Кіріспе
Ойын кезінде ойыншымен немесе командамен байланысты абстрактілі шама. Ойында, есеп – ойыншымен немесе командамен байланысты абстрактілі шама. Есеп әдетте ұпайдың абстрактілі бірлігімен өлшенеді (телешоулардан басқа, онда есеп көбінесе ақша бірліктерімен өлшенеді), ал ойынның барысындағы оқиғалар түрлі тараптардың есебін арттыруы немесе азайтуы мүмкін. Көптеген ойындарда есеп ойынның сәттілігін бағалау үшін сандық көрсеткіш ретінде қолданылады, ал бәсекелестік ойындарда қарсыластардан жоғары есеп алу мақсаты жеңіске жету болып табылады.
In games, score refers to an abstract quantity associated with a player or team. Score is usually measured in the abstract unit of points (except in game shows, where scores often are instead measured in units of currency), and events in the game can raise or lower the score of different parties. Most games with score use it as a quantitative indicator of success in the game, and in competitive games, a goal is often made of attaining a better score than one's opponents in order to win.
Бейне ойындар
Видео ойындарында ұпай жинау мүмкіндігі болса, ұпайлар көбінесе ойынның қосымша бөлігі болып табылады. Ойыншылар қалыпты ойын барысында ұпай жинаса да, олардың жинаған ұпайлары ойынның өзіне тікелей әсер етпейді. Керісінше, ойын бағдарламасы, басқа ойыншы немесе өзіңіз қойған "жоғарғы нәтиже" үшін ойнау қосымша қиындық тудырып, ойынды қайта-қайта ойнауға ынталандырады. Қазіргі заманғы ойындарда бұрынғыдай көп ұпай жинау мүмкіндігі жоқ. Аркадалық ойындар дәуірінде техникалық мүмкіндіктер шектеулі болғандықтан, ойындарды "жеңіп" немесе "аяқтауға" болмайтын, бірақ үздіксіз ойынның шексіз циклы ретінде жалғасатын болған. Сол кезде ұпайлардың маңызы зор болды. Көптеген қазіргі заманғы ойындар ұпайды есепке алмайды және жоғары нәтижелерді сақтау мүмкіндігі де жоқ. Дегенмен, кейбір ойындарда, мысалы, рөлдік ойындарда тәжірибе ұпайлары, дағды ұпайлары, сондай-ақ ақша немесе қазына бар, оларды дағдылар мен заттарды сатып алуға немесе жаңартуға болады. Көбінесе, жауынгерлік ойындарда көп ұпай жинаған жағдайда жаңа ойыншылар немесе ойын режимдері ашылады. Ал кейбір ойындарда белгілі бір ұпайға жеткенде қосымша өмір немесе ойынды жалғастыру мүмкіндігі беріледі.
Нәрселеу
Жұмбақ ойындарда, ұпайлар көбінесе жұмбақтарды жылдам шешу арқылы жиналады. Жұмбақтарды шешудің тізбектерін орындау арқылы жоғары ұпайлар алуға болады. Көбінесе, қосымша ұпайлар беретін уақыт бонусы болады. Деңгей нөмірі көбінесе ұпайларға көбейту коэффициенті болып табылады, сондықтан қиын деңгейлерде жоғары ұпайлар алу мүмкін. Кейбір ойындарда, ұпай бонусын одан әрі көбейту үшін деңгей көбейтушілерін алуға болады. Басқа ойындарда, ұпайлар әдетте монстрлер мен жауларды жеңу арқылы жиналады. Басты жеңген кезде, пропорционалды түрде көп ұпай сыйағатылады. Қосымша ұпайларды, мысалы, күшті күшейткіштер немесе басқа да жиналынатын заттарды жинау арқылы алуға болады. Әдетте, ойыншы белгілі бір мөлшерде ұпай жинағанда, қосымша өмір алады немесе келесі деңгейге көшеді. Ұпайларды көбінесе валюта ретінде қолдануға болады, оны сыйлықтар мен ойыншының қабілеттерін жақсарту үшін қолдануға болады.
