Кіріспе

Зинда (ағылшын тілінде: Alive) – 2006 жылы түсірілген үнді хинди тіліндегі әрекет фильм. Фильмнің сценарийін Санджай Гупта жазып, режиссерлік еткен, ал сценарийді жазуға Суреш Наир де көмектескен. Басты рөлдерде Санжай Датт, Джон Абрахам, Лара Датта және Селина Джайтли ойнайды. Фильмнің музыкасын Вишал-Шехар жазса, фонограммасын Санджой Чоудхури жасаған. Датт бұрынғы "Мусафир" фильмінен кейін Гуптаға сценарийді ұсынды, содан кейін фильм өндіріске кірісті. Оқиға Таиландта өрбітеді, онда Баладжит "Бала" Ройді ұрлап алып, түрмеге қамап қояды. Бала ешбір түсіндірмесіз босатылып, өзін ұстаған адамды және оның тұтқынға алыну себебін анықтауға кіріседі. "Зинда" фильмі 2006 жылдың 13 қаңтарында шықты және оңтүстік корейлік "Олдбой" фильмінің рұқсатсыз бейімделуі екені анықталды, ал ол өзі сол аттас жапон мангасының ресми бейімделуі. "Oldboy" фильмінің продюсері Show East 2004 жылы DreamWorks компаниясына қайта түсіру құқығын сатқан болатын, бастапқыда заңдық алаңдаушылық білдірді, бірақ студия жабылғандықтан ешқандай заңдық шара қолданылмады. Фильмнің бюджеті 13 крор болса, әлемдік кассадан 17,6 крор табыс әкелді.

Сюжет

Бағдарлама жасаушы инженер Балажит "Бала" Рой Ниша Роймен бақытты некеде. Бірақ Ниша Балаға жүктілігі туралы хабарламай тұрып, оны көрінбейтін адамдар ұстап алады да, камераға қамап қояды. Бір жылдан кейін Бала оның аяусыз өлтірілгенін біледі. Бала 14 жыл бойы оны кім және не үшін тұтқындағанын білмей, толықтай оқшауланған күйде ұсталады. Тұтқында болған кезде ол өзін тұтқынға алған адамдарға қарсы қолдану ниетімен теледидардан көргеннен кейін үйренген жекпе-жек өнерін қолданады. Ақыры ол түсіндірмесіз босатылады және кек алуға кіріседі. Ол Бангкок такси жүргізушісі Дженнимен дос болады, ол оған өзінің ұрлаушыларын іздеуге көмектеседі. Бала тұтқында болған кезінде оған тамақ ұсынған мейрамхананы тауып, оны ұстап алғандарға жеткізу үшін мопедпен жүреді. Бала өзін жеке түрмеде ұстағанын біледі, онда адамдар басқаларды тұтқындауға ақша төлей алады. Бала үй иесі Вонг Фуды тырнақ балғамен тістерін алып тастап, жауаптар іздеп азаптайды; содан кейін ол "өте көп сөйлейтін" үшін тұтқындалғанын біліп, ғимараттан шығып кетеді. Бала ұрыс кезінде жарақаттанады, бірақ құпиялы бас киім киген адам оны құтқарып, таксиге апарады. Ал, бұл кісі Рохит Чопра екен. Көп ұзамай Вонг Фу Дженниді ұрлап, азаптайды. Ол Баланың тістерін өзінің тырнақ балғасымен алып тастаумен қорқытады, бірақ Рохит оның сөзін үзіп тастайды. Бала Женниге пана болады, олар жыныстық қатынасқа түседі. Баланың қызының тірі екені туралы хабарланады. Баланың досы Джой өлтіріледі, ал бала оны ұстап алған адам Рохит екенін біледі. Рохит Баланы не үшін ұрлағанын айтады. Олар орта мектепте бірге оқыған. Баланың Рохиттің үлкен әпкесі Римаға деген құмарлығы осында пайда болған. Рима оны қабылдамағанымен, Бала оны жезөкше деп жалған хабар таратады. Ол мектепте күлкіге айналып, өзін-өзі өртеп өлтірді. Рохит Баланы өлімі үшін кінәлап, оны түрмеге қамауға алды. Рохит Балаға Нишаны өлтіріп, 14 жасар қызын жезөкшеханаға жібергенін айтады. Бала Рохитті ұрып, балконнан құлатып тастайды, бірақ оның қолын ұстап, қызының қайда екенін айтуын сұрайды. Рохит Баланың қолын босатып, құлап қалады. Бала Рохиттің жан-жақтастарын және Вонг Фуды өлтіреді. Ақырында Бала қызының аман-есен екенін біледі. Рохит оны жексұрындыққа душар ету үшін жексұрындыққа сатқан деп өтірік айтқан. Ол қызды өзен жағасында отырғанын көріп, онымен кездесуге барады. Ол қызымен бірге бақытты өмір сүреді.

