Кіріспе

Революциялық ұйымның түрі

Синдикализм – еңбек қозғалысындағы революциялық ағым, ол өндірістік синдикализм арқылы жұмысшыларды салалары бойынша біріктіруге және ереуілдер арқылы олардың талаптарын ілгерілетуге ұмтылады. Соңғы мақсаты – өндіріс құралдары мен экономиканы әлеуметтік меншік арқылы бақылауға алу. 19 ғасырдың соңында француз еңбек одақтарында дамыған синдикалистік қозғалыстар, Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуына дейінгі кезеңде социалистік қозғалыстардың ішінде ең басым болды. Басты синдикалистік ұйымдар: Франциядағы Еңбек жұмысының жалпы конфедерациясы (CGT), Испаниядағы Ұлттық еңбек конфедерациясы (CNT), Италиядағы Синдикалистік одақ (USI), Германияның еркін жұмысшылар одағы (FAUD) және Аргентинаның аймақтық жұмысшылар федерациясы (FORA). Олар өздерін синдикалисттер деп санамаса да, Америка Құрама Штаттарындағы Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшылары (IWW) ("Wobblies" деген лақап атымен), Ирландияның көлік және жалпы жұмысшылар одағы (ITGWU) және Канаданың Бір үлкен одағы (OBU) көптеген тарихшылар осы ағымға жатады деп есептейді. 1922 жылы құрылған Испанияның Халықаралық жұмысшылар қауымдастығы (IWA–AIT) – түрлі елдерден келген әртүрлі кәсіподақтардың халықаралық синдикалистік федерациясы. Өркендеген шағында ол миллиондаған жұмысшыларды білдіріп, жұмысшы табының санасы үшін әлеуметтік-демократиялық одақтар мен партиялармен тікелей бәсекелесті. Көптеген синдикалистік ұйымдар IWA–AIT-мен байланысты болды және осы күнге дейін де байланыста; оның кейбір мүше ұйымдары 2018 жылы құрылған Халықаралық еңбек конфедерациясына (ICL–CIT) көшті.

Терминология

Синдикализмнің француздық тамыры бар. Француз тілінде "синдикат" – кәсіподақ, көбінесе жергілікті кәсіподақ. Испан және португал тілдеріндегі "синдикато", итальян тіліндегі "синдикато" сөздері де ұқсас. "Синдикализм" атауы француз тілінде жалпы кәсіподақ қозғалысын білдіреді. Революциялық синдикализм немесе революциялық синдикализм тұжырымы 1903 жылы француз социалистік журналдарында пайда болды, ал Францияның Еңбек Жалпы Конфедерациясы (Confédération générale du travail, CGT) өздерінің кәсіподақ үлгісін сипаттау үшін осы терминді қолданды. Революциялық синдикализм, немесе революциялық идеясы айқын синдикализм, француз үлгісін ұстанған кәсіподақ өкілдері тарапынан көптеген тілдерге бейімделді. Ральф Дарлингтон, Марсель ван дер Линден және Уэйн Торп сияқты көптеген ғалымдар синдикализмді өздерін синдикалистер деп санамаған жұмысшы қозғалысының түрлі ұйымдары мен бағыттарына қолданады. Олар бұл атауды Солтүстік Америка мен Австралиядағы ірі кәсіподақтарға немесе өндірістік кәсіподақтарға, Ирландиядағы Ларкинистерге (Ирландияның ITGWU басшысы Джеймс Ларкиннің есімімен аталған), сондай-ақ революциялық индустриалистер, революциялық кәсіподақтар, анархосиндикалистер немесе кеңесшілер деп танылатын топтарға қолданады. Мұнда АҚШ-тағы "Industrial Workers of the World" (IWW) ұйымы да кіреді, ол өзінің өндірістік кәсіподағын "синдикалистер ұсынғаннан гөрі революциялық еңбек ұйымының жоғары деңгейі" деп мәлімдеді. Ван дер Линден мен Торп синдикализмді "барлық революциялық, тікелей әрекетке бағытталған ұйымдар" деп түсіндіреді. Дарлингтон синдикализмді "революциялық кәсіподақ қозғалысы" деп анықтауды ұсынады. Ол және ван дер Линден осындай кең ауқымды ұйымдарды біріктірудің дұрыс екенін айтады, себебі олардың іс-әрекеттерінің немесе тәжірибесінің ұқсастығы идеологиялық айырмашылықтарынан басым. Ларри Петерсон мен Эрик Олссен сияқты басқалар бұл кең анықтамамен келіспейді. Олссеннің пікірінше, мұндай түсінік "өндірістік кәсіподақ, синдикализм және революциялық социализм арасындағы шекараны нашарлатады". Петерсон синдикализмге қатысты бес критерийге негізделген тар анықтама береді: федерализмді орталықтандырудан жоғары қою. Саяси партияларға қарсы болу. Жалпы ереуілді революцияның ең жоғары құралы деп қарастыру. Мемлекетті "қоғамның федеративтік, экономикалық ұйымымен" алмастыруды жақтау. Кәсіподақтарды капитализмнен кейінгі қоғамның негізгі құрылыс бөліктері деп санау. Бұл анықтама IWW және Канаданың "Бір үлкен одағын" (OBU) қамтымайды, олар барлық жұмысшыларды бір жалпы ұйымға біріктіруге тырысты. Петерсон синдикализмді, IWW және OBU сияқты топтарды, сондай-ақ басқаларын қамтитын революциялық өндірістік синдикализмнің кеңірек санатын ұсынады.

