Притхвирадж Чаухан мен Самуктаның махаббаты – Үндістанның танымал ортағасырлық романтикасы. Жаичанд патшаның қызы, сұлу Самукта және олардың тарихы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Самиукта, сондай-ақ Саньогита немесе Саньюкта деп те аталады. Ол Каннаудж патшасы Джайчандтың қызы және Притвирадж Чуаханның үш әйелінің бірі болған. Притвирадж бен Самиукта арасындағы махаббат – Үндістанның ең танымал ортағасырлық романдық хикаяларының бірі, оны Чанд Бардай «Притвирадж Расо» еңбегінде суреттеген.
Samyukta, also known as Sanyogita or Sanjukta, was the daughter of Jaichand, the King of Kannauj, and one of three wives of Prithviraj Chauhan. The love between Prithviraj and Samyukta is one of India's most popular medieval romances, composed by Chand Bardai in Prithviraj Raso.
Аңыз
Билік құрған шағында Притвирадж Үндістанның кең аумақтарын өз мемлекетіне қосып алды, оның даңқы бүкіл субконтинентке және Ауғанстанға тарады. Көптеген кіші патшалар оның күшіне қызғанышпен қарады, соның ішінде Каннаудж патшасы Джайчанд та болды. Джайчандтың қызы Самиукта әдемілігімен танымал, еркіндік сүйгіш қыз еді. Ол Притвираджға – оған дейін Шашиврата мен Падмавати сияқты екі ханшайым ғашық болғандай – оның беделі оны баурап алды. Ол одан басқа ешкімді қалаған жоқ. Притвирадж да Самиуктаның сұлулығы туралы естіп, оған ғашық болды. Бірақ Джайчанд пен Притвирадж бәсекелес болды. Раджа Джайчанд олардың арасындағы қарым-қатынас туралы білгенде, өзінен хабарсыз романның пайда болғанына ашуланды. Джайчанд Притвираджды қорлауды шешіп, 1185 жылы қызы үшін сваямвара өткізді. Ол салтанатқа алыс-жақын жерлерден патшалықтарды шақырды, барлық құдалар мен патшаларды – Притвираджды қоспағанда. Содан кейін ол Притвираджтың саздан жасалған мүсінін тапсырыс берді, ол Дварпала (немесе образды түрде "есік сақшысы") қызметін атқарды. Притвирадж Чохан сваямвараға қатысу жоспарын естіп, болашақ әйелімен қашып кетудің жолын ойлап тапты. Салтанат күні Самиукта салтанатты гүл шоғын ұстап, құдаларының ықыласты қарауына мән бермей, сарайдан өтті. Ол есіктен өтіп, гүл шоғын Притвирадж мүсінінің мойнына салып, оны күйеуі деп жариялады. Ал мүсіннің артында жасырынып тұрған Притвирадж Самиуктаны құшақтап, атына отырғызып, Делиге алып кетті. Раджа Джайчанд ашуға ішінде ыстық от тұтанды. Бұл Дели мен Каннаудж арасындағы араздыққа әкелді, одан кейін Ауғанстанның Мохаммад Гори осы жағдайды өз пайдасына қолданды.
At the peak of his reign, Prithviraj had annexed vast regions of India to his kingdom, and his fame had spread all across the subcontinent and to Afghanistan. Many lesser kings were envious and wary of his power, including Raja Jaichand of Kannauj. Jaichand's daughter, Samyukta, was a headstrong girl who was known for her bewitching beauty. She is said to have fallen in love with Prithviraj–like the two other princesses, Shashivrata and Padmavati, before her—as his reputation dazzled her. She desired nobody but him. For his part, Prithviraj had heard of Samyukta's loveliness and fell in love with her as well. However, Jaichand and Prithviraj were rivals. On finding out about the affair, Raja Jaichand was outraged that a romance had been budding behind his back. Jaichand decided to insult Prithviraj and arranged a svayamvara for his daughter in 1185 CE. He invited royalty from far and wide to the ceremony, every eligible prince and king—except Prithviraj. He then commissioned a clay statue of Prithviraj, which served as a dvarpala (or, a figurative "doorman") to Jaichand's court. Prithviraj Chauhan, on hearing about the impending svayamvara, devised a plan to elope with the bride to be. On the day of the ceremony, Samyukta walked through the court holding the ceremonial garland, ignoring the gazes of her ardent suitors. She passed through the door and put the garland around the neck of Prithviraj's statue, declaring him her husband. Prithiviraj, who meanwhile was hiding behind the statue, caught Samyukta up in his arms, set her on his horse, and whisked her away to Delhi. Raja Jaichand was enraged. This led to a rift between Delhi and Kannauj, which was later taken advantage of by Mohammad Ghori of Afghanistan.
