Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Боливия шахтерлер кәсіподақ федерациясы (испанша: Federación Sindical de Trabajadores Mineros de Bolivia; FSTMB) – Боливиядағы шахтерлерді өкілдік ететін кәсіподақ. Боливияның кеншілері елдегі ең саналы жұмысшылар деп есептеледі. Боливияның жақындағы тарихында ФСТМБ маңызды рөл атқарды. Одақ 1942 жылы Оруро мен Потосиде үкімет әскерлері мен ереуілдегі қалайы кеншілері арасындағы қақтығыстан кейін құрылды. ФСТМБ 1944 жылдың 11 маусымында Оруроның Хуануни қаласында өткен құрылтайда құрылды. Хуануни құрылтайына 25 жергілікті кәсіподақ, Революциялық Ұлттық Қозғалыс (РҰҚ) және Революциялық Жұмысшылар Партиясы (Троцкишіл топ) делегаттары қатысты. Жаңадан құрылған одақтың мүше саны 60 мың шахтерді құрады. Кеншілер қозғалысының жетекшісі және РЖП мүшесі Хуан Лечин одақтың Атқарушы хатшысы болып сайланды. Одақтың басшылығында майор Гуальберто Вильярроэльдің жаңа үкіметімен қарым-қатынас орнату мәселесі бойынша даулар туды. РҰҚ мүшелері ФСТМБ-нің майор Вильярроэльді қолдауын қаласа, Лечин және РЖП-ның басқа мүшелері одақтың үкіметтен тәуелсіз болуын жақтады. РҰҚ-тың ұстанымы 1946 жылы ФСТМБ «Пулакайо тезисін» қабылдағанда жеңіліске ұшырады, онда жұмысшылар революциясы және басқа да радикалды мақсаттарға шақырылды. 1947 жылы РЖП мүшелері өз мүдделерін қорғау үшін «Bloque Parlamentario Minero» деп аталатын фракция құрды. ФСТМБ 1949 жылы бірнеше ереуілден кейін үкімет тарапынан қайтадан қысымға ұшырады, бұл Лечин мен басқа да одақ басшыларын елден кетуге мәжбүр етті. 1951 жылы жаңа сайлаулар өтті, нәтижесінде РҰҚ көпшілік дауыс алды, бұл әскерилерді сайлауды жоюға итермеледі. ФСТМБ және РЖП РҰҚ жағында соғысқан жұмысшылар жасақтарын құрды. Бұл жасақтар үкімет күштерімен шайқасып, әскери базаларға шабуыл жасады. Бұл күрес 1952 жылдың сәуір айында «Боливия Ұлттық революциясы» деп аталды, нәтижесінде РҰҚ үкіметті басқаруға келді. Революциядан кейін ФСТМБ Боливия жұмысшыларының орталығының (COB) негізгі құрамына айналды, ол барлық кәсіподақтардың жаңа бас ұйымы болды. Ірі қалайы кендері мемлекеттік меншікке алынып, жаңа мемлекеттік мекеме – Боливияның Кен Корпорациясы (COMIBOL) басқаруына берілді. COMIBOL-ді үкімет пен ФСТМБ бірлесіп басқарды. 1964 жылдан 1982 жылға дейін Боливияда бірнеше әскери диктаторлар билік жүргізді. ФСТМБ және COB жиі үкімет тарапынан қатал қуғын-сүргінге ұшырады, әсіресе полковник Уго Бансер (1971–1978) және генерал Луис Гарсия Меза (1980–1981) кезінде. Осы жылдары одақтың көптеген басшылары түрмеге қамалды немесе елден қуылды. ФСТМБ 1982 жылы демократияның қайта орнатылуымен Боливия саясатында қайтадан жетекші күшке айналды. 1985 жылы әлемдік қалайы нарығы құлдырады. Виктор Паз Эстенсоро басқаратын РҰҚ үкіметі Халықаралық Валюта Қоры мен Дүниежүзілік Банк ұсынған экономикалық реформа жоспарына келісім берді. Жоспардың бір бөлігі ретінде үкімет мемлекеттік қалайы кендерінің көпшілігін жапты немесе жекешелендірді. 1985–1987 жылдар аралығында мемлекеттік тау-кен компаниясының жұмыс күші 30 000-нан 7 000-ға дейін азайды. Бұл ФСТМБ мүшелеріне ауыр соққы болды. Көптеген зейнеткер кеншілер саяси өмірде белсенді болып қала берді, соның ішінде Кеншілер зейнеткерлер қауымдастығының (Asociación de Rentistas Mineras) мүшелері ретінде. Кері соққыларға қарамастан, ФСТМБ еңбек қозғалысы мен саясатта белсенді болып қала берді. Одақ 2000 жылы суды жекешелендіруге қарсы қозғалыстың алдыңғы қатарында болды және Боливияның табиғи газ қорларын мемлекеттендіруді талап етті. ФСТМБ 2003 жылы президент Гонсало Санчес де Лозаданың және 2005 жылдың маусымында президент Карлос Месаның отставкасына әкелген наразылықтарға да қатысты. Олар сондай-ақ үкіметке елдің кен орындарын қайтадан мемлекеттендіруге қысым жасады. Қазіргі уақытта ФСТМБ-нің Атқарушы хатшысы – Мигель Зубиета Миранда, ол бұрын одақтың Хуанунидегі жергілікті бөлімшесін басқарған.
