Кіріспе

1761 жылғы шайқас

Виллингхаузен шайқасы (немесе Веллингхаузен, сондай-ақ Кирхденкерн шайқасы деп белгілі) 1761 жылдың 15-16 шілдесінде қазіргі Германияның батыс аймағында Жеті жылдық соғыс кезінде үлкен француз армиясы мен принц Фердинанд Брауншвейг бастаған ағылшын-неміс күштері арасында өтті.

Өмірбаян

1761 жылы шілдеде екі француз армиясы, герцог де Бройль мен принц де Субизе маршалдарының басшылығымен, маңызды Липпштадт қаласынан принц Фердинандты ығыстыру мақсатымен кездесті. Генерал Спёркен басқаратын одақтас күштердің келуі Фердинандтың әскерін 65 000-ға жеткізді, ал біріккен француз армияларының саны шамамен 90 000 болды.

Шайқас

Англо-герман әскерлері бірнеше төбелер бойында қатарласып тұрды, сол жағы Липпе өзенімен (солтүстікте), ал ортасы Асе өзенімен бекітілді. Француз армиясы 15 шілдеде шабуылға көшті, солтүстікте Бройлидің әскерлері Вутгинау басқаратын неміс әскерлеріне қарсы ілгеріледі. Бірақ, Вутгинаудың оңтүстігінде Гранби басқаратын британдық әскерлер өз орнын ұстап тұрды және француз шабуылы тоқтап қалды. Сол түні екі тарапқа да қосымша күштер келді, Фердинанд оң жағын әлсіздетіп, сол жағын нығайтты. Келесі күні таңертең Бройли одақтастардың сол жағына шабуылды жалғастырды, Собизе әлсіреген одақтастардың оң жағына шабуыл жасайды деп күтті. Алайда, Собизе оң жаққа қарсы тек бірнеше шағын шараларға ғана бұйрық берді, себебі екі француз командирінің де шені бірдей болды және бірінен бірі бұйрық қабылдауға құлшынбады. Вольф басқаратын одақтастардың қосымша күштері Липпе өзені бойына жетіп, француздың қанатына шабуыл жасады, Бройлидің шабуылын тоқтатты және оның әскерін кері шегінуге мәжбүр етті. Сағатқа жуық уақыттан кейін француздар толыққанды түрде шегінді, шайқас аяқталды.

Салдары

Бұл шайқас туралы жаңалық Ұлыбританияда эйфория тудырды және Уильям Питті Франциямен жүріп жатқан бейбіт келіссөздерде әлдеқайда қатаң позиция алуға итермеледі. Жеңіліске қарамастан, француздардың әскер саны әлі де айтарлықтай көп болды және олар шабуылдарын жалғастырды, алайда екі армия тағы да бөлініп, дербес әрекет етті. Германияда шабуылдық стратегияны іске асыруға жасаған әрекеттеріне қарамастан, француздар кері тартылып, 1762 жылы Кассельдің стратегиялық маңызы бар бекетін жоғалтып соғысты аяқтады. Париж шарты Францияны соғыс кезінде басып алған Германия аумақтарынан шығуға міндеттеді.