Тарихилығы
Самиуктаның тарихилығы күмәнді. «Притвирадж Расо» – тарихи тұрғыдан сенімсіз мәтін, ол 16-шы ғасырдан бері кшатрия билеушілерінің қолдауымен көркемделген. Дегенмен, Дашарата Шарма сияқты кейбір ғалымдар Притвирадж Чуаханның өмір сүрген кезінде жазылған, сенімдірек саналатын «Притвирадж Виджая» шығармасында да Самиукта туралы айтылғанын жастайды. «Притвирадж Виджая»ның 11-тарауындағы аяқталмаған сюжет Притвирадждың Ганг өзенінің жағасында тұратын, есімдері аталмаған әйелге (Самиукта сияқты) деген махаббатына сілтеме жасайды. Бұл әйел – аңызға толы апсара Тиллоттаманың (аспандық нимфаның) жаңа руы ретінде суреттеледі. Алайда, егер осы әйел Самиукта болса да, «Притвирадж Расо»дағы Самиуканың ұрлануы және Притвирадж Чуаханға үйленуі туралы әңгімеге нақты дәлелдер жоқ.
The historicity of Samyukta is a matter of debate. Prithviraj Raso is a historically unreliable text, having been embellished under the patronage of the Kshatriya rulers since the 16th century. However, some scholars such as Dasharatha Sharma believe that the more reliable Prithviraja Vijaya, which was composed during the reign of Prithviraj Chauhan, also contains a reference to Samyukta. An unfinished theme in the 11th chapter of Prithviraja Vijaya refers to Prithviraj's love for an unnamed woman who lived on the banks of the Ganges river (just like Samyukta). This woman is mentioned as an incarnation of Tilottama, a legendary apsara (celestial nymph). However, even if this woman is same as Samyukta, there is no concrete evidence to support the Prithviraj Raso narrative of Samyuka's abduction and marriage to Prithviraj Chauhan.
Қазіргі заманғы үнді мәдениет
Санскрит тілінде "бірлік" дегенді білдіретін "Самиукта" қазіргі Үндістанда танымал қыз есімі. Притвирадж Чуаханның өмірі Star Plus арнасында көрсетілген "Дхарти ка веер йодха Притвирадж Чуахан" атты телешоудың сюжетіне алынған, онда Саньогита рөлін Мугдха Чапхекар сомдады. 1962 жылы Падмини мен М.Г. Рамачандран басты рөлдерде ойнаған "Рани Самиукта" атты тарихи фильм түсірілді. 2022 жылы Чандрапракаш Двиведидің "Самрат Притхвирадж" фильмінде Саньогита рөлін Мануши Чхиллар ойнайды.
"Samyukta", which means "united" in Sanskrit, is a popular girl's name in modern India. The life of Prithviraj Chauhan has also been the subject of a television show aired on Star Plus titled Dharti Ka Veer Yodha Prithviraj Chauhan, the character of Sanyogita was portrayed by Mugdha Chaphekar in that series. A historical film titled Raani Samyuktha was made in 1962 with Padmini and M. G. Ramachandran in the lead roles. In the 2022 film Samrat Prithviraj by Chandraprakash Dwivedi, the character of Sanyogita is portrayed by Manushi Chhillar.