Кіріспе

Йосип Руньянин (8 желтоқсан 1821 – 2 ақпан 1878) – Австрия империясынан шыққан хорват сербі сарбазы және композитор. Ол ең әйгілісі «Lijepa naša domovino» әнінің авторы, бұл ән кейіннен Хорватияның мемлекеттік әнұраны болды.

Өмір

Рунянин 1821 жылғы 8 желтоқсанда серб отбасында дүниеге келді және Винковцидегі Серб Православие Пятидесятница шіркеуінде крещениеден өтті. Ол білімін Винковциде, содан кейін Сремски Карловциде алды. Хорватия әскери шекара ауданындағы Глина қаласында императорлық армияда кадет ретінде қызмет етті. Руняниннің әуесқой музыкант екендігі баршаға мәлім, ол 1846 жылы Михановичтің патриоттық хорват поэмасы "Хорватская домовина" үшін музыка жазды. Хорват музыкалық ғалымы Йосип Андреистің сөзіне сүйенсек, ол Гетано Доницеттидің "O sole più ratto a sorger t'appresta" ариясынан, оның "Лючия ди Ламмермур" операсының үшінші әрекетінен шабыттанды. Оның "Ljubimo te naša diko" әні Доницеттидің "L'elisir d'amore" әнінен алынған мотивтерге негізделген. "Ljubimo te naša diko (Hrvati svome banu)" Хорватия баны Йосип Елачичтің құрметіне жазылған. Миханович пен Руняниннің хорват әнұраны алғаш рет 1891 жылы Загребтегі хорват славяндық көрмесінде орындалды, осылайша екеуі де өлімнен кейін ғана танылды. Рунянин адал әскер болғандықтан, кейін полковник атағын алды. 1864 жылы 43 жасында Рунянин зейнеткер капитан Тома Перковичтің қызына үйленді. Зейнетке шыққаннан кейін Рунянин Нови-Садқа көшіп, 1878 жылғы 2 ақпанда 57 жасында қайтыс болды және Серб Православие зиратында жерленді.

Мұра

Хорватияда Руньяниннің есімімен аталатын бірнеше мектеп бар, олардың ең танымалсы – Винковчидегі Иосип Руньянин атындағы бастауыш музыка мектебі (Osnovna glazbena škola Josipa Runjanina).