The Syndical Federation of Bolivian Mineworkers (Spanish: Federación Sindical de Trabajadores Mineros de Bolivia; FSTMB) is a labor union in Bolivia that represents miners. Bolivia's miners are commonly regarded as the country's most class conscious workers. The FSTMB has played an important role in Bolivia's recent history. The union emerged in the wake of a violent clash between government troops and striking tin miners in Oruro and Potosí in 1942. The FSTMB was founded on June 11, 1944 at a congress held in Huanuni, Oruro. The Huanuni Congress included delegates from 25 local unions, the Revolutionary Nationalist Movement (MNR), and the Revolutionary Workers' Party (POR, a Trotskyist group). The newly formed union had a membership of 60,000 miners. Juan Lechín, the leader of the miners' movement and POR member, was chosen as the union's Executive Secretary. Divisions emerged in the union's leadership over how to relate to the new government of Major Gualberto Villarroel. MNR members wanted the FSTMB to support Major Villarroel, but the Lechín and the other members of the POR wanted the union to remain independent of the government. The MNR's position was defeated in 1946 when the FSTMB adopted the "Pulacayo Thesis," which called for a workers' revolution and other radical goals. In 1947, POR members formed a caucus in the union, the Bloque Parlamentario Minero, to represent their interests. The FSTMB faced renewed government suppression following a series of strikes in 1949, forcing Lechín and other union leaders into exile. New elections were held in 1951 that gave the MNR a plurality, leading the military to nullify the elections. The FSTMB and POR formed militias of workers that fought on the side of the MNR. These militias fought government forces and stormed army bases. These struggles culminated in the "Bolivian National Revolution" in April 1952, which placed the MNR in control of the government. Following the revolution, the FSTMB became the main component of the Bolivian Workers' Center (COB), a new umbrella organization for all labor unions. Most of the large scale tin mines were nationalized and placed under the control of a new government agency, the Corporación Minera de Bolivia (COMIBOL). COMIBOL was managed jointly by the government and the FSTMB. From 1964 to 1982, a series of military dictators ruled Bolivia. The FSTMB and the COB often faced harsh government repression, most notably under the regimes of Colonel Hugo Banzer (1971–78) and General Luis García Meza (1980–81). Many of the union's leaders were jailed or forced into exile during these years. The FSTMB became a leading force in Bolivian politics once again with the restoration of democracy in 1982. In 1985 the world tin market crashed. The MNR led government of Víctor Paz Estenssoro conceded to an economic restructuring plan set forward by the International Monetary Fund and World Bank. As part of the plan, the government closed or privatized most of the state controlled tin mines. Between 1985 and 1987, the workforce of the state mining company fell from 30,000 to just 7,000. This devastated the membership of the FSTMB. Many retired mining workers remained active in political life, including as members of the Mining Pensioners' Association (Asociación de Rentistas Mineras). Despite its setbacks, the FSTMB remained active in the labor movement and politics. The union was at the forefront of the movement against water privatization in 2000, and has campaigned for nationalization of Bolivia's natural gas reserves. The FSTMB was also involved in the protests that brought the resignations of President Gonzalo Sánchez de Lozada in 2003 and President Carlos Mesa in June 2005. They have also pressured the government to re nationalize the country's mines. The current Executive Secretary of the FSTMB is Miguel Zubieta Miranda, who previously led the union's local in Huanuni.