Кіріспе

Оңтүстік Корея кәсіподақ федерациясы Корея кәсіподақ конфедерациясы (KCTU), тікелей аударғанда – Демократиялық кәсіподақтардың ұлттық конфедерациясы, сондай-ақ Минжу ночонг (; корей тілінде "KCTU" аббревиатурасы) деп те аталады, – Оңтүстік Кореядағы ұлттық кәсіподақ орталығы, 1995 жылы ресми түрде құрылған. Оның алдында 1990 жылы құрылған Ұлттық кәсіподақ кеңесі (NCTU) Корея кәсіподақ федерациясына тәуелсіз, демократиялық басқарылатын балама ретінде жұмыс істеген. 2016–2017 жылғы Оңтүстік Кореядағы наразылықтардан (Шам шамдары демонстрациясы) кейін KCTU кәсіподаққа мүшелік саны үдеп өсіп, 2020 жылы 1 134 056 адамға жетіп, Кореядағы екінші ірі өнеркәсіптік кәсіподақ конфедерациясы болды. Осының салдарынан, президент Пактың әскери режимі кезінде шамамен екі онжылдық бойы FKTU едәуір әлсіреп, репрессивті мемлекетке, сондай-ақ отбасылық конгломераттарға, яғни Чэболға бағынышты болды. Чэбол Оңтүстік Кореядағы өнеркәсіптерге үстемдік етіп, монополия құрды және үкіметтік қолдаумен үздіксіз кеңейді. Нәтижесінде еңбек қозғалысы өте фрагменттелген. Ол кеншілер, тоқыма жұмысшылары, үкіметке қарсы белсенділер және түрлі католик топтары сияқты жергілікті кәсіподақтар арқылы жұмыс істей берді. 1990 жылдары әскери режимдер құлағаннан кейін, Чэбол топтары өндірісті автоматтандыру процестерін енгізу, өндіріс орындарын орталықтандырмай орналастыру және өндірісті шетелге көшіру арқылы қайтадан күшін жинады, бұл ұйымдасқан еңбектің жағдайын нашарлатты.

Күші мен қолдауды табу

Көптеген адамдар әскери режимдерге бағыныштылығы үшін үкіметтік өкіл деп санайтын FKTU-мен байланысты үзу мақсатында, Kia және Hyundai Group сияқты ірі компаниялардың негізінде құрылған ұлттық федерациялар, сондай-ақ Masan және Changwon кәсіподақтар қауымдастығы сияқты аймақтық кәсіподақтар пайда болды. Мемлекеттік секторда 1989 жылы Кореядағы білім беру жүйесінің авторитарлық сипатына қарсы тұру үшін Ұлттық мұғалімдер одағы құрылды. Үкімет еңбек заңдарын өзгерту туралы шешім қабылдағаннан кейін, президент Ким Ён Сэм мен оның үкіметі ОЭСР тарапынан Оңтүстік Корея халқына берілген уәделерді орындамағаны және еңбек заңдарын реформалауда "артта қалушылық" танытқаны үшін сынға ілінді. Халықаралық ұйымдар, оның ішінде Халықаралық еркін кәсіподақтар конфедерациясы және Халықаралық металл жұмысшылары одағы Корея үкіметінің әрекеттерін сынап, айыптады. Нәтижесінде, жұмыс берушілер өкілеттіктерін күшейтіп алды, ал жұмысшылар жұмыстан босатудан қорғалуын және олар асыға іздеген жұмыс орнының тұрақтылығын жоғалтты.

