Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Самоаның аудандарына шолу
Overview of the districts of Samoa
Samoa is made up of eleven itūmālō (political districts). These are the traditional eleven districts that were established well before European arrival. Each district has its own constitutional foundation (faavae) based on the traditional order of title precedence found in each district's faalupega (traditional salutations). The capital village of each district administers and coordinates the affairs of the district and confers each districts' paramount title, amongst other responsibilities.
Самоа он бір itūmālō (саяси аудандардан) тұрады. Бұл еуропалықтар келмес бұрын құрылған дәстүрлі он бір аудан. Әр ауданның өзіндік конституциялық негізі (faavae) бар, ол әр ауданның faalupega (дәстүрлі сәлемдесу) ішіндегі атақтардың дәстүрлі ретіне негізделген. Әр ауданның орталық ауылы ауданның істерін басқарып, үйлестіреді және басқа міндеттермен қатар, әр ауданның ең жоғары атағын тағайындайды.
Overview of the districts of Samoa
Samoa is made up of eleven itūmālō (political districts). These are the traditional eleven districts that were established well before European arrival. Each district has its own constitutional foundation (faavae) based on the traditional order of title precedence found in each district's faalupega (traditional salutations). The capital village of each district administers and coordinates the affairs of the district and confers each districts' paramount title, amongst other responsibilities.
Аудандық басқару үлгілері
Аʻананың астанасы Леулумоэга қаласында орналасқан. Аʻананың ең жоғары дәрежелі атағы – Туи Аʻана. Бұл атақты табыс ететін сөз шеберлері тобы – Фалейва (Тоғыз үй) – Леулумоэгада орналасқан. Аʻананың ең жоғары дәрежелі тама а ʻайга атағы – Фалелатайдың Туималеалиифаносы. Қазіргі таңда Түй Аʻана атағының иегері жоқ, себебі Леулумоэганың сөз шеберлері саясаты әлі шешім қабылдаған жоқ. Туамасагада Малиетоаның ең жоғары матай атағын Малиетаның Са Малиетоасы табыс етеді. Гатоаителе және Ваэтамасоалиидің папа атақтары түпнұсқадағы әйелдермен байланысты болғандықтан, папа фафине деп аталады. Екі атақты да Әфега мен Сафатадағы Фале Туамасага табыс етеді. Малиетоа атағының қазіргі иегері – бұрынғы мемлекет басшысы Малиетоа Танумафили II-нің ұлы Малиетоа Моли. Қазіргі уақытта Гатоаителе атағының иегері – Савеа Сано Малифа, «Samoa Observer» газетінің иесі. Ваэтамасоалии папа атағының қазіргі иегері жоқ. Атуаның астанасы – Луфилуфи, ол бұрын Фалефаның бір бөлігі болған, бірақ өзінің атын алған оқиғалардан кейін жеке село болып белгіленген. Атуаның ең жоғары папа атағы және билеушісі – Туи Атуа. Бұл атақты табыс ететін сөз шеберлері тобы – Фалеоно (Алты үй), Луфилуфидің аға сөз шеберлері. Екі ең жоғары дәрежелі матай, тама а ʻайга деп аталатын – Фалефа мен Саланидің Аига Са Фенунуиваосы (Фенунуивао ұрпақтары, Тупуа Фуявайлилидің анасы) табыс ететін Тупуа Тамасезе; және Лотофага мен Амайланың Аига Са Леваласисі (Леваласи ұрпақтары, Саламасинаның анасы) табыс ететін Матаʻафа. Самоаның бірінші премьер-министрі Фиаме Матаʻафа Фаумуина Мулинуʻу II Матаʻафа атағын иеленген. Қазіргі уақытта Тупуа Тамасесе және Туи Атуа атақтарының иегері – бұрынғы премьер-министр және мемлекет басшысы Туи Атуа Тупуа Тамасесе Эфи.
