Кіріспе
Баян тұқымдасына жататын аспаптар жасау әртүрлі тәсілдермен жүзеге асырылады, олардың көпшілігі алғашқы баян жасалғаннан бері шамамен 500 жыл бойына көтеріңкі өзгеріске ұшырамады. Кейбір скрипкалар, "жеке қолмен жасалған" деп аталатындар, бір адамның – шебердің немесе озық әуесқойдың жеке күш-жігерімен жасалады. "Шеберханада жасалған" аспаптарды жасауға бірнеше адам қатысуы мүмкін, олар шебердің бақылауымен жұмыс істейді. Бұл әдіс ежелгі скрипкашылардың бағалаған әдісі болған, олар шәкірттері жасаған скрипкаларға әрқашан өздерінің есімін қоятын. "Саудалық скрипкалар" әртүрлі деңгейде кездеседі, көбінесе жұмысшылармен жаппай өндіріледі, олардың әрқайсысы жалпы жұмыстың шағын бөлігіне машиналардың көмегімен немесе оларсыз назар аударады. Скрипканы "реттеу" әдетте жеке операция ретінде қарастырылады және аспаптың ұзақ қызмет ету мерзімінде бірнеше рет орындалуы мүмкін. Реттеуге құлақ тіректерін орнату және түзету, бармақ тақтасын тегістеу, дыбыс тіреуін және көпірін қалыптастыру, ішектер арасындағы қашықтықты және биіктікті реттеу, сондай-ақ дайын аспапты ойнатуға дайындау және оның дыбысын, ойнауға жауап беруін жақсартуға байланысты басқа да жұмыстар кіреді. Скрипканы күтіп ұстау аспапты ойнатуға жарамды күйде ұстағанша жалғасады және ішектерді ауыстыру, дыбыс тіреуін және көпірін орналастыру, құлақтарды және ұсақ бөлшектерді майлау, бармақ тақтасын қайта жаңарту, аспаптың сыртын күту, скрипканың немесе оның керек-жарақтарының тозуынан немесе зақымдануынан зардап шеккен бөліктерін қалпына келтіру, жөндеу немесе ауыстыру сияқты жұмыстарды қамтиды.
Making an instrument of the violin family, also called lutherie, may be done in different ways, many of which have changed very little in nearly 500 years since the first violins were made. Some violins, called "bench made" instruments, are made by a single individual, either a master maker or an advanced amateur, working alone. Several people may participate in the making of a "shop made" instrument, working under the supervision of a master. This was the preferred method of old violin makers who always put their names on violins crafted by their apprentices. Various levels of "trade violin" exist, often mass produced by workers who each focus on a small part of the overall job, with or without the aid of machinery. "Setting up" a violin is generally considered to be a separate activity, and may be done many times over the lengthy service life of the instrument. Setup includes fitting and trimming tuning pegs, surfacing the fingerboard, carving the soundpost and bridge, adjusting the string spacing and action height, and other tasks related to putting the finished instrument into playing condition and optimizing its sound and responsiveness to playing. Violin maintenance goes on as long as the instrument is to be kept in playing condition, and includes tasks such as replacing strings, positioning the soundpost and bridge, lubricating pegs and fine tuners, resurfacing the fingerboard, attending to the instrument's finish, and restoring, repairing, or replacing parts of the violin or its accessories which have suffered wear or damage.
