Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамның Y хромосомасы ДНК-ның гаплогруппасы
Human Y chromosome DNA haplogroup
E M215 немесе E1b1b, бұрын E3b деп белгіленген, адамның Y хромосомасы ДНК-сының маңызды гаплогруппасы болып табылады. E M215-тің екі негізгі тармағы бар: E M35 және E M281. E M35 негізінен Солтүстік Африка мен Африка мүйізінде кең таралған, сондай-ақ Орта Шығыс, Еуропа және Оңтүстік Африкада орташа деңгейде кездеседі. E M281 Эфиопияда сирек кездеседі.
E M215 or E1b1b, formerly known as E3b, is a major human Y chromosome DNA haplogroup. E M215 has two basal branches, E M35 and E M281. E M35 is primarily distributed in North Africa and the Horn of Africa, and occurs at moderate frequencies in the Middle East, Europe, and Southern Africa. E M281 occurs at a low frequency in Ethiopia.
Шығу тегі
E M215-тің пайда болуы Кручиани 2007 жылы Шығыс Африкада шамамен 22 400 жыл бұрынға дараланған.
The origins of E M215 were dated by Cruciani in 2007 to about 22,400 years ago in East Africa.
Ежелгі ДНК
Лазаридис және басқалар (2016) бойынша, ежелгі Леванттан табылған натуфтық қаңқа қалдықтары негізінен Y ДНК гаплогруппасы E1b1b-ді тасыған. Әкелік тегі бойынша талдау жүргізілген бес натуфтық үлгінің үшеуі E1b1b1b2 (xE1b1b1b2a, E1b1b1b2b), E1b1 (xE1b1a1, E1b1b1b1) және E1b1b1b2 (xE1b1b1b2a, E1b1b1b2b) субкладтарына (60%) жатқан. E1b1b гаплогруппасы Пре-керамикалық неолиттік B мәдениетінен табылған қазбалардың арасында да орташа жиілікте кездеседі, E1b1b1 және E1b1b1b2 (xE1b1b1b2a, E1b1b1b2b) субкладтары жеті PPNB үлгісінің екеуінде (~29%) байқалды. Ғалымдар Леванттың ертедегі шаруаларының оңтүстікке қарай Шығыс Африкаға таралуы мүмкін екенін болжайды, олар Батыс Еуразия және Базальді Еуразияның ата-тегін Солтүстік Африкаға кейінірек келгендерден бөлек әкелген. Сонымен қатар, E1b1b1 гаплогруппасы Египеттің Жаңа Патшалығының соңы мен Рим дәуірі аралығындағы кезеңге жататын Орта Египеттегі Абусир эль-Мелек археологиялық қазбасында табылған ежелгі мысыр мумиясынан анықталды. Мароккодағы Иберомаврикийлік Ifri N'Amr Ou Moussa орнынан табылған, шамамен б.з.д. 5000 жылға жататын қазбалар да E1b1b1b1a (E M81) субкладына қатысты гаплотиптерді тасыған. Бұл ежелгі адамдар қазіргі Солтүстік Африка халқының арасында ең жоғары деңгейде кездесетін Магреб геномдық компонентін алып келген, бұл олардың аймақтағы халықтардың ата-тегі болғанын көрсетеді. E1b1b гаплогруппасы сондай-ақ Гран-Канария және Тенерифе аралдарындағы ежелгі гуанч қазбаларында да кездеседі, олар радиокөміртектік әдіспен б.з. 7-11 ғасырлары аралығына жатқызылған. Аталық ДНК талдауы жүргізілген топ Тенерифе орнында жерленген, барлық үлгі E1b1b1b1a1 немесе E M183 субкладына (3/3; 100%) жатқандығы анықталды. Loosdrecht және басқалар (2018) Марокконың шығысындағы Тафоралт маңындағы Grotte des Pigeons үңгірінен табылған жеті ежелгі Иберомаврикийлік адамның геномдық деректерін талдады. Қазбалардың жасы шамамен 15100 және 13900 жыл бұрынғыға дейін анықталды. Ғалымдар жеткілікті мөлшерде ядролық ДНК сақталған бес еркек үлгісінің E1b1b1a1 (M78) субкладына жататындығын, бір скелеттің E V13-ке дейінгі E1b1b1a1b1 ата-тегі бар екенін, ал тағы бір еркек үлгісі E1b1b (M215*) гаплогруппасына жатқандығын анықтады.