ККТБ-ның шектеулері

1997 жыл Оңтүстік Корея халқы мен ел үшін де экономикалық дағдарыс туған апатты жыл болды. 1997 жылдың қараша айына қарай, Ханбо сияқты көптеген конгломераттар мен бірнеше чаебол тобы банкротқа ұшырады. Сонымен қатар, көптеген банктер төлемсіз жағдайға жетті. Корея Банкі мен үкімет экономикалық дағдарысты тоқтатуға күш салғанмен, валюта бағамы мен қор нарығы күрт құлдырады. Кореяның шетелдік қарыз міндеттемелерін орындамау қаупі туды. 1997 жылдың 3 желтоқсанында Халықаралық валюта қоры Оңтүстік Кореяға 57 миллиард доллардан тұратын, бұрынғыдан ең ірі құтқару пакетін беруге шешім қабылдады. Пакетке түрлі қатал шарттар қоса тіркелді. Ереуілге халықтың көп бөлігі қолдау көрсетті. Бұқаралық ақпарат құралдары мемлекеттік бақылауда болғанына қарамастан, Интернет алғаш рет сыртқы әлемге дереу ақпарат жеткізуге мүмкіндік берді. ККТБ жалпы ереуілді ұйымдастыруға көп күш жұмсағанына қарамастан, нәтижелер көңіл көншітпейтін болды. Бұл талаптарды ХВҚ немесе үкімет жүргізсе де, олар чаеболдарға жұмыскерлерді қысқартуға кең мүмкіндік берді. Сонымен қатар, жұмысын жоғалтудан қорқып, кәсіподаққа қосылмаған жоғары және орта деңгейдегі қызметкерлер толыққанды дайындықсыз болды. Экономикалық дағдарыс үкіметті кәсіподақтармен кеңеспей заңдар қабылдауға мәжбүр етті, бұл ахуалды одан бетерлетті. ХВҚ талап етуімен жүзеге асырылған қайта құру салдарынан еңбек даулары 1997 жылы 78-ден 1998 жылы 129-ға дейін өсті.

ККТБ-ны сынға алу

Үш жыл ішінде ККТБ маңызды жетістіктерге қол жеткізді, оның ішінде үкімет тарапынан заңды түрде мойындалу және ұлттық деңгейде танымалдылыққа ие болу. Жарты миллионнан астам мүшесі мен кез келген уақытта ондаған мың жұмысшыны жұмылдыра алу мүмкіндігімен KCTU енді елемеуге болмайтын заңды күшке айналды. Дегенмен, кәсіподақ ішіндегі наразылық үні күшейді. 1998 жылдың 14 қаңтарында ХВҚ талабы бойынша Еңбек-Менеджмент-Үкімет үш тараптық кеңесі құрылды. Бұл үш тараптың да экономикалық дағдарысқа байланысты ауыртпалықты тең бөлісуге жасаған бірлескен күш-жігері болды. Кәсіподақтың "үлесі" ретінде KCTU басшылығы компанияларға қатысты төтенше жағдайларда штатты қысқартуға келісім берді, бұл кәсіподақ мүшелері үнемі қарсы болған мәселе еді. Осының салдарынан KCTU мүшелері, осы ауыр қатеге жауапты деп есептеген басшыларды қызметтен шеттетуге дауыс берді және Ли Кап Ён жаңа президент болып сайланды. Оңтүстік Кореядағы кәсіподақтар дерлік бес онжылдық бойы үкімет тарапынан қысымға ұшыраған. Кореяның Бірінші Республикасы құрылғаннан бастап, президент Сингман Ри және одан кейінгі тридцать жыл бойы билік құрған әскери генералдардың барлығы одақтарды басып, елдің "жетістігі" үшін конституцияны ұсыныссыз бұзды. Алайда, 1995 жылы ККТБ құрылғаннан кейін Оңтүстік Корея мен халқы үміт сәулесін көре бастады. Олар капиталистер, мемлекет және жұмысшылар арасындағы қарым-қатынастың динамикасын түбірінен өзгертті. ККТБ, қарапайым бастамасынан бастап, Корея жұмысшыларының құқықтарын қорғаудағы маңызды серіктес ретінде өзін нығайта алды. Заңсыз ұйымнан үкімет оларды ұлттық шешім қабылдау процесіне "серіктес" ретінде шақырды. Басқаша айтқанда, олар енді елемеуге болмайтын күш ретінде танылды. Олардың мәртебесінің шыңы 1997 жылғы президент сайлауында болды, онда KCTU, қазір екінші ірі кәсіподақ, Квон Ён Гилді Оңтүстік Кореяның бесінші президенттік үміткері ретінде ұсынды.

Басқа мәселелер

KCTU – солшыл бағыты бар маңызды кәсіподақ және Оңтүстік Кореяда тұратын шетелдік жұмысшылардың еңбек қозғалысын дәстүрлі түрде қолдап келеді. 2001 жылы KCTU аясында тек шетелдік жұмысшылардың кәсіподағы құрылды, бұл Оңтүстік Корея тарихындағы тұңғыш рет болды. KCTU қазіргі уақытта шетелдік жұмысшылардың адам құқықтарының бұзылуы мәселесі жөнінде белсенді түрде өз пікірін білдіруде.