Скрипка жасау
Жаңа скрипканың сыртқы контуры, аспаптың маңызды аспектілерінің бірі, скрипка жасаушымен жасалады, ал 2020 жылдары көбінесе ескі шеберлер скрипкаларының контурлары қолданылады. Скрипка жасаудың әртүрлі әдістеріне ішкі қалыпты, сыртқы қалыпты пайдалану немесе қалыпсыз "арқасына" салу кіреді. "Ішкі қалып" тәсілі аспаптың сыртқы пішінінің суретін қамтитын жоспарлар жиынтығымен басталады. Осы жоспарлар бойынша жұқа металдан немесе басқа материалдардан жасалған, "жартылай скрипка" пішіндес жалпақ үлгі құрастырылады. Үлгі қалыпты жасау үшін қолданылады, ол шамамен 12 мм немесе 1/2 дюйм қалыңдықтағы ағаш, фанера, МДФ немесе ұқсас материалдан жасалған скрипка пішіндес бөлік болып табылады. Эдвард Херрон Аллен 1885 жылы скрипканың дайын қабырғаларының (ішкі) өлшемдерімен тең "толық қалыпты" сипаттады. Қалыптың айналасына қабырғалар (немесе тіреулер) орнатылады, олар қыздыру арқылы иілген ағаштан жасалған жалпақ бөліктер болып табылады. Ерте скрипка жасаушылар скрипканың сұлулығын арттыру үшін "жолақты" кленнен жасалған жолақтарды қолданды, ал көптеген лютиелер Солтүстік Италияда өсірілген еменді ұнатты. Дайын қабырғалар, блоктар және қаптамалардан тұратын "гирлянда" қалыптан алынып, жеке ойылған беткі және артқы бөліктерді бекітуге мүмкіндік береді. Корпус дайын болғаннан кейін, жеке ағаштан (көбінесе кленнен) ойылған мойын, аспаптың негізгі құрылымын аяқтау үшін оның ұясына орнатылады, содан кейін ол лакпен жабылады. Клен, әсіресе Норвегия клені, мойын, артқы және бүйір бөліктері үшін таңдаулы ағаш болып саналады, өйткені ол берік және ойнау кезінде оған түсетін күштерге төзуге қабілетті. Аспаптың дыбысы мен ойнатылуы үшін орнату маңызды, ол қажет болса мойын бұрышын реттеуді, тіректердің тегіс бұрылуын және берік ұстауын қамтамасыз етуді, саусақ тақтасын дұрыс иісті пішінге келтіруді, дыбыс тірегі мен көпірді орнатуды, құйрық ішегін реттеуді және құйрық бөлігін орнатуды, сондай-ақ ішектерді тартуды қамтиды. Бұл кезде алынып орналастырылатын жақ тірегі де қойылуы мүмкін. Содан кейін аспап "үйрену" процесін бастайды, оның бөліктері ішектердің кернеуіне бейімделеді. Скрипканың дыбысы қолданылған алғашқы апталар мен айларда "ашылады" делінеді, бұл процесс жылдар бойы біртіндеп жалғасады. Дегенмен, бұл процесс белгілі бір уақытта тоқтатылуы мүмкін. Егер сіз скрипканы сақтап, кейіннен алып шықсаңыз, алғаш рет ойнағанда скрипканың дыбысының төмендегенін байқайсыз (бұл скрипканың ұзақ уақыт қолданылмауының жиі кездесетін белгісі), ал ауыр жағдайларда сапасы да төмендейді. Егер сіз скрипканы сақтап, кейіннен алып шығып, бірнеше апта ойнасаңыз, оның дыбысы қайтадан "ашыла бастағанын" байқайсыз. Алайда, скрипканың дыбысын күшейту үшін, оны бірнеше ай немесе тіпті жылдар бойы пайдалану алдында "кептіруге" рұқсат ету керек. Бұл ағашты "пісіруге" көмектеседі, осылайша оның тембрі, дыбыс реңі және дыбысын жақсартады.