Aʻana has its capital at Leulumoega. The paramount title of A'ana is the Tui A'ana. The orator group which confers this titlethe Faleiva (House of Nine)is based at Leulumoega. The paramount tama a 'āiga title of A'ana is Tuimalealiifano of Falelatai. There is currently no holder of the Tui A'ana title as the orator polity of Leulumoega is yet to decide. In Tuamasaga, the paramount matai title of Malietoa is conferred by the Sa Malietoa of Malie. The pāpā titles of Gatoaitele and Vaetamasoalii are known as pāpā fafine, owing to their roots with the original female occupants. Both titles are conferred by the Fale Tuamasaga based in Afega and Safata respectively. The current holder of the Malietoa title is Malietoa Moli, son of former Head of State, Malietoa Tanumafili II. The current Gatoaitele holder is Savea Sano Malifa, owner of the Samoa Observer newspaper. There is no current holder of the Vaetamasoalii pāpā title. Atua has its capital at Lufilufi, a former part of Falefa that was designated as its own village following the events that gave it its name. The paramount pāpā title and sovereign of Atua is the Tui Atua. The orator group which confers this title is the Faleono (House of Six) senior orators of Lufilufi. The two paramount matai called tama a 'āiga are Tupua Tamasese, which is conferred by the Aiga Sa Fenunu'ivao (Descendants of Fenunu'ivao, mother of Tupua Fuiavailili) of Falefa and Salani; and Matā'afa, conferred by the Aiga Sa Levālasi (Descendants of Levālasi, mother of Salamāsina) of Lotofaga and Āmaile. Samoa's first Prime Minister, Fiame Matā'afa Faumuina Mulinu'u II was a holder of the Matā'afa title. The current holder of the Tupua Tamasese and Tui Atua titles is former Prime Minister and Head of State Tui Atua Tupua Tamasese Efi.
Саяси округтер
№ Ауданының атауы Астанасы (км²) 2016 жылғы халық санауы бойынша халық саны Уполу (кіші аралдарды қоса алғанда) 1 Туамасага Афега 479 95,907 2 А’ана Леулумоега 193 23,265 3 Айға и ле Тай1) Мулифануа 27 5,029 4 Атуа2) Луфилуфи 413 22,769 5 Ва’а о Фонути Самамеа 38 1,621 Савайи 6 Фа’асалелеага Сафотулафай 266 13,566 7 Гага’эмауга3) Салеаула 223 7,840 8 Гага’ифомауга Аопо 365 4,878 9 Ваисигано Асау 178 6,543 10 Сатупа’итеа Сатупа’итеа 127 5,261 11 Палаули Вайлоа 523 9,300 Самоа Апиа 2,831 195,979 1) Маноно, Аполима және Ну’улопа аралдарын қоса алғанда 2) Алеипата аралдары мен Ну’усафе’е аралын қоса алғанда 3) Уполудағы Саламуму және Ле’аува’а анклавтары
Nr. District Capital Area(km2) Population(Census 2016) Upolu (including minor islands) 1 Tuamasaga Afega 479 95,907 2 Aʻana Leulumoega 193 23,265 3 Aiga i le Tai1) Mulifanua 27 5,029 4 Atua2) Lufilufi 413 22,769 5 Vaʻa o Fonoti Samamea 38 1,621 Savaiʻi 6 Faʻasaleleaga Safotulafai 266 13,566 7 Gagaʻemauga3) Saleaula 223 7,840 8 Gagaʻifomauga Aopo 365 4,878 9 Vaisigano Asau 178 6,543 10 Satupaʻitea Satupaʻitea 127 5,261 11 Palauli Vailoa 523 9,300 Samoa Apia 2,831 195,9791) including islands Manono, Apolima and Nuʻulopa2) including the Aleipata Islands and Nuʻusafeʻe Island3) Exclaves Salamumu and Le'auva'a on Upolu
Сайлау округтері
Итумалолар 51 файпуле ауданына тағы бөлінеді. Олардың әкімшілік функциясы жоқ, бірақ бір өкілдік сайлау округтері ретінде тағайындалады. Файпуле аудандары сондай-ақ статистикалық аймақтық бірліктер ретінде пайдаланылады. Файпуле сайлау округтері Итумалоның дәстүрлі кіші аудандарына шамамен негізделген. Мысалы, Аноама'а Батыс және Аноама'а Шығыс файпуле аудандары Атуа ауданының солтүстік жартысындағы Аноама'аның дәстүрлі кіші ауданына сүйенеді.
The itūmālō are further subdivided in 51 faipule districts. They have no administrative function, but serve as single member electoral constituencies. The faipule districts are also used as regional units for statistics. The faipule electoral districts are based loosely on the traditional sub districts of the Itūmālō. For example, the faipule districts of Anoama'a West and Anoama'a East are based on the traditional sub district of Anoama'a in the northern half of the Atua district.
Ауылдар
Жергілікті деңгейде 265 ауыл бар. Сонымен қатар, Туамасага ауданында 71 ауыл бар, ал астана Апия 58 ауылдан (Ваймауга Батыс сайлау округінде) және 13 ауылдан (Фалеата Шығыс сайлау округінде) құралған. Апияда біртұтас басқару жоқ, жергілікті билік құрамына кіретін ауылдардың өкілдігінде.
At the local level, there are 265 villages. Additionally, there are 71 villages in Tuamasaga district the capital Apia is composed of (58 villages in Vaimauga West and 13 in Faleata East electoral districts). Apia does not have a common administration, the local power rests with the constituent villages.