Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Уинг Цыцань (; 18 тамыз 1901 – 12 тамыз 1994) – қытай ғалымы және профессоры, қытай философиясын зерттеуімен және қытай философиялық мәтіндерін аударуымен ең жақсы танымал. Чан 1901 жылы Қытайда дүниеге келді және 1924 жылы АҚШ-қа барып, 1929 жылы Гарвард университетінен философия ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Чан өзінің академиялық мансабының көп бөлігін Дартмут колледжінде және Чатем университетінде оқытумен өткізді. Чанның 1963 жылы жарық көрген «Қытай философиясының дереккөздер кітабы» ағылшын тілді әлемде зор ықпалға ие болды және қытай философиялық классикасынан цитаталардың маңызды көзі ретінде жиі қолданылды.
Wing tsit Chan (; 18 August 1901 – 12 August 1994) was a Chinese scholar and professor best known for his studies of Chinese philosophy and his translations of Chinese philosophical texts. Chan was born in China in 1901 and went to the United States in 1924, earning a Ph. D. from Harvard University in 1929. Chan taught at Dartmouth College and Chatham University for most of his academic career. Chan's 1963 book A Source Book in Chinese Philosophy was highly influential in the English speaking world, and was often used as a source for quotations from Chinese philosophical classics.
Өмір және мансап
Чан Уинг Цит 1901 жылы 18 тамызда Қытайдың оңтүстік Гуандун провинциясындағы Кайпинг қаласында дүниеге келген. 1916 жылы Кантонның (қазіргі Гуанчжоу) маңындағы Кантон христиан колледжіне (кейіннен Линнань университеті) оқуға түсті. Линнань университетін бакалавр дәрежесімен бітіргеннен кейін, 1924 жылы Гарвард университетінде аспирантурада оқуын жалғастырды. Ол Ирвинг Бэббит, Уильям Эрнест Хокинг және Альфред Норт Уайтхедпен бірге оқыды, ал Джеймс Хогтон Вудс, көрнекті санскритші және «Йога Сутра» авторы, оған ғылыми жетекші болды. Чан 1929 жылы философия және қытай мәдениеті саласында философия ғылымдарының докторы ғылымын қорғады. 1929 жылы Қытайға оралғаннан кейін, 1927 жылы Линнань университеті болып қайта құрылған Линнань университетінде жұмысқа орналасты және 1929 жылдан 1936 жылға дейін факультет деканы қызметін атқарды. 1935 жылы Гавайи университеті Маноада оған арнайы шақыру бойынша қызмет ету ұсынылды. 1937 жылы Гонолулуға көшіп, 1942 жылға дейін сабақ берді. Содан кейін 1942 жылдан 1966 жылға дейін Дартмут колледжінде оқытты. Ол Дартмут колледжінде қытай философиясы мен мәдениетінің зейнеткер профессор-эмиритусы болды, ал 1966 жылдан 1982 жылға дейін Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы Чатем университетінде философия профессоры болды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Чан Чатемде және Колумбия университетінде жартылай уақыт оқытты. Чан «Қытай философиясының деректер кітабының» авторы, Азия зерттеулері саласындағы ең беделді еңбектердің бірі, сондай-ақ қытай философиясы мен діні туралы ағылшын және қытай тілдерінде жүздеген кітаптар мен мақалалардың авторы. Ол 20 ғасырда қытай философиялық мәтіндерін ағылшын тіліне аударуда жетекші рөл атқарды. Ол сонымен қатар «Британ энциклопедиясының» макропедиясында қытай философиясы, классикалық конфуциандық мәтіндер, Оу Ян Хсю және Ван Ян Мин туралы мақалалардың авторы болды. Ол Арнольд Дж. Тоймби бас редакциялаған «Дүниенің жартысы: Қытай мен Жапония тарихы мен мәдениеті» (1973) кітабындағы «Дәуірге жету жолы: қытай философиясы мен діні» атты тарауына ерекше ризашылық білдірді.
Chan Wing tsit was born on 18 August 1901 in Kaiping, a city in China's southern Guangdong Province. In 1916 he enrolled at Canton Christian College (later Lingnan University) near Canton (modern Guangzhou). After graduating with a bachelor's degree from Lingnan, he began his graduate studies at Harvard University in 1924. There he studied with Irving Babbitt, William Ernest Hocking, and Alfred North Whitehead, and was advised by James Haughton Woods, an eminent Sanskritist and translator of the Yoga Sutra. Chan received his Ph. D. in Philosophy and Chinese Culture in 1929. On his return to China in 1929, Chan received an appointment at Lingnan, which in 1927 had been reconstituted as Lingnan University, and served as its dean of the faculty from 1929 to 1936. In 1935 the University of Hawaiʻi at Mānoa offered him a visiting appointment. In 1937 he moved to Honolulu and taught there until 1942. He then taught at Dartmouth College from 1942 to 1966. He was Professor Emeritus of Chinese Philosophy and Culture at Dartmouth College, and from 1966 to 1982, Anna R. D. Gillespie Professor of Philosophy at Chatham University in Pittsburgh, Pennsylvania. In retirement, Chan taught part time at Chatham and at Columbia University. Chan was the author of A Source Book in Chinese Philosophy, one of the most influential sources in the field of Asian studies, and of hundreds of books and articles in both English and Chinese on Chinese philosophy and religion. He was a leading translator of Chinese philosophical texts into English in the 20th century. He was also the author of articles on Chinese philosophy, Classical Confucian texts, Ou Yang Hsiu, and Wang Yang Ming in the Macropedia of the Encyclopædia Britannica (15th edition, 1977 imprint). He expressed particular satisfaction over his chapter, The path to wisdom: Chinese philosophy and religion, in the book, Half the world: The history and culture of China and Japan (1973), edited by Arnold J. Toynbee.