Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Опийді есірткі емес баламалармен ауыстыру процесі. Опийді алмастыру немесе опийді ауыстыру – опий өсімдігінен алынатын ақшалай дақылдарды есірткілік емес баламалармен ауыстыру процесі.
Process of substituting opium with non narcotic alternatives
Opium replacement or opium substitution refers to the process of substituting opium poppy cash crops with non narcotic alternatives.
Тұжырымдама
Опиумды алмастыру тұжырымы алғаш рет ауыл шаруашылығы саласында, әсіресе Таиландта қалыптасты. Ауыл шаруашылығы инженерлері опий мағынан көбірек табыс әкелетін егістерді анықтауға тырысты. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында ауылды дамыту жобалары нәтижесінде опиумды алмастыру және опиумды ауыстыру терминдері интеграцияланған ауылды дамытупен ығыстырылды. 1990 жылдары бұл термин баламалы дамуға өзгертілді. Бұл терминнің шағын нұсқалары Латын Америкасында әлі де қолданылады (мұнда кока үшін егіс алмастыру тәсілдері қолданылады). Біріккен Ұлттар Ұйымы осы егіс алмастыру жобаларын тұрақты баламалы күнкөріс деп атайды; Алғанстанда даму агенттіктері тұрақты күнкөріс терминін пайдаланады.
The concept of opium replacement was first developed within an agricultural framework, most notably in Thailand. Agricultural engineers sought to identify crops that would generate more income than the opium poppy. In the late 1970s and early 1980s, rural development projects caused the terms opium replacement and opium substitution to be superseded by integrated rural development. In the 1990s, the term shifted to alternative development. This term and its minor variants are still used in Latin America (where crop replacement approaches are used for coca). The United Nations refers to these crop replacement projects as sustainable alternative livelihoods; in Afghanistan, development agencies use the term sustainable livelihoods.
Дүниежүзі бойынша
Опиум Түркияда, Иранда, Пәкістанда, Ауғанстанда, Үндістанда, Непалда, Мьянмада (бұрынғы Бирма), Таиландта, Лаоста, Қытайда және Вьетнамда өсіріледі. Сондай-ақ, посткеңестік мемлекеттердің орталық аймақтарында, оның ішінде Қазақстан мен Қырғызстанда, Мексикада (әлдеқанда китайлық иммигранттардың опиум қолдануымен байланысты тасымалдар арқылы) және Колумбияда (Оңтүстік-Шығыс Азия мен Колумбия есірткі сатушыларының ынтымақтастығы нәтижесінде) өсіріледі деп саналады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасының 2000-шы жылдардың ортасында жарияланған есебінде, опиумның көп көлемі тек Мьянма, Ауғанстан және Колумбияда өсіріледі. Лаос, Мексика және Пәкістан шамалы немесе орташа көлемде өндірді, ал Таиланд пен Вьетнам өте аз мөлшерде өндірді. Осы елдердің ішінде опиумды алмастыру Таиландта, Лаоста, Мьянмада, Вьетнамда, Пәкістанда, Мексикада және Ауғанстанда іске асырылды. Колумбияда опиум егісінің көп бөлігі үкіметке қарсы қарулы топтардың қорғауында жүзеге асырылады, бұл опиумды алмастыруға жасалған әрекеттердің сәттілігін шектейді. Лаоста егіс көлемі күрт төмендеді, бірақ бұрынғы опиум өсірушілер заңды баламалы егістердің жетіспеушілігіне байланысты көбінесе қиын жағдайда қалады. Ұқсас жағдай Пәкістанда да байқалды, онда Ауғанстаннан ағылған өнімнің нәтижесінде егіс көлемі артып келеді. Ауғанстандағы опиумды алмастыру жобасы өте баяу жүріп жатыр, себебі егіс ауқымы өте кең, елдің аумағы үлкен, қауіпсіздік нашар, инфрақұрылым қираған және мемлекеттік институттар әлсіз.
Opium has been grown in Turkey, Iran, Pakistan, Afghanistan, India, Nepal, Myanmar (formally Burma), Thailand, Laos, China, and Vietnam. It is also believed to be grown in the central post Soviet states, including Kazakhstan and Kyrgyzstan, Mexico (allegedly imported by immigrant Chinese opium users), and Colombia (reportedly as part of a collaboration between South East Asian and Colombian drug traffickers). According to a United Nations Office on Drugs and Crime report published in the mid 2000s, large amounts of opium are only cultivated in Myanmar, Afghanistan, and Colombia. Small to intermediate amounts were produced by Laos, Mexico, and Pakistan, while Thailand and Vietnam produced negligible amounts. Of these countries, opium replacement has been implemented in Thailand, Laos, Myanmar, Vietnam, Pakistan, Mexico, and Afghanistan. In Colombia, much of the opium cultivation takes place under the protection of armed groups opposing the government, limiting the success of opium replacement attempts. Laos has experienced steep declines in cultivation, but former opium farmers are often left destitute due to the scarcity of legal, alternative crops. A similar situation had been observed in Pakistan, which is now experiencing an increase in cultivation due to over spill from Afghanistan. The opium replacement project in Afghanistan is slow, due to the large scale of cultivation, size of the country, poor security, destruction of infrastructure, and weakness of government institutions.
