Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1189–1233 жылдар аралығында Савой графы Томас І (Томас I; шамамен 1178 – 1 наурыз 1233) – 1189–1233 жылдар аралығында Савой графы болды. Оны бір аттас ұлынан ажырату үшін кейде «I Томас» деп санайды. Оның ұзақ билеу мерзімі Савой тарихындағы шешуші кезеңді белгіледі.
Count of Savoy from 1189 to 1233
Thomas Ι (Tommaso I; c. 1178 – 1 March 1233) was Count of Savoy from 1189 to 1233. He is sometimes numbered "Thomas I" to distinguish him from his son of the same name. His long reign marked a decisive period in the history of Savoy.
Өмірбаян
Томас Айгюбельде Савойяның Гумберт III және Виеннойс Беатрисінің ұлы болып дүниеге келді. 1189 жылы әкесі қайтыс болғанда ол әлі кәмелетке толмаған еді, ал анасы 1191 жылға дейін оның кішігірім билігі кезінде регент ретінде әрекет етті. Жас болса да, ол солтүстік-батысқа қарай жаңа аумақтарды басып енді. Сол жылы ол Аоста аңғарына «Франшизалар хартиясын» берді, әкімшілік және саяси автономия құқығын мойындады (бұл құқық Француз революциясына дейін сақталды). Кейін ол Вод, Буге және Кариньяноны жаулап алды. Ол Гогенштауфендерді қолдады және Ломбардияның императорлық викарі лауазымындағы қызметі үшін «Гибеллин Томас» деп аталды. Томас өзінің билігі кезінде Савой графлығының бақылауын және ықпалын кеңейту үшін жұмыс істеді. Ол қолданған негізгі құралдардың бірі – көршілес өңірлерде ықпалды орындарға орналасуына көмектескен көптеген балалары болды. Бұл іс оның көптеген ұлдарының айналадағы аймақтарда епископтық лауазымдарға орналасуы арқылы жүзеге асырылды, сол кезде епископтардың рухани және уақыттық билігі болды. Діни мансапты таңдаған Вильгельм мен Бонифацийден басқа, олардың ағасы Томас Лозаннада канон болып бастады және 1226 жылы Валенсияның превоты болды. Пьетро да Лозаннада канон болды және 1231 жылы орнына басқа біреу келгенге дейін ол жерде епископтың міндетін атқарды. 1219 жылы ол қызы Беатристің 14 жасар Рамон Беренгер IV, Прованс графына үйленуіне көмектесті. Бұл екі көршілес графтық арасында тығыз қарым-қатынас орнатты, бұл Савойяның Италия мен Франция арасындағы саудаға бақылауын нығайтуға көмектесті. Томас билігін кеңейту үшін көптеген шайқастарда күресті. 1215 жылы оның әскерлері Миланмен одақтасып, Монферратоға қарсы соғысып, Казале қаласын қиратты. 1222 жылы ол Кавурды басып алды. Ол өзінің билігін кеңейту үшін дипломатиялық және экономикалық жолдармен де жұмыс істеді. Савой графлығы ұзақ уақыт Альп таулары арқылы өтетін маңызды жолдарды бақылап отырды. Туринді бақылауға алу үшін Томас өзінің бәсекелесі Астимен келісімге келді. 1224 жылғы 15 қыркүйектегі келісім бойынша Турин арқылы өтетін француз саудасын Савойя жерлері арқылы қайта бағыттау туралы келісімге келді. 1226 жылы император Фредерик II Солтүстік Италияға келіп, Томасты Ломбардияның императорлық викарі етіп тағайындады. Бұл рөлінде ол Генуялықтардың көтерілісі мен Марсель қаласы мен оның епискобы арасындағы дауда делдалдық жасады. Томас сонымен қатар негізгі сауда жолдарындағы қалаларға франшизалар мен жарғылар беру саясатын жүргізді, бұл саудагерлерге байлық жинауға және оның билігіне қолдау көрсетуге мүмкіндік берді.
Thomas was born in Aiguebelle, the son of Humbert III of Savoy and Beatrice of Viennois. He was still a minor when his father died in 1189, and his mother acted as regent until 1191 during his minority reign. Despite his youth he began the push northwest into new territories. In the same year he granted Aosta Valley the "Charte des Franchises", recognising the right to administrative and political autonomy (this right was maintained until the French Revolution). Later he conquered Vaud, Bugey, and Carignano. He supported the Hohenstaufens, and was known as "Thomas the Ghibelline" because of his career as Imperial Vicar of Lombardy. Thomas worked throughout his reign to expand the control and influence of the County of Savoy. One of the key tools that he used was his large number of children, whom he worked to get into positions of influence in neighbouring regions. In part, this was done by getting many of his sons into episcopal offices in surrounding territories, at a time when bishops had temporal as well as spiritual authority. In addition to William and Boniface, who made their careers in the clergy, their brother Thomas started out as a canon at Lausanne and became prévôt of Valence by 1226. Pietro was also a canon at Lausanne and served as acting bishop there until he was replaced in 1231. In 1219 he worked to get his daughter Beatrice married to the fourteen year old Ramon Berenguer IV, Count of Provence. This established a close relationship between the two adjoining counties which would help cement Savoy's control over trade between Italy and France. Thomas fought many battles to expand his control. In 1215, his troops fought in an alliance with Milan against Monferrato, destroying the town of Casale. In 1222, he captured Cavour. He also worked through diplomatic and economic means to expand his control. The county of Savoy long enjoyed control over critical passes through the Alps. In his quest to gain more control over Turin, Thomas made an agreement with its rival Asti to reroute its French trade around Turin through Savoyard lands in a treaty on 15 September 1224. In 1226, Emperor Frederick II came to northern Italy and named Thomas Imperial Vicar of Lombardy. In this role, he mediated in a Genoese rebellion and a dispute between the town of Marseille and its bishop. Thomas also made a policy of granting franchises and charters to towns on key trade routes, which enabled the merchant class to develop more wealth and built support for his rule.