Кіріспе

Николас Шакстон (шамамен 1485 – 1556) Солсбери епископы болды. Бір кезде ол реформатор болған, бірақ бұл ұстанымынан бас тартып, Рим католик дініне қайта оралды. Генрих VIII тұсында ол басқа протестант көшбасшыларын да бас тартуға көндіруге тырысты. Мария I тұсында ол протестанттар шейіт болған бірнеше сот ісіне қатысты.

Ерте өмір

Ол Норвич епархиясының тумасы, Кембриджде оқыды, онда 1507 жылы B.A., 1510 жылы M.A., 1521 жылы B.D. және 1531 жылы D.D. дәрежелерін алды. 1510 жылы Гонвилл Холлдың мүшесі болып сайланды. 1520 жылы университет уағыздаушысы болып тағайындалды. Джон Стрип оны жаңа көзқарастарды таратушылардың бірі ретінде, "Ақ атқа" жиі баратындардың арасында еске алады. Ол 1512–1513 жылдары Гонвилл Холлға қосылған Физик қонақ үйінің президенті болды.

Реформатор

1530 жылдың ақпанында ол Кембридждегі дін қызметкерлерінің комитетіне, корольдің Арагондық Екатеринамен некесі мәселесін қарау үшін шақырылды. Стивен Гардинер оның есімін корольдың пікіріне жақын деп белгіледі. Келесі жылдың мамырында ол Кембриджтен он екі дін қызметкерінің бірі болып, Оксфордтан келген он екі дін қызметкерімен бірлесіп, халықтың сенімін дүрліктіруі мүмкін ағылшын кітаптарын тексеруге тағайындалды. Бірақ оның өзінің православиесі көп ұзамай күмәндік тудырды; және келесі жылдың мамырында, ол діни ілімдерде магистрлік дәрежесін алғанда, регенттердің бірі Норвич епискобы Ричард Никстен оған өз епархиясында уағыз айтуға рұқсат беруді сұрады, бірақ епископ оңай көндірілмеді. Кембриджде жүргізілген сауалдардан ол вице-канцлердің Шахстонның Күл салған сәрсенбіде айтқан уағызындағы екі мәселені сынағанын білді: біріншіден, тазару орнының жоқтығын жариялау дұрыс емес, бірақ олай ойлау күнә емес; және екіншіден, Құдай оған олай жасамаса, ешкім дұға мен ораза арқылы таза бола алмайды. Сондай-ақ ол дін қызметкерлерінің салтбасты болуына тыйым салу үшін миссада дұға еткенін мойындады. Ол бұл мәселелерді ашық түрде абыройдан бас тартудан сақтау үшін олардан бас тартуға көндірілді, бірақ вице-канцлер оны және сол жылы діни ілімдерді оқыған басқаларды Джон Уиклиф, Джон Гус және Мартин Лютердің қателіктерінен бас тартуға арнайы ант беруге мәжбүр етті. Дегенмен, епископ әлі де ресми түрде анттан бас тартуды талап етті, өйткені ол еретикалық кітаптарды сатып алып, оларды өз епархиясына әкелген. Ал Томас Билни көп ұзамай Норвичте өртеніп, Шахстон сияқты ереске қарсы сөздерін қайтарып алғанда, епископ: «Мәсіхтің анасы! Мен Абелді өртеп, Қабылды босаттым деп қорқамын», – деген сөзді айтқан екен. Бірақ 1533 жылы король Шахстонды Уилтширдегі Фэгглестон приход шіркеуіне ұсынды және оны Солсбери соборының қазынашысы етіп тағайындады; оның жоғарылауы Анна Болейннің ықпалымен болды, ол оны қайырымдылық тарататын адам етіп тағайындады; келесі жылы Корольдік капелланың деканы Ричард Сэмпсон Томас Кранмердің Шахстонды корольдің алдында ораза айтуына рұқсат беру туралы өтінішімен келісті. 