Мьянма
Мьянма опиумды ауыстыруға бірнеше әрекет жасады: Біріккен Ұлттар Ұйымының Уэ штатында (солтүстік-шығыста) бір жобасы бар, ал Таиландтың Дой Тунг жобасы да белгілі бір шараларды қолға алды. Мұндай жобалар қамтыған аумақ ұлттық өндіріске маңызды әсер ету үшін жеткіліксіз болды. Опиум өндірісі төмендегенімен, бұл Мьянманың әскери лидерлерінің метамфетаминге жаңаша назар аударуымен байланысты, емес, ауыстыру жобаларымен емес.
Myanmar has had some attempts at opium replacement: the United Nations has one project in the Wa State (in the north east) and the Doi Tung project of Thailand also initiated some activities. The areas covered by such projects were too small to have a significant effect on national production. While opium production has been falling, it is attributed to Myanmar warlords new focus on methamphetamines rather than replacement projects.
Тайланд
Таиланд опиумды ауыстыру саясатының ең табысты мысалы деп есептеледі. Таиландтағы ең жоғары өндіріс салыстырмалы түрде төмен болғанымен (жыл сайын 150-200 тонна), Таиландтың опиумды ауыстыруға қатысты тәсілі опиум егісін заңды егістермен ауыстыруға жасалған ең кең ауқымды әрекет саналады. 150-ден астам егіс шаруаларға, әсіресе опиум өсіруге қолайлы, қоңыржал климатты аймақтардан келген шаруаларға ұсынылды. Аталған егістердің ішінде: капуста, салат, бұршақ, шай, кофе, шабдалы, алма, дәрілік шөптер және сәндік гүлдер бар. Жалпы алғанда, бұл егістер орташа және жоғары құнға ие ақшалық дақылдар болды. Олардың көпшілігі Таиландта өспесе де, тай тағамдары мен мәдениетіне енгізілді. Опиумды ауыстыру бойынша екі жоба әлі де жұмыс істеп жатыр: Корольдік жоба (1969 жылы құрылған) және Дой Тунг жобасы (1988 жылы құрылған). Екі жоба да өздерінің жобалық аймақтарында опиум егісін тоқтатып, шаруалардың тұрмыс жағдайын жақсартуға көмектесті. Олар үлгі ретінде қолданылады және басқа елдердің опиумды ауыстырумен айналысатын мамандары зерттейді.
Thailand is widely considered the most successful example of opium replacement policies. Although peak production in Thailand was relatively low (150–200 tonnes annually), Thailand's approach to opium replacement is considered the broadest attempt to replace opium cultivation with cultivation of legal crops. More than 150 crops have been introduced to farmers, especially to farmers from temperate climates (suitable to growing opium). The crops include: cabbage, lettuce, kidney beans, tea, coffee, peaches, apples, herbs, and decorative flowers. In general, these crops were cash crops of medium to high value. While many are not native to Thailand, they have been integrated into Thai cooking and culture. Two particularly successful opium replacement projects are still in operation: the Royal Project (established in 1969) and the Doi Tung Project (established in 1988). Both have eliminated opium cultivation from their project areas and have helped farmers improve living conditions. They are used as models and are studied by practitioners of opium replacement from other countries.
Скептицизм
Таиландтың жетістігіне қарамастан, және шамалы дәрежеде Пакистан мен Вьетнамда, көптеген адамдар опиумды алмастырудың тиімсіз екенін айтады, Таиландтың ғана "шынайы" жетістікке жеткенін, бірақ оның жетістігі қайталанбас және ерекше жағдайларға байланысты екенін көрсетеді. Даму шаралары опиум өсірушілердің тек орнын ауыстыруына (балон эффектісі деп аталады) әкелуі мүмкін. Опиумды алмастыру жобаларына қарамастан, әлемдегі заңсыз есірткінің көлемі үздіксіз өсіп, бағасы төмендеп жатыр.
Despite the success of Thailand and, to a lesser extent, Pakistan and Vietnam, many people claim that opium replacement is ineffective, noting that Thailand is the only "real" success, but that its success is due to unique and non replicable factors. Development activities may cause opium cultivators to simply relocate (in what is known as the balloon effect). Despite the presence of opium replacement projects, the world's supply of illicit drugs is continually rising, while prices are falling.