Көтеріліңіз

Синдикализм Францияда туындап, одан тарады. Француздық CGT Еуропа және әлемдегі синдикалистік топтар үшін үлгі және шабыт болды. Кең мағынадағы синдикализмнің бір бөлігі – индустриалдық революциялық синдикализм АҚШ-тағы IWW-ден бастау алып, кейін басқа елдерге тарады. Бірқатар елдерде синдикалистік тәжірибелер мен идеялар Францияда осы терминнің пайда болуына және IWW-нің құрылуына дейін пайда болған. Берт Алтенаның пікірінше, 1900 жылға дейін Еуропада бірнеше қозғалыстарды синдикалистік деп санауға болады. Ағылшын әлеуметтік тарихшысы Э. П. Томпсон және анархо-синдикалистік теоретик Рудольф Рокердің айтуынша, 1830 жылдардан бастап Ұлыбританияның еңбек қозғалысында синдикалистік тенденциялар болған. Синдикализмнің тікелей тамыры Пьер Жозеф Прудонның мутуализмінде, социализмнің бір түрінде, ол адамдар қауымы арасындағы ынтымақтастыққа бағытталған. Ол капиталист терминін саяси элитаның капиталды пайдалануға монополия құруын сипаттау үшін қолданды және жұмысшылардың осы мемлекеттік бақылауға бейбіт жолмен қарсы тұруын, күшті тек қорғану үшін пайдалануын қалады. Прудонның идеялары 1864 жылы құрылған алғашқы халықаралық социалистік ұйым – Халықаралық жұмысшылар қауымдастығының (IWA) антиавторитарлық қанатында танымал болды. Оның ең табысты алғашқы көшбасшысы, орыс анархисі Михаил Бакунин, жұмысшылар ұйымдары өздерінің мүдделерін ілгерілету үшін қажет болған жағдайда күш қолдануды қарастыруы керек деп сенді. Ол және оның жақтастары жалпы ереуілді қолдады, сайлау саясатын қабылдамады және жұмысшылар ұйымдары мемлекеттік билікті алмастырады деп күтті – бұл орталық синдикалистік тақырыптар. Люсьен ван дер Уолттың сөзіне қарағанда, 1870 жылы құрылған IWA-ның Испаниялық өңірлік федерациясы шын мәнінде синдикалистік болған. Кенион Циммер 1880 жылдардағы Чикагодағы жұмысшы қозғалысына анархистер басқарған Халықаралық жұмысшылар қауымдастығының (IWPA) және Орталық еңбек одағының ықпалын «протосиндикализм» деп санайды. Олар 8 сағаттық жұмыс күні үшін жалпыұлттық күреске қатысты. 1886 жылдың 3 мамырында полиция Чикагодағы демонстрацияда үш жұмысшыны өлтірді. Келесі күні белгісіз біреу (мүмкін полиция қызметкері) жиналғандарға бомба лақтырғанда жеті полицей және төрт жұмысшы қаза тапты. Анархистердің төртеуі оқиғаға қатысы бар деп айыпталып, ақырында өлім жазасына кесілді. Бұл оқиға, Хеймаркет ісі деп белгілі болған, Америка Құрама Штаттары мен Еуропадағы анархистер мен еңбек ұйымдастырушыларын, соның ішінде синдикалистерді жалпы ереуілдің революциялық мағынасын қайта қарастыруға итермеледі. Француз анархисі және CGT басшысы Эмиль Пуже айтқандай, «АҚШ-тан Чикагода асылған анархистердің қанымен ұрықтандырылған жалпы ереуіл идеясы Францияға әкелінді». 1890 жылдары француз анархистері жеке әрекеттердің, мысалы, адам өлтірудің сәтсіздігін мойындап, өздерінің назарын жұмысшылар қозғалысына аударды. Олар, әсіресе, еңбек биржаларында ықпал ете алды, олар еңбек биржалары, кәсіподақтардың кездесу орындары және кәсіподақ кеңестері ретінде қызмет етті және 1893 жылы ұлттық федерация ретінде ұйымдастырылды. 1895 жылы CGT биржаларға қарсылас ретінде құрылды, бірақ бастапқыда әлдеқайда әлсіз болды. Бастапқыда ол жалпы ереуілді жақтап, барлық жұмысшыларды біріктіруді мақсат етті. CGT-да белсенді болған Пуже саботаж бен тікелей іс-қимылдарды қолдады. 1902 жылы биржалар CGT-ге бірікті. 1906 жылы федерация Амен жарғысын қабылдады, ол CGT-нің партиялық саясаттан тәуелсіздігін растады және барлық француз жұмысшыларын біріктіру мақсатын белгіледі. 