Кіріспе

Соломон аралдарындағы құс. Шоисель көгершіні (Microgoura meeki) – көгершіндер тұқымдасына жататын, құрып кеткен құс түрі. Ол Соломон аралдарындағы Шоисеул аралына ендемик, бірақ жақын маңдағы бірнеше аралда да болған деген расталмаған хабарлар бар. Соңғы рет 1904 жылы көрінген. Басқа да кең таралған аттары: Соломонның қырлы көгершіні, Соломон аралдарының тәжді көгершіні және Кувожо. Ротшильд бұл түрді Мик есімімен атап, құсқа meeki деген қосымша ат берді. Шоисель көгершінінің қалың тұмсықты көгершін мен тәжді көгершіндердің арасындағы байланыс болуы мүмкін деген пікір бар; алайда, басқа деректер оның тәжді көгершіндермен тығыз байланысты болмағанын, себебі оның қауырсыны мүлдем басқаша болғанын көрсетеді. Шоисель көгершінінің ішкі түрлері белгілі емес. Шоисель көгершінін Соломон тәжді көгершіні, Соломон аралдары көгершіні, Соломонның қырлы көгершіні, Соломон аралдарының қырлы көгершіні, Шоисеул қырлы көгершіні, қауырсынды Шоисеул көгершіні, Мик көгершіні, Мик жер көгершіні және карлик гура деп те атайды. Шоисеулдің жергілікті халқы бұл түрді «кумку пека» немесе «кукуру ни луа» деп атаған, бұл сөзбе-сөз «жерге тиесілі көгершін» дегенді білдіреді. Еркек құстың қанаты , құйрығы , тұмсығы және табан сүйегі алтын түсті болса, ал ұрғашы құстың қанаты , құйрығы , тұмсығы және табан сүйегі болды. Ересек Шоисель көгершіндерінің екі жынысы да жалпы түрде көк-сұр түсті, ал құрсақтары сары-қызыл түсті. Мұражайдағы үлгілердің қауырсындары дайындалған кезде жапсарған болуы мүмкін деген болжам бар. Құстың иегі мен мойны қара, жұмсақ қауырсынмен жабылған, ал мойны қоңыр-сұр түске ауысатын көк түсті болды. Алайда, бұл хабарлар ешқашан расталмады және оларды әңгіме ретінде қарастыру керек. Шоисель көгершінінің шынымен Шоисеулге ғана тән болуы өте ерекше болар еді, өйткені аралда басқа эндемикалық түрлер жоқ және көгершін аралдағы басқа түрлермен экологиялық байланыста болған емес. Бірнеше жергілікті бала Микке көгершіннің жақын маңдағы Санта-Изабель және Малаита аралдарында да кездесетінін айтты. Бұл экспедиция сұхбаттасқан жергілікті тұрғындар көгершіннің 1929 жылы жойылып кеткеніне сенеді. 1960 жылдары британдық орнитолог Шейн А. Паркер Шоисеулдің оңтүстік-шығыс жағалауындағы кішкентай, мысықтар жоқ Роб Рой және Вагина аралдарында, сондай-ақ Шоисеулдің орманды жағалау батпақтарында іздеу жүргізгенімен, көгершіннің ешқандай белгісін таппады.

Адамдармен қарым-қатынасы

Бұл көгершін жергілікті халыққа тағамдық көз болды, олар құстың дауысы немесе оның қонған жерлерінің астында жиналған құрышқасына байланысты оның қонған жерлерін анықтайтын. Құстың жойылып кетуінен кейін, жергілікті халық кейде Шоисеул көгершінін қазіргі халық ауыз әңгімелерінде ағаштарда қоныстайтын тоқылдақ көгершінмен шатастырып алатын, ал көгершіннің әлі де тірі деген бірнеше хабарламалар тоқылдақ көгершінге қатысты болып шықты. Оны ашқаннан кейін, көптеген батыс құс коллекциялары оның терісіне қызығушылық танытты; Уитни Оңтүстік теңіздер экспедициясы Шоисеулде үш ай бойы үлкен шығындармен болды, олардың басты мақсаты – Шоисеул көгершінін алу болды. 2012 жылы Мозамбик пошта маркасында басқа да жойылған құстармен бірге Шоисеул көгершіні бейнеленді. Шоисеул көгершіні Шоисеул провинциясының туында көрсетілген.

Құрып кету

Жергілікті халық көгершіннің жабайы мысықтардың және, аздау дәрежеде, жабайы иттердің шабуылынан құрып кеткеніне сенді. Бірнеше орнитологтар Мек келмес бұрын Шоисеул және жақын аралдарға сапар шегіп, құстың бар екенін көрмегендіктен, 1904 жылы Шоисеул көгершінінің жойылуға айналуы мүмкін.