Хорваттық бечарац – Славониядан бастау алған, әзіл-қалжыңға толы халық әні. Ән еркектер мен әйелдер тобымен орындалады, музыкасы тамбурицамен сүйемелдейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бечарак – бұл халық әнінің әзіл-қалжың түрі, бастапқыда ауылдық Славониядан, Хорватиядан шыққан және ақырында оңтүстік Венгрия мен Сербияның Воеводина аймағына тараған. Сөздің түбірі "бекар" (bekâr) сөзінен шыққан, "бакалавр", "құдағи" немесе "той-думанға берілген адам" дегенді білдіреді. Бечарак әнтері әрқашан келекелеуге, мазақтауға және/немесе құмарлыққа толы болады, және әдетте ауылдық тойларда ("сиджело" немесе "кирвадж") ерлер тобы орындайды. Дегенмен, оларды әйелдер де тең дәрежеде орындайды, әсіресе коло биінде.
Bećarac is a humorous form of folk song, originally from rural Slavonia, Croatia and eventually spreading into southern Hungary and the Vojvodina region of Serbia. The root of the word comes from bećar (bekâr), meaning "bachelor", "reveler" or "carouser". Bećarci are always teasing, mocking and/or lascivious, and are usually sung by a male company at village parties ("sijelo" or "kirvaj"). However, they are also sung by women in equal footing, especially in kolo dance.
Сипаттама
Бечарак онсызбалық өлеңнің қатаң түрін қолданады, әрқашан бір үлгідегі музыкамен орындалады. Бұл музыканы тамбурица оркестрі, сирек кездесетін сыбызғы немесе самика тартылады, ал ең жақсы өлеңдер таратылып, келесі кештерде қайта пайдаланылады. Бечарциді аудармалау және оны сырттан түсіну қиын, себебі оларда әдемі тіркестер, жергілікті оқиғаларға сілтемелер мен мәдени мақналар жиі кездеседі. Мысалы: "sjedi Ćiro na vrh slame, brkovima plaši vrane" – "Чиро сабанның үстінде отыр, мұрттарымен қарғаны қорқытады". Бірақ мынадай өлеңнің мағынасын түсіну қиын: "mala moja, visoki jablane, je l' ti mjesec vidio tabane" – "сүйікті жаным, биік алма ағашы, ай саған қарады ма?".
Bećarac uses a strict form of couplet in decasyllable, always sung to the same music, played by a tamburitza orchestra, less common bagpipes or samica, and the best ones are spread and reused for later parties. Bećarci are often difficult to translate and to understand by outsiders, because the use puns, reference to local events and cultural allusions. A simple example: "sjedi Ćiro na vrh slame, brkovima plaši vrane" > "Chiro sits on top of straw, with his mustache he scares a crow". But it is difficult to make sense of: ""mala moja, visoki jablane, je l' ti mjesec vidio tabane" > "my little one, tall apple tree, has the moon seen your soles".
Тарих
Бечарак Хорватия әскери шекарасы таратылғаннан кейін пайда болған деп саналады. 2010 жылы тағы да әрекет сәтсіз аяқталды, және жақсы анықтама алу үшін ағылшын тіліне аударма жасалды. 2011 жылы ол тізімге қосылды.
It is believed that bećarac originates with the abolishment of the Croatian Military Frontier. In 2010, the attempt was again unsuccessful, and English translations were made for better reference. In 2011, it was included in the list.
Бечарак мұражайы
2017 жылы Хорватияның Плетерница қаласында бечаракқа арналған мұражай ашылатыны жарияланды. Мұражай директоры бұл тұжырымдаманы заманауи мұражай деп сипаттады, ол бечарактың дәстүрлі мұрасын, бірақ қазіргі заманғы ортада көрсетеді. Бечарак Хорватияның материалдық емес мәдени мұрасының маңызды бөлігі болғандықтан, мұражай жобасының 85 пайызы Еуропалық Одақтан қаржыландырылды, бұл қаланың және бүкіл аймақтың әл-ауқатына оң әсер етеді деп күтілуде.
In 2017 it was announced that a museum dedicated to bećarac would be opening in the town of Pleternica, Croatia. The concept was described by the director as contemporary museum, which will tell the traditional heritage of bećarac, but in a modern setting. Due to bećarac being a vital part of the intangible cultural heritage of Croatia, 85% of the museum project was funded by the European Union, with expectations of it having a positive impact on the well being of the town and the entire region.