1905 жылы АҚШ-та Батыс тау-кеншілер федерациясы, Америка еңбек одағы және социалистер, анархистер мен еңбек одақтарының кең коалициясы Әлемдік өндірістік жұмысшылар одағын (IWW) құрды. Оның негізі негізінен АҚШ-тың батыс бөлігінде болды, онда еңбек күресінің ең зорлық-зомбылығы болды және жұмысшылар радикализмге ұшырады. Wobblies өздерінің одағы еуропалық синдикализмнің импорты емес, еңбек ұйымының американдық түрі екенін айтса да, IWW сөздің кең мағынасында синдикалист болды. Мелвин Дубофский және басқа да IWW тарихшыларының айтуынша, IWW-нің өндірістік синдикализмі синдикализмнің ерекше американдық түрі болды. Дегенмен, IWW-нің Канада мен Мексикада да болуы оның басталуынан бастап болды, өйткені Америка Құрама Штаттарының экономикасы мен жұмыс күші осы елдермен өзара байланысты болды. Француздық синдикализм мен американдық өндірістік синдикализм басқа жерлерде синдикализмнің өркендеуіне әсер етті. Бірқатар елдердегі синдикалистік қозғалыстар мен ұйымдар Францияда біраз уақыт өткізген белсенділер құрды. Эдвин Сабо 1904 жылы Парижге сапар шекті және 1910 жылы туған Венгриясында Синдикалистік үгіт тобын құрды. Испаниялық CNT-нің негіз қалаушыларының бірнешесі Францияға сапар жасады. Альчесте де Амбрис және Армандо Борги, Италияның USI басшылары, 1910 жылдан 1911 жылға дейін бірнеше ай Парижді аралады. Француздық ықпал жарияланымдар арқылы да тарады. Пужедің памфлеттерін итальян, испан, португал, ағылшын, неміс және швед тілдеріне аудармада оқуға болады. Бірқатар елдердегі журналдар мен газеттер синдикализмді жақтады. Мысалы, Бельгияның Шарлеруа қаласындағы шахтерлерге арналған L'Action directe журналы өз оқырмандарына Франциядағы өздерінің конфедерациялық достарының үлгісін ұстануға шақырды. IWW-нің газеттері француз синдикализмі туралы, әсіресе саботаж тактикасы туралы мақалалар жариялады және CGT-нің La Vie Ouvrière британ синдикалисі Тома Маннның еңбек қозғалысы туралы мақалаларды жариялады. Көші-қон синдикалистік идеяларды таратуда маңызды рөл атқарды. 1905 жылға қарай ашық түрде анархистік болған Аргентиналық өңірлік жұмысшылар федерациясы (Federación Obrera Regional Argentina, FORA) 1901 жылы итальян және испан иммигранттары құрды. Көптеген IWW көшбасшылары еуропалық иммигранттар болды, соның ішінде Эдмондо Россони, АҚШ пен Италия арасында қозғалып, IWW және USI-де белсенді болды. Халықаралық еңбек процестері де синдикализмнің таралуына үлес қосты. Мысалы, теңізшілер әлемдегі порт қалаларында IWW-нің болуын құруға көмектесті. Синдикалистер әртүрлі ұйымдар құрды. Кейбіреулері, француз радикалдары сияқты, революциялық рухпен оларды сіңіру үшін бар болған кәсіподақтардың ішінде жұмыс істеді. Кейбіреулері бар кәсіподақтарды толығымен қолайсыз деп тапты және өздерінің федерацияларын құрды, бұл стратегия «қос кәсіподақ» деп белгілі. Американдық синдикалистер IWW-ді құрды, бірақ Уильям З. Фостер Францияға сапардан кейін IWW-ден бас тартып, Американдық еңбек федерациясын (AFL) радикалдандыруға тырысқан Солтүстік Америка Синдикалистік лигасының (SLNA) құрды. Ирландияда ITGWU, британдық және умеренды кәсіподақтан бөлінді. Италия мен Испанияда синдикалистер бастапқыда USI және CNT құруға дейін белгілі кәсіподақтар конфедерацияларының ішінде жұмыс істеді. Норвегияда Норвегиялық кәсіподақ оппозициясы (Norske Fagopposition, NFO), Норвегиялық кәсіподақтар конфедерациясының (Landsorganisasjonen i Norge) ішінде жұмыс істейтін синдикалистер және шведтік SAC құрған Норвегиялық синдикалистік федерациясы (Norsk Syndikalistik Federation) болды. Өндірістік синдикалистік білім лигасы мен Ұлыбританияның өндірістік жұмысшылары арасында да сондай қақтығыс болды. 1914 жылға қарай Перу, Бразилия, Аргентина, Мексика, Нидерланды, Германия, Швеция, Испания, Италия және Францияда синдикалистік ұлттық еңбек конфедерациялары болды, ал бельгиялық синдикалистер біреуін құру процесінде болды. Ресей, Жапония, АҚШ, Португалия, Норвегия, Дания, Венгрия және Ұлыбританияда да синдикализмді жақтаушы топтар болды. Солтүстік Америкадан басқа, IWW Австралияда, Жаңа Зеландияда, онда ол Еңбек федерациясының (FOL) бөлігі болды, Ұлыбританияда, оның мүшелігі 1913 жылға қарай құлаған, және Оңтүстік Африкада да ұйымдары болды...