According to Lazaridis et al. (2016), Natufian skeletal remains from the ancient Levant predominantly carried the Y DNA haplogroup E1b1b. Of the five Natufian specimens analyzed for paternal lineages, three belonged to the E1b1b1b2(xE1b1b1b2a, E1b1b1b2b), E1b1(xE1b1a1, E1b1b1b1) and E1b1b1b2(xE1b1b1b2a, E1b1b1b2b) subclades (60%). Haplogroup E1b1b was also found at moderate frequencies among fossils from the ensuing Pre Pottery Neolithic B culture, with the E1b1b1 and E1b1b1b2(xE1b1b1b2a, E1b1b1b2b) subclades observed in two of seven PPNB specimens (~29%). The scientists suggest that the Levantine early farmers may have spread southward into East Africa, bringing along Western Eurasian and Basal Eurasian ancestral components separate from that which would arrive later in North Africa. Additionally, haplogroup E1b1b1 has been found in an ancient Egyptian mummy excavated at the Abusir el Meleq archaeological site in Middle Egypt, which dates from a period between the late New Kingdom and the Roman era. Fossils at the Iberomaurusian site of Ifri N'Amr Ou Moussa in Morocco, which have been dated to around 5,000 BCE, also carried haplotypes related to the E1b1b1b1a (E M81) subclade. These ancient individuals bore an autochthonous Maghrebi genomic component that peaks among modern North Africans, indicating that they were ancestral to populations in the area. The E1b1b haplogroup has likewise been observed in ancient Guanche fossils excavated in Gran Canaria and Tenerife on the Canary Islands, which have been radiocarbon dated to between the 7th and 11th centuries CE. The clade bearing individuals that were analysed for paternal DNA were inhumed at the Tenerife site, with all of these specimens found to belong to the E1b1b1b1a1 or E M183 subclade (3/3; 100%). Loosdrecht et al. (2018) analysed genome wide data from seven ancient Iberomaurusian individuals from the Grotte des Pigeons near Taforalt in eastern Morocco. The fossils were directly dated to between 15,100 and 13,900 calibrated years before present. The scientists found that five male specimens with sufficient nuclear DNA preservation belonged to the E1b1b1a1 (M78) subclade, with one skeleton bearing the E1b1b1a1b1 parent lineage to E V13, another male specimen belonged to E1b1b (M215*).
Тарату
Африкада E M215 ең жоғары жиілікте Африка мүйізінде және Солтүстік Африкада, атап айтқанда Сомали мен Марокко елдерінде кездеседі. Соңғы мыңжылдықтарда ол Оңтүстік Африкаға дейін оңтүстікке, ал солтүстікке Батыс Азия мен Еуропаға (әсіресе Жерорта теңізі және Балқан аймақтарына) тараған. Эфиопияда E M281 табылды. E M215 және E M35 афроазиялық тілдерді қолданушылардың арасында кең таралған. Афроазиялық тілдік тобы мен E M35 тегінің тасымалдаушылары афроазиялық отанынан бірге пайда болып, таралуы мүмкін. Афроазиялық тілдерде сөйлейтін халықтардың арасында еврей еркек тегінің маңызды бөлігі E M35 құрайды. E M35 гаплогруппасы ашкеназилердің шамамен 18% және 8,6%-дан 30%-ға дейін құрайды.
In Africa, E M215 is distributed in highest frequencies in the Horn of Africa and North Africa, specifically in the countries Somalia and Morocco, whence it has in recent millennia expanded as far south as South Africa, and northwards into Western Asia and Europe (especially the Mediterranean and the Balkans). E M281 has been found in Ethiopia. E M215 and E M35 are quite common among Afroasiatic speakers. The linguistic group and carriers of E M35 lineage have a high probability to have arisen and dispersed together from the Afroasiatic Urheimat. Amongst populations with an Afro Asiatic speaking history, a significant proportion of Jewish male lineages are E M35. Haplogroup E M35, which accounts for approximately 18% of Ashkenazi and 8.6% to 30%
E-M215 - шыдамдылықпен байланысты
Моран және басқалар (2004) Эфиопиядағы элиталық төзімділік спортшыларының Y ДНК (әкелік) кладтарында E3b1 гаплогруппасының элиталық спорттық төзімділік көрсеткіштерімен кері байланысы бар екенін, ал J*(xJ2) гаплогруппасы элиталық төзімділік спортшылары арасында едәуір жиі кездесетінін анықтады. E3b (E M215) және E3b1 (E M35) номенклатуралары бұрынғы әдебиеттерде осы гаплогруппаларды белгілеу үшін YCC анықтаған атаулар ретінде қолданылған, онда 2004 жылы E M35, E M215-тің жеке тармағы ретінде қарастырылған.
Moran et al. (2004) observed that among Y DNA (paternal) clades borne by elite endurance athletes in Ethiopia, the haplogroup E3b1 was negatively correlated with elite athletic endurance performance, and J*(xJ2) were significantly more frequent among the elite endurance athletes. The nomenclature E3b (E M215) and E3b1 (E M35) respectively were the YCC defined names used to designate the same haplogroups in older literature with E M35 branching as a separate subclade of E M215 in 2004.