Кіріспе

Ежелгі астролог Паулюс Александрин Рим империясының соңғы кезеңінде өмір сүрген астрологиялық автор. Оның 378 жылы жазылған, "Eisagogika" немесе "Кіріспе мәселелер" (немесе "Кіріспе") атты қолданыстағы еңбегі, төртінші ғасырдағы Рим империясында қолданылған астрологияның маңызды тақырыптарын қамтиды.

Өмірбаян

Паулюстың өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Ол Александрияда өмір сүрді, бұл Рим әлемінің ең білімді қалаларының бірі болды, және астрология да осында ең жоғары деңгейде дамыған. Оның өмірінде Римнің күші әлсіреп, Рим империясының астанасы Константинопольге көшірілді. Оның едәуір беделді тұлға екенін білеміз, себебі екі ғасырдан кейін (564 жылы) Александриядағы сыйлы неоплатоник философ Олимпиодор оның еңбегі бойынша бірқатар лекциялар оқыған, олардың жазбалары бізге жеткен. Бұл лекциялар түсіндірмелер жинағында сақталған, ал Паулюстың кіріспесі мен Олимпиодордың түсіндірмесі бірге аударылды, бұл астрологиялық техниканың дамуын және тұрақсыз соңғы Рим империясынан бастап одан да беймасыл ерте Византия империясына дейінгі астрологияға қатысты заманауи көзқарастарды көрсетеді. Кіріспедегі Айдың он бір фазасын талқылау ең қызықты болар, себебі ол грек астрологиялық ойларына әсер еткен, бірақ жеткілікті бағаланбаған тақырыпты нақты көрсетеді. Ай фазалары, эллиндік кезеңнің бастапқы карталарындағы ең маңызды фактор болуы мүмкін, тіпті Дорофей Сидондықтан бұрынғы кездерге дейін. Кіріспеде эллиндік астрологиялық техниканың негізі болған Лоттар да өте маңызды, бірақ ғылыми көзқарасты ұстанатын Птолемей олардан қашық болған. Паулюс сондай-ақ додекатемория мен мономоирияны талқылайды, астрологиялық талдаудағы сектаны және планеталық аспектілердің олар қолданылған және ажыратылған кездегі әсерін кеңінен қарастырады (эллиндік түсінігі қазіргі тәжірибеден едәуір өзгеше). Паулюс жазған кезде астрологияда айқын зияткерлік жинақталу орын алды. Осыдан 40 жыл бұрын Юлий Фирмикус Матернус өзінің "Матезис" еңбегінде сол кездегі астрологиялық техниканың толық және егжей-тегжейлі сипаттамасын жазған. Паулюспен замандас болған белгісіз автор 379 жылы "Тұрақты жұлдыздар туралы" трактат жазды, бұл Птолемейден кейінгі Рим кезеңінің астрологтары жұлдыздарды астрологиялық картада қалай қолданғандығы туралы ең толық мәліметтерді береді; бірнеше онжылдықтан кейін египеттік Гефестий Фивский (415 ж.) үш кітаптан тұратын "Апотелесматика" еңбегін жазды, ол Птолемейдің еңбектерін бұрынғы дәуірлердің дәстүрлерімен үйлестірді.

Мұра

Пауль мен Гефестиодан кейінгі бірнеше жүз жыл бойы белсенді астрологиялық дәстүр жалғасты, оның кейбір еңбектері бізге жетті, соның ішінде Лаодикиялық Юлианның (шамамен 500 ж.), Реторийдің (6 немесе 7 ғасыр) жазбалары және 5 немесе 6 ғасырда жазылған Centiloquy (көп ғасырлар бойы бұрмаланып Птолемейге жатқызылған), арабтардың астрологиялық ой-өрісіне және орта ғасыр мен жаңа заман астрологтарына зор әсер етті. (Лилиді қараңыз.) Паулиса Сиддханта ("Пауль ілімі") деп аталатын маңызды үнді астрологиялық трактаты кейде Паульдің еңбегінен туындаған деп саналады. Дегенмен, бұл пікірді осы саладағы басқа ғалымдар, әсіресе Дэвид Пингри жоққа шығарды, ол "Паулусасиддхантаның авторы Паулюс Александрин екендігі мүлдем жалған" деді.

Шығармалары

Elementa apotelesmatica (ред. Э. Боер), Тейбнер, Лейпциг, 1958.

Аудармалар

Паулюс Александринус, Кіріспе мәселелер, Роберт Шмидт аудармасы, Роберт Хэнд редакциясы, "Алтын шұңқыр" баспасы, Беркли Спрингс, WV, екінші, қайта қаралып жаңартылған басылым, 1993. Кейінгі классикалық астрология: Паулюс Александринус және Олимпиодор, кейінгі түсіндірушілердің Scholia-сымен, Дориан Гизлер Гринбаум аудармасы, Роберт Хэнд редакциясы, ARHAT Publications, Рестон, VA, 2001.