Кіріспе

XI ғасырдағы монах және тарихшы Гауфредо (немесе Джеффри, немесе Гофредо) Малатерра (Гауфрид Малатерра) XI ғасырдағы бенедиктиндік монах және тарихшы, болуы мүмкін нормандық тегінен. Ол Италияның оңтүстік жарты аралына сапар шегіп, Сицилия аралындағы Катаниядағы Сант-Агата монастырына кірмес бұрын Апулияда біраз уақыт өткізді. Малатерра Катанияға келгенге дейін монастырь өмірінен тыс, "Мартаның" дүниелік қызметінде белгісіз мерзім өткізгенін көрсетеді.

Өмірбаян

Геффри Сицилияда монах болғанға дейін оның өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес. Ол өзінің тарихының кіріспесінде бұрын дін қызметкерлеріне бір қызмет атқарғанын және ол "таулардың ар жағындағы аймақтан" келгенін жазады, бұл көбінесе Альп тауларына сілтеме деп есептеледі. Көптеген тарихшылар мұны Геффридің нормандық тегінің дәлелі ретінде келтірсе, Эрнесто Понтиери мен Марджори Чибналл сияқты тарихшылар оның Италияға келгенге дейін Сент-Эвроль монастырында болғанын айтады. Кеннет Бакстер Вольф мұның жаңылыс екенін және Геффри Еуропаның көптеген жерлерінен келген болуы мүмкін деп санайды. Ол, герцог Роджердің шіркеуді қайта жаңғыртуымен байланысты Сицилияға келген болуы мүмкін, содан кейін абат Ангерий басқаратын Сент-Агата монастырына орналастырылды.

Роджер мен Робертидің ребус гестисі

Малатерра латын тарихын жазды, «Де Ребус Гестис Роджер Калабрия және Сицилия графы және оның інісі Роберт Гискар герцогі» деген атпен, ол Италиядағы нормандардың тарихын, әсіресе Роберт Гискард пен Роджер I Сицилияның өмірін және олардың Сицилияны жаулап алуын баяндайды. Джеффри 1098 жылғы 5 шілдедегі Рим папасы Урбан II-нің бұйрығын хабарлайды, онда Роджер мен оның мұрагерлері латын шіркеуінің легаттары болып тағайындалды, бірақ одан кейін көп мәлімет келтірмейді. Сонымен қатар, ол Богемонттың Бірінші крест жорығына қатысқанын, бірақ Иерусалимнің құлауын немесе Богемонттың Антиохияны бағындыруын атап көрсетпейді. Бұл деректерге сүйенсек, ол шамамен 1098 жылы тарихын аяқтаған болуы мүмкін. Малатерраның еңбегі – Италияны нормандардың жаулап алуы туралы сақталған үш замандас тарихтың бірі, ал қалғандары Вильгельм Апулия мен Амат Монтекассиноның еңбектері. Малатерраның тарихы маңызды, себебі ол Сицилияны жаулап алуды толық қамтитын жалғыз тарих. Джеффридің Роджердің тапсырысы бойынша жазғаны мүмкін, өйткені ол осы кезде қарт адам болған және мұрагерлерінің құқықтарын заңдастыруға тырысқан болуы мүмкін. Сент-Квентиннің Дудосы сияқты басқа ортағасырлық тарихшылардан өзгеше, Малатерра өзінің деректерін тікелей көрсетпейді және бірнеше ақпарат берушілерге немесе «relatoribus» қысқаша сілтеме жасайды. Олардың арасында Роджер I Сицилияның өзі де болуы мүмкін. Еңбек 1099 жылы аяқталады және, әсіресе Сицилияны жаулап алу туралы, басқа ешбір жерде кездеспейтін көптеген құнды мәліметтерді ұсынады. Малатерраның мәтінді қашан бастап, қашан аяқтағаны белгісіз. Ондағы барлық оқиғалар өткен шақта баяндалған және автор 1101 жылы Сицилияның Роджер I-нің қайтысы туралы ешқандай мәлімет бермейді. Қазіргі уақыттағы пікір бойынша, ол мәтінде баяндалған оқиғалардың көпшілігі болғаннан кейін басталып, Роджер I Сицилияның қайтысынан бұрын аяқталған. Ордерик Виталистің «Historia Ecclesiastica» еңбегіндегі жұмысқа жасалған қысқаша сілтеме, 1130 жылдарға қарай жұмыстың аяқталғанын және, әрине, шағын географиялық аймақта таралғанын көрсетеді.