junk, transferred by small craft to Manhao, and then taken by pack animal to Mengzi. Despite these difficulties, Mengzi was an important port of entry into both Yunnan and western Guizhou provinces, and in 1889 it was opened to foreign trade as a treaty port. Most of this foreign trade was in tin and opium. Its main exports were tin and opium, and the main imports were mostly textiles (primarily cotton) and tobacco. As a trading center, the city gradually began to lose its importance beginning from the early 20th century. The importance of Mengzi was ended by the construction of the French railway from Haiphong to Kunming (the Yunnan provincial capital) in 1906–10. This railway bypassed Mengzi, but in 1915 a branch line was built via the town to the Gejiu tin mines. Apart from a brief respite during the early days of World War II, the town of Mengzi has, nevertheless, steadily declined in importance ever since. Gejiu became a county in 1913, and a city in 1951. With the improvement of communications and transportation between cities of Gejiu and Kaiyuan and the other counties nearby, plus the development of trade between southwestern China and the countries of Southeast Asia, Mengzi's ties have increasingly strengthened with Gejiu and Kaiyuan. The whole area has become a border economic centre. In addition to tin, the county's natural resources include coal, manganese, lead, zinc, and antimony. When the Japanese invaded Beijing and Tianjin in the late 1930s, university professors, students, and administrators there were forced to leave and travel south to Changsha. Later as the Japanese pushed into Changsha, the academics made their own long march westward to Yunnan Province. There they established the Southwest Associated Universities, also known as Lianda (联大). The School of Arts and Law was located in Mengzi, but moved to the provincial capital of Kunming about half a year later. In 2003, 红河哈尼族彝族自治州人民政府 moved from nearby Gejiu to Mengzi. New wealthy suburbs and large government offices have sprung up as a result, but much of the poverty remains, creating a large wealth gap within the city. In 2012, 11 14 thousand year old early human bones from Maludong near Mengzi City (some of them already in museum collections) were reported. These are provisionally known as the Red Deer Cave people.

Экономика

Менгзи 2003 жылы қайтадан префектуралық орталыққа айналғанға дейін және 2010 жылы әкімшілік жағынан қала мәртебесіне көтерілгенге дейін дамылмаған ауыл шаруашылығы округі болған. Қаланың өнеркәсібінің негізгі саласы – жылжымайтын мүлік индустриясы. Жергілікті билік соңғы жылдары қаланың өнеркәсіптерін өзгертуге бағытталған саясатты әзірлеп келеді және қандай да бір жетістіктерге қол жеткізді.

Трамвай

Хонгхэ трамвайы Мэнцзи Солтүстік теміржол станциясынан қала орталығына қатынайды.

Әуежай

Мэнцзидегі Хонхэ Мэнцзи әуежайы құрылыс жүріп жатыр.