1534 жылдың 27 сәуірінде ол Вестминстердегі Сент-Стефан канонатына көтерілді, ол келесі жылдың басында Солсбери епископтығын алу үшін бас тартты. Ол Хью Латимер мен Уильям Барлоумен бірге 1530-шы жылдардың ең танымал жаңа епископтарының бірі саналды. Бұрынғы епископ, кардинал Кампеджио 1534 жылы король тарапынан Солсбери епископы лауазымынан босатылған. Бір жыл бос тұрғаннан кейін, Шахстонды оның орнына Томас Кромвель тағайындады. Ол осы лауазымға 1535 жылдың 22 ақпанында сайланды және Лондон епискобы Джон Стокслидің көмегімен Кранмермен және 6 сәуірде Вестминстердегі Сент-Стефан капелласында Кентерберидің суфраган епискобы және Сидон епискобы Томас Четаммен бірге киеленді, 1 сәуірде оған уақытша құқықтар қайта берілді. Ол Кромвельден өзінің кафедральдік соборындағы канондарына, ол оны тек корольдан алғандықтан, епископтық ант беруді талап етпеуін сұрады. Осы күні жазылған бір құжатта, корольға ұсынған саяси мәселелерге қатысты «кітап» туралы айтылған, және оны көргендер оған әртүрлі баға берді. 4 маусымда ол Кромвельге хат жазып, корольдың епископтарға өзінің патшалық билігін жариялауға бағытталған хаттарын жылы лебізбен мақұлдады. 8 шілдеде оның епископтығының бостандықтары қалпына келтірілді, олар Кампеджиодан айырылған деп жарияланды. 1536 жылдың басында Шахстон мен Хью Латимер архиепископ Кранмермен бірге, Үштік пен Әміренің көрінісін көргенімді айтқан фанатикты тексеруге қатысты, және соңғысының бұрынғыдай құрметтелуін талап еткен хабары болды. Көп ұзамай осы үш епископ, әулиелерге дұға ету күнә дейтін Джон Ламбертті тексерді. Оның сарапшылары оған осы мәселеде келісім білдірді, олардың барлығы бұл тәжірибені қажетсіз деп тапты, бірақ оны күнә деп айыптамады. Шахстон 1536 жылы жасалған «Дін туралы мақалаларға» ғана емес, сонымен қатар «Қасиетті діни рәсімнің құрметіне қатысты» декларацияға және жалпы кеңестерді паптың жалғыз өкілеттігімен емес, әміршілер шақыруы керектігінің себептеріне қол қойды. Қазан айында Линкольнширде көтеріліс басталғанда, ол өзінің епископтығынан корольге қызмет етуге екі жүз адам беруді талап етті және ол сенімге қарсы шыққан деп шағымдаған алты епископтың бірі болды. Солсбериде корольдің шіркеу басшысы ретінде жариялаған жарлықтары жыртылып, оның өз капелланы, шотландтық, бұрын монах болған, қалалық әкімдер мен альдермендермен түрмеге қамалды, ол корольдың кеңесіне осы мәселе туралы хабарлауға уәде берген уағызы үшін. Шахстон муниципалдық биліктермен де дауласты, олар қаланың корольдің қаласы екенін алға тартса, ол Эдвард IV берген құқықтар бойынша қаланың епископқа тиесілі екенін мәлімдеді. Бұл бұрыннан келе жатқан дау, Реформация өзгерістерімен күрделенді. Мэр мен альдермендер Шахстонға бұрынғыларына берілген бостандықтарды растауға қарсы Кромвельге қызу хат жазды және соңында оның төменгі балифін Гудоллді түрмеге қамады. 1537 жылы ол епископтар арасындағы сакраменттер саны туралы талқылауға қатысты, жеті сакрамент бар деген Джон Стокслиге қарсы шықты. Джон Капонмен бірге, ол растаудың Жаңа Өсиеттің сакраменті екенін, бірақ Мәсіхтің өзі құрған емес екенін білдірді. Ол сонымен қатар «Епископтар кітабына» қол қойды, ол «Христиан адамын тәрбиелеу» деп аталды. 1538 жылы ол Джон Биддел басып шығарған дін қызметкерлеріне нұсқаулар берді. Дегенмен, сол заманғы басқа епископтар сияқты, ол Кромвельдің, корольдің вице-герентінің бақылауында епископтық функцияларын орындады, ол оған қатысты шағымдардан шаршады.