Сыни қабылдау

Фильм сыншылардан әртүрлі пікірлер алды, бірақ Джон Абрахам мен Санджай Датт ерекше мақтауға ие болды. Bollywood Mantra киноны мақтап: "Зинда – Санджай Гуптаның ең қараңғы фильмі. Бангкокта түсірілген бұл фильмде үнді киносында бұрын-соңды көрінбеген оқиға баяндалады. Санджай Гуптаның қиялын жандандыру үшін Санджай Датттан басқа кімге жүктелуі мүмкін? Бұл – қаһарлы Датттың ең қиын рөлдерінің бірі, ол көрсетілім аяқталған соң да ұзақ уақыт бойы есте қалады". PlanetBollywood.com сайтының Нарбир Госал фильмге 7.5/10 бағасын берді, Санджай Датт пен Джон Абрахамның актерлік шеберлігін жоғары бағалап, диалог пен сюжеттің көп бөлігі "Олдбойдан" көшірілгенін сынға алды. Futuremovies.com сайты фильмге 6/10 бағасын беріп, "Техникалық және стильдік тұрғыдан Зинда сөзсіз" деді, сондай-ақ Датттың өнерін мақтап, "бұл оның мансабының шыңы болуы мүмкін" деді. Субхаш К. Джа фильмге 2.5/5 бағасын беріп, "Бұл фильм Санджай Даттқа тиесілі. Егер үнді киносындағы әрекет пен шытырман оқиғалар жанрына серпіліс қажет болса, осы фильм – соның белгісі" деді. Apunkachoice.com сайтының Никил Кумар фильмге 0.5/5 жұлдыз берді, "Санджай Гуптаның "Зинда" фильмі ең алдымен қызықты, бірақ түпнұсқа емес сюжеті мен Санджай Датттың көрнекті актерлік шеберлігінің арқасында табысқа жетеді" деді.

Oldboy-мен ұқсастығы

2005 жылдың қараша айында өткен баспасөз конференциясында «Олдбой» фильмін шығарған «Шоу Ист» өндіріс компаниясының өкілдері «Зинда» фильмі олардың фильміне ұқсас екеніне алаңдаушылық білдіріп, ұқсастықтарды зерттеп жатқанын мәлімдеді. Олар сол кезде «Олдбоймен» салыстыру үшін «Зинда» фильмінің соңғы нұсқасы қолда болмағанын атап өтті. Егер «екі фильмнің арасында күшті ұқсастық бар» деп тапса, өздерінің адвокаттарымен байланысатындарын айтты. Rediff.com шолушысы Раджа Сен Гуптаға ашық хат жазып, плагиат болғандықтан фильмді көрмейтінін мәлімдеді. Сонымен қатар, Гуптаға «Олдбойдан» бір ғана сахнаны алғанын айтқан болатын, бірақ ол фильмнің барлығын плагиаттағанын, қалғанының түпнұсқа екенін жоққа шығарды. Тағы бір сыншы Раджив Масанд оны «Олдбойдың ұятсыз көшірмесі» деп атады, онда Гупта «тек сюжет пен кейіпкерлерді ғана емес, бүкіл сахналарды және түпнұсқа фильмнің тұтас стилін ұрлаған». CNN News18 фильмнің құқықтары ресми түрде сатып алынбағандықтан оны римейк деп атаудан бас тартты және актерлік шеберлігін, әңгімелеуін және көк түстің қолданылуын сынға алды. Сайтта фильмнің сол кездегі инновациялық сюжеті үшін үнді көрермендеріне қызығушылық тудыруы мүмкін екені, бірақ жылдар өте келе бұл жағдай сақталмағаны айтылды. Гупта сұхбат кезінде осы мәселеге қатысты ешнәрсе айтпады. Кейін ол фильмнің толығымен «Олдбойдан» шабыттанбағанын, ал «Олдбойдың» өзі «Граф Монте-Кристодан» шабыттанғанын мәлімдеді.