Кіріспе

1994 жылы Урсула Хеги жазған роман. «Өзеннен тастар» – Урсула Хегидің 1994 жылғы, толық білуші үшінші тұлғадан баяндалатын романы. Онда әйел, нағыз бойында кемістігі бар Трюдидің өмірінің 40 жылы, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардың үнсіз келісімге келген, зорлық-зомбылыққа толы және құтқарушылық дәуірінде, ойдан шығарылған Бургдорф қаласында қалай өркендегені суреттеледі. Урсула Хегидің Америкаға неміс иммигранты ретінде көшіп келгені «Өзеннен тастар» романының қалыптасуында маңызды рөл атқарды.

Сюжет

Роман басты кейіпкері Труди Монтагтың тууымен басталады. Ол 1915 жылдың 23 шілдесінде, ойдан шығарылған Бургдорф қалашығында, психикалық аурумен күрескен Гертруда Монтаг пен Бірінші дүниежүзілік соғыстан жаңа оралған, сол қалашықта ақылы кітапхананы басқаратын Лео Монтагтың қызы болып дүниеге келеді. Трюди төрт жасқа дейін Гертруда оны қызы ретінде қабылдамайды, себебі ол – зварг, яғни карлик. Романды жазу барысында Хеги саяхатқа грант алып, туған қаласы Дюссельдорфқа қайта оралады. Онда ол бала кезінен танысқан әйелмен кездеседі: ол Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында сол қалада өмір сүрген карлик еді. Бұл әйел Труди Монтагтың кейіпкерін қалыптастыруға ғана емес, сонымен қатар Хегиге «Өзеннен тастар» романының кейіпкерлерінің көптеген көзқарасын көрсете білуге көмектеседі. Хеги Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан неміс азаматтарының өмірі туралы, соның ішінде Дюссельдорфтағы әйелмен бірге, зерттеулер жүргізгенін айтады және өзінің туындыларындағы көзқарастарды қалыптастыру үшін иммигрант ретіндегі өзінің тәжірибесін пайдаланғанын жеткізеді. Ол былай дейді:

«Менің буынымдағы американдықтар Холокост туралы менің білгенімнен гөрі көбірек білетінін байқадым. Мен өскен кезде осы туралы сұрауға болмайтын, қатаң тыйым салынған мәселе еді. Біз үнсіздікте өстік. Бұл жағдайды ескеретін болсақ, бұл қорқынышты сөздер». Хеги өзінің құдайы Кейт Капельге соғыс жылдарындағы өмірін баяндаған құжаттарын жариялап, Хеги отбасындағы үнсіздікті бұзғаны үшін алғыс айтады. Осы әрекет Хегиді жазуға ынталандырды. Өзінің толық білімді жазу стилі туралы Хеги былай мәлімдеді: «Менің сенімімше, қазіргі, болашақ және өткен уақыттар кез келген сәтте бірігеді».