Отставка және ересь айыбы

1539 жылы Шакстон епископтық лауазымынан қанағаттанды, себебі ол патшаның алты баптарына қарсы болды, осының салдарынан түрмеге қамалды. Ол парламентте осы баптарға қарсы шыққан епископтардың бірі болды, сонда патшаның қатысуымен бірі, «Құдайдың білімімен оларды барлығын жаңылыстырды» деді. Заң қабылданғаннан кейін ол және Латимер епископтық лауазымдарынан бас тартты. Ол өзінің отставкасын берген кезде оны құпия сақтауын өтінді, бірақ бұл көп ұзамай белгілі болды, және ол Кромвельге дін қызметкерінің киімін киюі керек пе, әлде епископтың киімін киюі керек пе деп сұрады. Шілде айының басында ол Кентербери архиепискобымен бірге дін қызметкерінің киімімен көрінді. Солсбериге 7-сі күні конге д’элир берілді. Шакстон Джон Клерктің қамқорлығына тапсырылды. 9 қарашада ол Chew-дегі тұтқындықта болып, бостандық және зейнетақы сұрады; ол және Латимер екеуі де зейнетақы алды. 1540 жылдың көктемінде ол, Латимер сияқты, жалпы кешірімге ие болды, бірақ оны уағыздауға немесе Лондонға немесе университеттерге жақын жерге келуге, немесе бұрынғы епархиясына оралуға тыйым салып босатты. Бірнеше жыл бойы ол көзге түспеді. Ол Саффолк графтығындағы Хадлиде пасторлық қызмет атқарды, ал 1546 жылдың көктемінде Лондонға шақырылды, себебі ол құрбандық туралы бұрыс ілімді ұстады деген айып тағылды. Ол кетіп бара жатқанда, өртелуге немесе шындықты тастауға мәжбүр болады деді, ал 18 маусымда ол Энн Аскью және тағы екеуі Гилдхоллда ереске қарсы айыпталып сотталды. Барлығы төрт еуі де өлім жазасына кесілді, бірақ патша епископтар Эдмунд Боннер мен Николас Хитті, сондай-ақ өз дін қызметкерлері доктор Робинсон мен доктор Редманды Шакстонмен және оның тұтқыны Николас Уайтпен кеңесу үшін жіберді, олар екеуін де ереске бас тартуға көндірді. 9 шілдеде Шакстон он үш баптан бас тартуға қол қойды, ол сол кезде Генрих VIII-ге жазған хатпен бірге жарияланды, онда патша оның қарт жасында көрсеткен мейіріміне ризашылық білдірді. Содан кейін ол Энн Аскьюге де солай істеуге шақыру үшін жіберілді; бірақ Боннер оны көндіруге тырысты, бірақ ол оны көндіре алмады. Джон Фокстың «Істер мен ескерткіштер» кітабында ол Шакстонға ешқашан тумағаны жақсы болар еді деді. Ол 16 шілдеде оның өртелу салтанатында уағыз айтуға тағайындалды. 1 тамызда Пауылдің айқышқа ілінген жерінде уағыз айтып, өзінің қалай қате пікірге түскенін және тыңдаушыларын еретикалық кітаптардан сақ болуға шақырды. Ол қыркүйекте осыған ұқсас ереске күдік келген Джон Тейлорды өзі сияқты баптарға қол қоюға көндірді. Оның өтініші бойынша король оған Норидждегі Сент-Джайлс ауруханасының басшылығын берді.

Кейінгі өмірі

Ол үйленген, бірақ қазір әйелінен ажырасып, оған ұлағатты өсиет айтып, таза және жеке өмір сүруге шақырды. Эдуард VI билікке келген кезде, 6 наурыз 1547 жылы корольға Норвич ауруханасын тапсыруға міндетті болды. Мэри билік еткен кезде ол Элидің көмекші епископы болды. Ол 5 тамызда өсиетнамасын жасады және дереу қайтыс болды; өсиетнама 9 тамызда расталды. Ол Гонвилл Холлдың шіркеуіне жерленуді қалап, залға кітаптарын, Кембридждегі Сент-Эндрюс қауымындағы үйін және ақшасын қалдырды.