Кіріспе

Өз сезімдерін басқару немесе қарым-қатынасты сақтауға бағытталған еңбек – эмоциялық еңбек, ол жалақыға сатылады.

Эмоциялық еңбек – эмоцияның немесе сезімнің дәрежесін немесе сапасын өзгертуге жасалған тытыс ретінде түсініледі. Эмоциялық еңбек – адамның өз сезімдерін басқаруы немесе қарым-қатынасты сақтау үшін атқарылатын жұмыс ретінде анықталуы мүмкін; эмоциялық еңбек тек өз сезімдерін реттеуге ғана қатысты ма, әлде басқалар үшін де эмоциялық еңбек жасауды қамтиды ма деген пікір таласы бар.

Хошшильд

Арли Рассел Хохшильд 1979 жылы бұл терминді енгізді, ол эмоциялық жұмысты – адамның жеке өмірінде атқаратын, ақы төленбеген эмоциялық еңбекті, эмоциялық еңбектан: ақылы жұмыс ортасында атқарылатын эмоциялық еңбек. Эмоциялық жұмыстың пайдалы құндылығы бар және адамдар өз эмоцияларын өтемақысыз пайда алу үшін реттеуді таңдайтын жағдайларда орын алады (мысалы, отбасы және достарымен қарым-қатынаста). Керісінше, эмоциялық еңбектің айырбас құндылығы бар, себебі ол саудаланып, жалақыға атқарылады. Кейінірек Хохшильд эмоциялық жұмыстың екі негізгі түрін және эмоциялық жұмыстың үш техникасын ажыратты. Екі негізгі түр эмоцияны ояту және басуды қамтиды, ал Хохшильд сипаттаған эмоциялық жұмыстың үш техникасы – когнитивтік, денелік және экспрессивтік. Дегенмен, бұл ұғым (термин емес) Аристотельге дейін жетеді: Аристотельдің пікірінше, мәселе эмоцияда емес, эмоцияның орындылығында және оның білдірілуінде.

Мысалдар

Сезім жұмысының мысалдарына сүйіспеншілік таныту, даудан кейін кешірім сұрау, жақын немесе кез келген қарым-қатынаста шешілуі тиіс мәселелерді көтеру және үй шаруасының дұрыс жүруін қамтамасыз ету жатады. Сезім жұмысы – өзінің және басқалардың эмоциялық өрнегінің қабылданған нормаларына сәйкес келуіне бағытталған іс-әрекеттерді де қамтиды: мұндай жұмыс көбінесе отбасы мүшелері мен достар тарапынан жасалады, олар адамдарды эмоциялық нормаларға бой ұсынуға итермелейді. Осылайша, адамның эмоциялық режимдерге бағынуы немесе қарсы тұруы оның сезім жұмысында айқын көрінеді. Мәдени нормалар сезім жұмысының әйелдерге арналғанын жиі білдіреді. Әйелдер мен еркектердің эмоциялық басқаруы әртүрлі екенін көрсететін дәлелдер жеткілікті; және әдетте, әйелдер эмоциялық басқарушы рөліне дайын күйде үйленеді.

Сын

Әлеуметтік теоретик Виктор Еленевский Сейдлер әйелдердің эмоциялық еңбегі патриархат аясындағы жалған сананың тағы бір мысалы екенін, ал эмоциялық еңбек түсінігі соншалықты қабылданып, бейімделіп немесе сынға алынғандықтан, ол "әртүрлі нәрсені біріктіретін сөз" болып қалу қаупі бар дейді. Көбірек қарастырғанда, эмоциялық еңбек тұжырымы күнделікті өмірде үнемі жүретін, жасыру және мойын бұру сияқты психикалық процестерді тым әрі кетіп жеңілдету ретінде де сынға ұшырады.