Шекті қатысу арқылы оқу және тәжірибе жинақтау

Кіріспе

Заңды шеткі қатысу (ЛПП) жаңадан келгендердің тәжірибелі мүшелерге айналып, әрі қарай практикалық қоғамдастық немесе бірлескен жобаның ескі мүшелері болу жолын сипаттайды. ЛПП оқынуды қоғамдық практикаға қатысу арқылы қол жеткізілетін контексттік әлеуметтік құбылыс ретінде анықтайды. ЛПП бойынша, жаңадан келгендер бастапқыда қоғамдастықтың мақсаттарына жеткізуге көмектесетін, қарапайым және қауіпсіз, бірақ нәтижелі және қажетті тапсырмаларға қатысу арқылы қоғамдастық мүшелері болады. Шеткі іс-әрекеттер арқылы жаңадан келгендер қоғамдастықтың тәжірибелі мамандарының тапсырмаларымен, лексикасымен және ұйымдастыру принциптерімен танысады. Жаңадан келгендер ескі мүшелерге айналып, белгілі бір шеберлікке ие болған сайын, олардың қатысуы қоғамдастықтың жұмыс істеуі үшін маңыздырақ формаларға ие болады. ЛПП қоғамдастыққа мүшеліктің физикалық және әлеуметтік жағынан жаңадан келгендерге қолжетімді қатысу формаларымен байланысты екенін ұсынады. Ескі мүшелер мен жаңадан келгендер арасындағы тәлімгерлік қарым-қатынаста, ескі мүше жаңадан келгенге заңдылық беру және қоғамдастықтың тәжірибелері мен мүмкіндіктеріне қол жеткізу деңгейін бақылау құқығына ие. Егер жаңадан келгендер сарапшылардың тәжірибесін тікелей бақылай алса, олар өздерінің күш-жігерін қандай кең контекстке енгізу керектігін түсінеді. ЛПП сарапшылардан оқшауланған жаңадан келгендердің құралдар мен қоғамдастыққа қолжетімділігі шектеулі және демек, олардың өсуі де шектеулі екенін көрсетеді. Қатысу арта келе, қатысушыға өз күш-жігерінің қаншалықты пайдалы екенін бағалауға мүмкіндік беретін жағдайлар туындайды, сондықтан заңды шеткі қатысу өзін-өзі бағалау құралын ұсынады. ЛПП ресми ұйымдардағы немесе практикасы анықталған кәсіптердегі мүшелікті сипаттаумен ғана шектелмейді. Мысалы, О'Донован мен Кирк жастардың спортпен айналысуын дене шынықтыруға байланысты практикалық қоғамдастыққа теңеуге болатынын ұсынады. Практикалық қоғамдастықтар туралы кейінгі жұмыстарында Венгер заңды шеткі қатысу тұжырымын тастап, оның орнына дуалдық тұжырымын енгізді; алайда, бұл термин әлі де жағдайына қарай оқынумен байланысты қолданылады.

Legitimate peripheral participation (LPP) describes how newcomers become experienced members and eventually old timers of a community of practice or collaborative project LPP identifies learning as a contextual social phenomenon, achieved through participation in a community practice. According to LPP, newcomers become members of a community initially by participating in simple and low risk tasks that are nonetheless productive and necessary and further the goals of the community. Through peripheral activities, novices become acquainted with the tasks, vocabulary, and organizing principles of the community's practitioners. Gradually, as newcomers become old timers and gain a recognized level of mastery, their participation takes forms that are more and more central to the functioning of the community. LPP suggests that membership in a community of practice is mediated by the possible forms of participation to which newcomers have access, both physically and socially. In the case of a mentor mentee relationship between older timers and newcomers, the old timer has both the power to confer legitimacy to the newcomer, and to control the newcomer's level of access to different community practices and experiences. If newcomers can directly observe the practices of experts, they understand the broader context into which their own efforts fit. Conversely LPP suggests that newcomers who are separated from the experts have limited access to their tools and community and therefore have limited growth. As participation increases, situations arise that allow the participant to assess how well they are contributing through their efforts, thus legitimate peripheral participation provides a means for self evaluation
LPP is not reserved for descriptions of membership in formal organizations or professions whose practices are highly defined. For example, O'Donovan and Kirk suggest that young people's participation in sport can be compared to a Community of Practice related to physical education. In his later work on communities of practice, Wenger abandoned the concept of legitimate peripheral participation and introduced the idea of a duality instead; however, the term is still widely used in relation to situated learning.