Кіріспе

Балтинглас, тарихи түрде Балтинглас деп белгілі, Ирландияның Уиклоу графтығының оңтүстік-батысындағы қала. Ол Карлоу және Кильдар графтықтарымен шекараға жақын, N81 тас жолындағы Слэни өзенінің жанында орналасқан.

Этимология

Қаланың ирландша атауы Bealach Conglais "Конглас жолы" дегенді білдіреді. Бұл Балтингласс қаласындағы сарайдың аты болған. Ирландиялық этимолог Патрик Уэстон Джойстың сөзіне қарағанда, алтыншы ғасырда Ленстердің қуатты патшасы Брандуф осы жерде тұрған. Конглас – мифологиялық жауынгерлер тобы, Фианнаның мүшесі еді. XIX ғасырдағы Сэмюэл Льюисдің "Ирландияның топографиялық сөздігінде" атаудың, "көптеген зерттеушілердің пікірінше", Баал Тин Гластан, яғни "Баалдың таза жалынынан" шыққандығы айтылады, бұл аймақ "дрейидтік құлшылықтың" орталығы болғандығын көрсетеді. Лиам Прайс жазған "Виклоу округінің жер-су атаулары" атты толық зерттеуде қала атауының 12 ғасырдағы Лайнстер кітабынан бастап, король Генрих VIII-нің мемлекеттік құжаттары арқылы 17 ғасырдағы Даун шолуына дейінгі бірнеше нұсқалары келтірілген. Бұрынғы ирланд тіліндегі атаулар осы ауылдың монастырлық тарихын еске түсіреді. XVII ғасырдағы екі еңбекте айтылғандай, бұл – Mainistear an Bhealaigh және Mainister an Beala.

Тарих

Аймақты қоршаған төбелер археологиялық және тарихи ескерткіштерге бай, соның ішінде Раткоран өткелінің құрылысы бар. Балтингласс төбесінің ең биік нүктесінде, ауылдың солтүстік-шығысында орналасқан тас дәуірінен қалған қабір, оның сыртқы қабырғалары бұл аймаққа тән емес әкпен жабылып, ашық күндері Килдардың Кюррағынан көрінеді. Ауылдың солтүстік жағында, Слейни өзенінің бөгетінде ежелгі монастырь – Балтингласс аббаттығының қираған қалдықтары жатыр, ол ғасырлар бойы көптеген қосымшаларға ие болған; алғашқы шіркеудің шамамен 700 жылға дейін салынғандығы айтылады.

Ортағасырлық Балтингласс виконттары Гиберно-Норман Юстас әулетінен шыққан, олар сондай-ақ Баллимор Юстастың негізін салған. Олардың иеліктері кейіннен олардың туысы, Ирландияның лорд-канцлері сэр Морис Юстасқа (1660-1665 жж.) өтті. Сэр Морис қаланың дамуына үлкен үлес қосты, шіркеу, мектеп және көпір салды, сондай-ақ жаңа қоныс салушыларды ынталандырды. 1950 жылы қала ұлттық назарға ілікті, Уиклоу округінен сайланған Лейбористтік партия өкілі Джеймс Эверетт, жергілікті пошта қызметкері Хелен Кукты жергілікті пошта бөлімінің басшысы лауазымынан ауыстырды. Эверетт өзінің қолдаушысы Майкл Фарреллді осы лауазымға тағайындады. Бұл жағдай саяси жеңілтекшілікке байланысты ұлттық айыптауларға және "Балтингласс шайқасы" деп аталған жергілікті дауға әкелді. Наразылық ретінде телеграф бағаналары мен телефон желілері қиылып, Фаррелл отбасының дүкені бойкотталды. Фаррелл 1950 жылдың желтоқсанында лауазымынан кетті, ал Кук 1962 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін басшылық лауазымына тағайындалды. Қаланың орталық бөлігі көбінесе өзеннің шығыс жағында, Басты көше бойында орналасқан және Базар және Тоқымашылар алаңында аяқталады. Өзеннің батыс жағында қала N81/R747 бағдарламалық қиылысының маңында, Эдвард көшесі, Милл көшесі және Белан көшесі бойында орналасқан. Куинннің супермаркеті қаланың солтүстігіндегі Милл көшесіндегі маңызды орын. 1996 және 2016 жылдар арасындағы 20 жыл ішінде қала халқының саны 1127-ден 2137 адамға дейін шамамен екі есеге өсті.

Құрылыс мұрасы

Балтингласс қаласында археологиялық және салынған мұра орындары көп, мысалы Балтингласс аббаттығы және Сент-Мария шіркеуі. Сондай-ақ, архитектуралық және тарихи маңызы бар көптеген ғимараттар бар, олардың бірнешеуі қаланың орталық бөлігінде орналасқан.

Сот ғимараты

Балтингласс соты Базар алаңында орналасқан. Ол шамамен 1810 жылы салынды және бірнеше рет қайта құрылды. 1920 жылы Тәуелсіздік соғысы кезінде зақымдалды. 2013 жылы Сот қызметі оны пайдаланудан шығарды, қазір мұражай және келушілер орталығына айналдырылған.