Ұйымдар
Опиумды ауыстыру жобаларын әдетте ұлттық мемлекеттік органдар халықаралық донорлардың қолдауымен іске асырады. Жобаны ұлттық агенттікпен серіктестікте мердігер орындайды. Қазіргі таңда қаржыландырудың ең ірі көздері – АҚШ Халықаралық даму агенттігі және Еуропалық Одақ. Басты мердігерлердің қатарында Германияның техникалық ынтымақтастық агенттігі және АҚШ-тан бірнеше коммерциялық фирмалар бар. Біріккен Ұлттар Ұйымының Есірткі құралдары мен қылмысқа қарсы күрес басқармасы түрлі күш-жігерді үйлестіруге көмектеседі, сондай-ақ кейбір жобаларды қаржыландырады. Опиумды ауыстыру жобалары енді бұрынғы Таиландтың Royal жобасы мен Doi Tung жобасындағыдай, ұзақ мерзімді жоспарланып, орындалмайды. Керісінше, олар екі-үш жылға созылады.
Opium replacement projects are typically implemented by national government agencies with the support of an international donor. A contractor implements the project in partnership with the national agency. At the moment, the largest providers of funding are the United States Agency for International Development and the European Union. Major contractors include the German Technical Cooperation Agency and several for profit firms from the United States. The United Nations Office on Drugs and Crime helps coordinate different efforts, and also funds a few projects. Opium replacement projects are no longer planned and executed over long time frames, as was the case with Thailand's Royal Project and the Doi Tung project. Rather, they take place over two or three years.
Тиімділігі
Таиландтың Дой Тунг аймағында опиумды алмастырудың сәтті болуына үш себеп бар. Біріншіден, баламалы даму (БД) алдында Солтүстік Таиландта тұратын адамдарға зорлық көрсетіліп, оларды қорқыту фактілері болды. (Ref: Race, Jeffrey, (1974), The War in Northern Thailand, Modern Asian Studies, Vol 8, No. 1, (1974), pg. 105, Cambridge University Press баспасы, https://www. jstor. org/stable/311628 )
There are three reasons why Opium Replacement was so successful in Doi Tung of Thailand. One is that Alternative Development (AD) was preceded by violent intimidation of people living in North Thailand. (Ref: Race, Jeffrey, (1974), The War in Northern Thailand, Modern Asian Studies, Vol 8, No. 1, (1974), pg. 105, Published by Cambridge University Press, https://www. jstor. org/stable/311628 )
Екіншіден, бұл жоба тым шағын болғандықтан, шетелден қаржыландырылатын беделді ҮЕҰ (Үкіметтік емес ұйым) оны жүзеге асыра алды. Оның жалпыға қолданылу мүмкіндігі жоқ. 1988 жылы БД жобасы Дой Тунгте басталғанда, Таиландтағы заңсыз мак егісінің жалпы ауданы 2811 гектарды құрады (БҰҰ Есірткі туралы 1999 жылғы баяндамасының 23-беті). Сол жылы 1740 гектар жойылды. Үшінші себеп – БД жобасының табысқа жетуі үшін жою шаралары қажет болды. Жою амалдары әлі де жалғасуда. 2014 жылғы Дүниежүзілік есірткі туралы баяндамаға сәйкес, 2013 жылы 264 гектар заңсыз мак егістігі жойылды. Егер Таиландта баламалы даму немесе опиумды алмастыру осылай сәтті болса, неге жою амалдары жалғасуда, тіпті БҰҰ Оңтүстік-Шығыс Азиядағы опиум туралы сараптамасының I кестесінде көрсетілгендей, 96 284 адам опиум қолданысын жалғастыруда? Баламалы дамуды қолдайтын топтар осы идеяны ілгерілетуге тырысып, осы қиын фактілерді елемеді, сондай-ақ баламалы даму туралы барлық қаулылар жоюға көмектесу құралы ретінде баламалы дамуды ұсынады. Осылайша, БД де толығымен бейбіт емес.
The second is that it was such a very small project that a well financed (from foreign countries) NGO could handle it. It has no universal application. In 1988 when the AD project started in Doi Tung the total area under illicit poppy cultivation in Thailand was only 2811 hectares (pg. 23 of UNODC's World Drug Report 1999). The same year 1740 hectares had been eradicated. The third reason is that the AD project required eradication to succeed. Eradication still continues. 264 hectares of illicit poppy fields were eradicated in 2013 according to the World Drug Report of 2014. Had Alternative Development or Opium Replacement been so successful in Thailand, why is eradication continuing or for that matter opium use, which according to Table I of UNODC's South East Asian Opium Survey is consumed by 96,284 people? The Alternative Development lobby has in its anxiety to push this concept has ignored all these hard facts, as also that all resolutions on Alternative Development recommend Alternative Development as a means to assist eradication. Thus AD is not all that peaceful either.