Жоғары балл
Видео ойынының жоғары ұпайы көбінесе тіркелген ең жоғары көрсеткіш болып табылады. Көптеген ойындарда бірнеше жоғары ұпайдың тізімі болады, оны жоғары ұпай кестесі немесе көшбасшылар тізімі деп атайды.
Тарих
Жоғары ұпай тұжырымдамасы алғаш рет флипер автоматтары мен электромеханикалық аркада ойындарының танымалдылығы артуымен мәдени маңызға ие болды. Жоғары балл жинаған ойыншылар көбінесе құттықтау хабарымен қарсы алынады және өздерінің әріптерін немесе толық атын машинаға енгізе алады. Олардың ұпайы мен аты жоғары балл тізімінен басқа біреу одан жоғары ұпай жинап "құлатқанша" сол жерде сақталады. Осы себепті жоғары ұпайлар бәсекеге толы және кейде басқа ойыншыларға қарсы өзара басымдыққа ұмтылуға алып келеді. Жоғары балл "тегін ойынмен" тығыз байланысты. Аркадада көптеген ойындар ойыншыға жоғары балл жинаса, келесі ойынды тегін ойнау мүмкіндігін береді. Бұл соңғы жылдары азайып барады, себебі ойыншылар жеңілмейінше, қанша қаласа сонша ойнауға рұқсат етіледі, бірақ жоғары балл жинаса да тегін ойын берілмейді. "Жоғары балл" терминін алғаш рет қолданған видео ойыны – Midway's Sea Wolf (1976) болды. Ойын корпустағы ең жоғары ұпайды сақтайды, бірақ ойыншы машинадағы батырманы басып, кез келген уақытта оны қалпына келтіре алады. Жоғары балл тұжырымдамасы 1978 жылдың шілдесінде Taito компаниясының Space Invaders ойынының шығуымен өзгерді, онда жоғары баллдар тірі қалу үшін мүмкіндігінше ұзақ ойнаған ойыншылармен анықталды, себебі жоғары баллдар үнемі өсіп отырды. Space Invaders-тің танымалдылығының бір себебі – ойыншылардың қазіргі жоғары баллды жеңу үшін қайта оралуы болды, өйткені енді ойыншылар ең жоғары баллға иелік ету үшін бір-бірімен бәсекелесе алатын болды. 1982 жылдың 1 тамызында Twin Galaxies Intergalactic Scoreboard екі ондағаннан астам аркадалық видео ойындардың әлемдік рекордтық жоғары ұпайларын тізімдеген түрлі-түсті плакат жариялады. Плакат әлемнің барлық аркадаларында таратылды. Бұл – бүгінгі күнге дейін жалғасып келе жатқан түрлі-түсті плакаттар сериясының бірінші плакаты (#1) болды, ал #131 плакат 2008 жылдың қазан айында жарық көрді. "Достар" телесериалының бір эпизодында Чандлер Бинг Мисс Пак-Ман автоматындағы барлық жоғары балл позицияларына ұятты сөздер жазады. Ол автоматты қайта іске қосқанда олардың өшірілмейтінін біледі, сондықтан оларды жою үшін барлық жоғары баллдарын бұзуға мәжбүр болады. (Бұл нақты Мисс Пак-Ман автоматында мүмкін емес; мұндай автоматтары тек бір жоғары баллды ғана тіркейді және жеңімпаз ойыншыға әріптерді енгізуге рұқсат бермейді.)
БАҚ-та
Twin Galaxies Intergalactic Scoreboard-қа сәйкес, "жоғары балл" сынақтары 1982–1985 жылдар аралығында бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған бейнеойындарға қатысты кез келген басқа тақырыптармен бірдей деңгейде жарияланды. Бұқаралық ақпарат құралдары видеоойындар индустриясының үлкен өсуіне назар бөлгенімен, ойынның адамдық жағына да қызығушылық танытты, оны "ойыншы мен машина арасындағы" күрестер көрсетті, нәтижесінде күнделікті жаңа әлемдік рекордтар тіркелді. Шындығында, Twin Galaxies хабарлағандай, сол алғашқы кезеңде бір күні бірнеше жаңа әлемдік рекорд жариялануы жиі кездесетін жағдай болды.