Кіріспе

1942 жылы Үндістандағы жер асты радиостанциясы

Конгресс радиосы, сондай-ақ Азад радиосы деп белгілі, 1942 жылғы «Үндістанды тастап кету» қозғалысы кезінде шамамен үш ай бойы жұмыс істеген жер асты радиостанциясы болды. Бұл қозғалысты Махатма Ганди Үндістанның тәуелсіздігі үшін британдық үстемдікке қарсы бастады. Конгресс радиосы Үндістан Ұлттық Конгресінің ресми хабар тарату органы болды және Бомбейдің (қазіргі Мумбаи) әртүрлі жерлерінен, сондай-ақ қысқа мерзімге Нашиктен хабар таратты. Оны 22 жастағы студент-белсенді Уша Мехта (1920–2000) әуесқой радио операторларының көмегімен ұйымдастырды. Виталбхай Жавери, Виттхалдас Хакар, Чандракант Жавери және Бабубхай Таккар да осы іске қатысты. Радио жабдықтарын Бомбей қаласындағы «Чикаго Радио» мекемесінің өкілі Наник Мотване жеткізді. Үндістан тәуелсіздік қозғалысының көрнекті қайраткерлері Рам Манохар Лохия, Ачютрао Патвардан және Пурушоттам Трикамдас та Конгресс радиосымен байланыста болды. Радиостанция 1942 жылдың 27 тамызынан 12 қарашасына дейін хабар таратты, содан кейін билік тарапынан жабылып, операторлар тұтқындалды.

Өмірбаян

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бүкіл Британ империясында барлық әуесқой радио лицензиялары тоқтатылды, операторлар өздерінің хабар тарату жабдықтарын тапсыруға міндеттелді. Бұл шара ел ішінде заңсыз хабар таратудың алдын алу және жабдық жауға түсіп қалған жағдайда оны пайдалану мүмкіндігін болдырмау үшін жасалды. Сонымен қатар, 1923 жылы елде "Бүкіл Үндістан радиосы" құрылып, сол кездегі Британдық Үндістан үкіметінің хабарларын тарататын бағдарламалар таратылды. Соғыс кезінде қарқыны артып келе жатқан Үндістан тәуелсіздік қозғалысының наразылық дауысына орын болмады. Принтер радио хабар тарату жабдықтарын жинап, Бомбей қаласындағы "Чикаго радиосының" Наник Мотванесімен жабдықталған хабар тарату бөлімін құрды. Орналасқан жері құпия сақталды, билік өкілдерінің шабуылдауына жол бермеу үшін жарияланбады. Станция Шоупаттидегі Sea View ғимаратынан хабар таратуды бастады, кейін Лабурнум жолындағы Ажит Вилла, Сандхёрст жолындағы Лакшми Бхаван, Гиргаум артқы жолындағы Парех Вади ғимараты және, ақырында, полиция анықтағаннан кейін жұмысын тоқтатқан Махалакшми ғибадатханасының жанындағы Парадайс коттеджі сияқты көптеген жерлерге көшірілді. Принтер станциямен байланысы үшін билік органдарына ұсталды. Кейін ол полицияны Бомбей қаласындағы Махалакшми ғибадатханасының жанындағы Парадайс коттеджіне жетеледі, ол 1942 жылдың 12 қарашасындағы соңғы хабар таратылған орын болды.

Flim & Web сериясы

"Әй Ватан, менің Ватан" – 2024 жылы түсірілген хинди тіліндегі тарихи-биографиялық фильм. Ол 1942 жылы Үндістанның азаттық күресін, әсіресе біртума батыр қыз Ұша Мехтаның өмірін көрсетеді. Ұша Мехта біртүтаслық идеясын тарату үшін жасырын радиостанса ашып, «Үндістанды тастап кету» қозғалысы кезінде британ билігінен қашуға мәжбүр болады. Фильмнің авторы және режиссері – Каннан Айер, продюсері – Каран Джохар, ал Ұша Мехта рөлін Сара Али Хан сомдады. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 2024 жылғы 21 наурызда Amazon Prime Video платформасында болды.