Сақтау
Егер скрипканы мұқият күтіп-ұстаса, ол көп жылдар бойы жақсы жағдайда қалып, сапасы арта түседі. Жақсы күтім жасалған скрипка көптеген скрипкашылар буынынан өмір сүре алады, сондықтан скрипкаға қатысты консерваторлық көзқараспен қарау жөн. Ең маңыздысы, жиналған шайыр шаңын лактан уақытылы сүртіп алмаса, ол лакпен бірігіп, зақымдаусыз алып тастау мүмкін болмайды. Струналарды шайырдан тазарту дыбысқа елеулі өзгеріс әкеледі. Бұл үшін әдеттегі шарап тығыны жарайды, ол струнаның орамын зақымдамай, шайырдың қабығын тыныш сүртеді. Көп жағдайда құрғақ микрофибра мата ұсынылады, ол шаңды жақсы ұстайды, бірақ өткір сыңғырлаған дыбыс шығарады. Скрипканың беткі жағына спирт тамшыларының тиюіне мұқият болса, аздаған спирт қосылған мата тиімді. Бірақ спиртті пайдаланудан сақтану керек, себебі ол лакқа оңай зақым келтіреді, ал оны қалпына келтіру қиын немесе мүмкін емес. Тюнингтік қақпақтар кейде тым бос айналса, бұл струнаның тартылуына немесе босаңсуына себеп болса, немесе олар жабысып, күйдіруді қиындатса, «қақпақ майымен» майлауға болады. Кейбір скрипкашылар мен аспап жасаушылар қақпақтардың сырғанауын болдырмау үшін оларға қарапайым тақтадан кесілген кішкене бөліктерді қолданады. Сырғанау тіректерін емдеу үшін «тірек тамшыларын» (спиртте ерітілген шайыр ерітіндісін) қолдануға болады, бірақ бұл уақытша шешім ғана; көбінесе сырғанау тіректерінің мойындары енді тегіс конустық болмайды және оларды қайта орнату немесе ауыстыру қажет. Скрипканы техникалық маман тексеріп отыруы керек, ол жөндеу қажеттігін анықтай алады. Скрипкашылар әдетте бір жұп қосалқы струнаны өзімен алып жүреді, егер біреуі жыртылса, оны ауыстыруға болады. Жыртылғанға дейін тозған струналар да шаршап, дыбысы сөне бастайды және уақыт өте келе «жалған» дыбыс шығарып, тұрақсыз ноталар береді. Струналардың тағы бір жиі кездесетін мәселесі – металл орамасының тозуы. Жиі пайдаланса, струналарды екі-үш айда бір рет ауыстыру қажет болуы мүмкін. Жоғары струналарды төменгі струналардан жиі ауыстыру қажет, себебі олар жоғары дыбыс шығару үшін жеңіл конструкциямен жасалған, ал олардың жеңілдігі бағасын да төмендетеді. Струналардың бағасы әртүрлі, ал олардың сапасы шығарылатын дыбыстың тембріне үлкен әсер етеді. Мұғалім студенттерге струналарды қаншалықты жиі ауыстыру керектігін айта алады, себебі бұл ойнау жиілігіне және ойнау деңгейіне байланысты. Доға үшін, күтім тек таяқты матамен тазалаудан (шайыр шаңын жою үшін), шашты қайтадан жабудан және былғары мен күміс сым орамаларын ауыстырудан тұрады. Ойнау кезінде доғадан шаштар түсіп, оны мерзімді түрде қайтадан жабу қажет, бұл кәсіби мамандар жаңа струна жиынтығының бағасына тең келеді. Басқа күтімдерге сымды ауыстыру, былғары тұтқаны ауыстыру немесе бұранданы майлау кіруі мүмкін. Доғадағы үлкен жарықтар мен сынықтар көбінесе өлімге алып келеді, оларды скрипка корпусы сияқты қалпына келтіру мүмкін емес. Бұрмаланып, түзу болмаған доғаны кейде кері бұруға немесе қайтадан дөңгелектеуге болады, бірақ мұны қолөнерші қызумен жасауы керек және бұл әрқашан табысты немесе тиімді болмайды. Доға қолданылмаған кезде шашты босату доғаның «жазылып» немесе қисық қалмай, шаштың созылып кетпеуіне көмектеседі. 2020 жылдары шыны талшықтан немесе көміртек композитінен жасалған, сынғыш емес доғалар бар. Кейбір шыны талшық доғалар ағаш доғалардан әлдеқайда арзан. Көміртек композитінен жасалған ең жақсы доғаларды кейбір кәсіби музыканттар қолданады.
Мектептер
Скрипка жасаудың дәстүрлі жолы – тәжірибелі аспап жасаушының шәкірттігі арқылы өту болып табылады. Дегенмен, скрипка жасаудың немесе жөндеудің әртүрлі салаларына бағытталған мектептер мен университеттердегі курстар да бар, ал кейбіреулері скрипка жасауға (лютиерияға) қосымша аспектілерді – ойнау, техникалық сурет салу және фотосуретті қамтиды. Курстардың ұзақтығы бірнеше аптадан үш-төрт жылға дейін ауыспайды.