Кіріспе

"Егде жастағы қытай әйелдерін бағыттап алған әшекей алаяқтығы" Бұл алаяқтық әдетте туристерге қарсы жасалады. Ең танымал нұсқасы Таиландтың Бангкок қаласында және елдің басқа қалаларында кездеседі. Бұл Таиландтағы ең кең таралған алаяқтықтардың бірі. Дүкендердің көпшілігі алтын немесе әшекей дүкендері. Алаяқтықтың құрбандары көбінесе Таиландтан келген туристер болады. Бұл алаяқтық соңғы 20 жылдан бері, кейде бір ғимараттың ішінде жүргізіліп келеді деген күдік бар. Таиланд полициясының және тіпті саясаткерлердің осы алаяқтықты қорғауы мүмкін деген пікірлер айтылады. Бұл алаяқтық BBC-нің "The Real Hustle" телесериалының бір бөлімінде және Бангкоктағы "Scam City" эпизодында көрсетілді. Түркия және Шри-Ланка сияқты басқа елдерде де осы алаяқтық түрлі нұсқаларда қолданылады.

Қалпына келтіру

Алдамшылар мен алаяқтар желісі саудагерге зергерлік дүкеннен арзан бағамен асыл тастар сатып алып, пайда табу мүмкіндігін ұсынады. Саудагерге асыл тастарды кедендік төлемсіз сатып алып, оларды шетелге әкеліп, үш есе немесе одан да көп пайда табуға болатынына көндіреді. Әрқайсысы белгілі бір ақпаратты айтатын көмекшілер желісі арқылы саудагер зергерлік дүкенге бағытталады. Алдамшылар Бангкоқтың танымал орындары – Ұлы сарай, Ват-По, Хаосан көшесі, Сиам алаңы, басқа да храмдар мен туристік тартымдылықтарда іздейді. (Сонымен қатар, алаяқтықты көбінесе тук-тук жүргізушісі бастауы мүмкін.) Алдамшы студент немесе әдемі киінген адам болып көрінеді, саудагерге бара жатқан жерінің кейбір ойдан шығарылған мерекеге байланысты бүгін жабық екенін айту үшін жақындасады. Тай халқының мейірімділігін пайдаланып, ол саудагердің қайдан келгенін және Бангкокта алғаш рет барып отырғанын сұрап, әңгіме бастауы мүмкін. Сондай-ақ, ол жақын жердегі тук-тук туризм министрлігінің демеушілігімен тегін немесе арзан екенін айтады және оны басқа храмдарға апаруы мүмкін. Кейде бұл адам саудагердің қай елден екенін біліп, келесі деңгейдегі алдамшыға хабарлайды. Егер саудагер тук-тукке отырса, жүргізуші оны қаланың шетіндегі оңаша храмға апарып тастап, қайтып келгенін күтеді. Саудагер храмға кіргенде, ішінде дұға оқып отырған адамды көреді. Ол адам үкіметтік бағдарлама туралы айтады, ол адамдарға зергерлік бұйымдарды кедендік төлемсіз сатып алып, оларды өз елдеріне жібергенде пайда табуға мүмкіндік береді, және бүгін осы бағдарламаның соңғы күні екенін қосады. Тук-тук саудагерді тағы бір храмға апаруы мүмкін, онда басқа адам (кейде тай, кейде шетелдік) сол оқиғаны қайталайды, саудагерге көрінетін "тәуелсіз" растау арқылы сенімділік тудырады. Егер саудагер қызығушылық танытса, ол адам тук-тук жүргізушісіне оны зергерлік дүкенге апаруды бұйырады. Дүкенде саудагерге зергерлік бұйымдарды сатып алуға қысым көрсетеді. Егер саудагер зергерлік бұйымдарды сатып алса, асыл тастар оның үй еліндегі мекенжайына тікелей жіберіледі, осылайша саудагер олардың бағасын тексертуге немесе қайтаруға мүмкіндік алмайды. Сатып алу кезінде саудагерге жақын жердегі алтын дүкеніне барып, асыл тасқа айырбасталатын алтын сатып алу туралы айтылуы мүмкін – бұл ақшаны жылыстату саудагердің төлемді тоқтатуы дүкеннің пайдасына әсер етпейтінін қамтамасыз етеді. Саудагер өз еліне оралады, бірақ зергерлік бұйымдардың өте төмен құнмен бағаланғанын (көбінесе тастардың немесе алтынның нашар сапасынан) біледі. Басқа алаяқтықтарға жалған тайлық Микимото сертификаттары жатады. Дүкенге кіргеннен кейін әртүрлі сату тактикалары қолданылады, соның ішінде "алдау және ауыстыру", және асыл тастар туралы білімі жоқтарды "жалған асыл тастар" туралы "біліммен" қамтамасыз ету (бірақ олар шын мәнінде нағыз), ал оларға "нағыз асыл тастар" сату (бірақ олар шын мәнінде жалған).

Басқа елдерде нұсқалары

Басқа елдерде де асыл тастар мен зергерлік бұйымдарға қатысты алаяқтықтар болып жатады. Түркияның Анталия қаласында туристерді саябақ сияқты туристік орынға ұйымдастырылған саяхатқа алып кетеді, содан кейін туристерді мемлекеттік лицензиясы бар зергерлік дүкенге апарып қояды. Бұл дүкенде сатылатын зергерлік бұйымдар қарапайым сапалы, бірақ үлкен комиссиялардың арқасында қымбатқа сатылады. Шри-Ланкада зергерлік бұйымдарға қатысты алаяқтық Таиландтағыдай болып өтеді. Сонымен қатар, туристерге кеме апатынан шыққан деген Голландияның ескі VOC монеталарымен де ұқсас алаяқтық жасалады. Сатушылар төмен құнды нағыз монеталарды жоғары құнды жалған монеталармен араластырып, оларды қымбат бағаға сатады.