Балтингласс абатлығы

Ортағасырлық цистерциандық аббаттың қираған қалдықтары Балтингласс қаласының солтүстік жағында орналасқан. Аббат 1148 жылы Диармит Мак Мурчадамен құрылған. 1536 жылы Генрих VIII тұсындағы монастырларды тарату кезінде аббат жабылды. Ол ұлттық ескерткіш ретінде қорғауға бекітілген. Ол шамамен 1884 жылы салынған. Ілесіп жатқан пасторлық үй де сол кезде салынған.

МакАллистер ескерткіші

1904 жылы ашылған ескерткіш Майкл Дуйер мен Сэм МакАллистердің 1798 жылғы көтеріліске қатысқандарын еске салады. Сэм МакАллистер – Ульстерден шыққан пресвитериан, ол Антрим милициясынан дезертир болып, Уиклоудағы көтерілісшілерге қосылды. Ол 1799 жылдың 15 ақпанында Имаал аңғарындағы Дерринамак шағын үйіндегі шабуылда қаза тапты. МакАллистер Майкл Дуйердің қашып кетуі үшін британдық сарбаздардың атысын өз үстіне алды. Бұл үй қазір ұлттық ескерткіш. Мүсін сицилиялық мәрмәрдан жасалған, онда Сэм МакАллистер сол қолымен мылтық ұстап, оң қолына сақина тағып тұр.

Мәдениет

Балтинглас кино мен театрда суреттелген, 1974 жылы Брайан Фрильдің «Филадельфия, Міне Мен Келемін!» атты пьесасының түсірілім алаңы болған, онда Донал МакКэнн мен Сиобхан МакКенна басты рөлдерде ойнады. Сонымен қатар, Себастьян Барридің «Христиан әлемінің басқарушысы» пьесасындағы жұмыс үйі осы жерде орналасқан.

Спорт

Жергілікті Гейлдік спорттық қауымдастығы клубы, Балтинглас ГАА, бірнеше алаңдары мен командалары бар. Олардың алғашқы жетістіктерінің бірі 1912 жылғы жасөспірімдер чемпионатының жеңісі болды. 1927 жылы олар Уиклоудың аға харлинг чемпионатында жеңіске жетті. 1958 жылы Балтинглас алғаш рет Уиклоудың аға футбол чемпионатында жеңіске жетті және 2020 жылы олар осындай 23-ші титулды жеңіп алды. 1990 жылы клуб Барлық Ирландияның аға клубтық футбол чемпионатының күміс жүлдесін иеленді.

Темір жол

Балтинглас теміржол станциясы 1885 жылдың 1 қыркүйегінде Саллинстен Тюллоға дейінгі қатардың бөлігі ретінде ашылды. Ол 1947 жылдың 27 қаңтарында жолаушылар тасымалы үшін, 1947 жылдың 10 наурызында жүк тасымалы үшін жабылды және 1959 жылдың 1 сәуірінде желінің қалған бөлігімен бірге толығымен жабылды. Қазіргі таңда бұл жерді негізінен мал базары алып жатыр, алайда станция ғимараты бұрынғы күйінде сақталған.

Автобус

Карлоуға автобус рейстері Ратвилли және Туллоу арқылы күніне екі рет, дүйсенбіден жұмаға дейін іске қосылады. Бұл бағытты JJ Kavanagh and Sons компаниясы жүзеге асырады және ол жолаушыларды алу/түсіру үшін Балтингластағы Беркс дүкенінің сыртында тоқтайды. Bus Éireann 132-жолы сол күндері Таллахт арқылы Дублинге күніне бір рет, екі бағытта да қатынайтын қалалық байланыс қызметін ұсынады. Сонымен қатар, Бастингласты Дублин, Нью-Росс, Уотерфорд және Росслэр Еуропортымен байланыстыратын Bus Éireann Expressway қызметтерінің шектеулі саны бар (көбінесе күніне бір немесе екі рейс). 132-жолы тек бейсенбі күндері Carnew қаласына және одан байланыс ұсынады. 2022 жылдың қараша айында Дублин автобусы Социал-демократтардың депутаты Дженнифер Уитмормен кездесіп, 65-ші автобус маршрутын Балтинглассқа дейін ұзарту мүмкіндігін қарауға келісті.

Балтинглас жергілікті сайлау округі

Виклоу округінің Балтингласс сайлау аймағы Ахоул, Баллингате, Баллинглен, Баллингуил, Баллибег, Балтингласс, Блессингтон, Бургедж, Карнев, Кулатин, Кубаллинтаггарт, Кубой, Кронлеа, Донагмор, Донард, Данлавин, Эйдестаун, Хартстаун, Холливуд, Хьюмуд, Имаел Солтүстік, Имаел Оңтүстік, Килбрид (бұрынғы Балтингласс №1 ауылдық округінде), Киллинур, Лаккан, Лугласс, Мани, Рат, Ратданган, Ратсаллаг, Шиллелаг, Стратфорд, Талботстаун, Грейндж, Тинахели, Тобер, Тогер және Такмилл сайлау бөлімшелерінен тұрады.

Адамдар

Никки Хейс, радио жүргізушісі және ди-джей. Джон Томмонд О'Брайен, 19 ғасырдағы әскери шенеунік және Оңтүстік Америкадағы оқиғақор. Кевин О'Брайен, округтік ГАА ойыншысы. Ларри Мерфи, зорлаушы және күдікті сериялық кісі өлтіруші. Билли Тимминс, «Фин Гейл» партиясының депутаты.