Себептері

1911-1922 жылдар аралығында дамыған капиталистік мемлекеттерде жұмысшылардың радикализмі айтарлықтай өсті, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл үрдіс баяулады. Ереуілдердің жиілігі, қатысқан жұмысшылардың саны мен ұзақтығы артты. Ван дер Линден мен Торптың пікірінше, синдикализм – бұл радикализмнің бірінші жолы ғана емес. Ұлыбританияда 1910-1914 жылдар аралығы Ұлы еңбек толқуы деп танылды. Көптеген тарихшылар синдикализмді осы толқудың салдары деп қараса, Эли Халеви мен саясаткер Лорд Роберт Сесил оның себебі деп санайды. Франциядағы жұмыс берушілер де сол кезеңде жұмысшылардың күресшілдігінің күшеюін синдикалистік көшбасшыларға байланыстырды. Жұмыс берушілердің жұмысшылардың әрекеттеріне деген қарсылығы синдикализмді одан әрі ынталандырды. Экономист Эрнесто Скрепанти 1911-1922 жылдардағы ереуіл толқындары сияқты құбылыстардың, Кондратьев толқындары деп аталатын әлемдік өсім мен құлдыраудың үзіліссіз циклдерінің жоғарғы нүктелерінде пайда болатынын болжады. Ол мұндай пролетариат көтерілістері жаһандық сипатта болғанын, жұмысшылар капиталистік жүйенің ықпалынан шығып, оны құлатуға ұмтылғанын айтты. Ван дер Линден мен Торптың пікірінше, жұмысшылардың радикалданғаны реформашыл кәсіподақтар мен социалистік партиялардың бағыттарын қабылдамауында көрінді. Владимир Ленин «көптеген елдерде революциялық синдикализм – оппортунизмнің, реформаизмнің және парламенттік бейшаралықтың тікелей және сөзсіз салдары болды» деді. Идеологиялық тартыстар жұмысшылардың күшін әлсіретеді деген сезім голланд, француз және американ синдикалистік ұйымдарын кез келген саяси топтардан тәуелсіздік жариялауға итермеледі. Италия, Испания және әлі де британдық үкімділік астында болған Ирландия сияқты елдерде парламенттік саясат жұмысшылардың наразылықтарын білдірудің тиімді құралы деп есептелмеді. Жұмысшылардың көпшілігі сайлау құқығынан айырылған, бірақ тіпті Франция мен Ұлыбританияда, көптеген ер адамдар сайлауға құқылы болса да, көптеген жұмысшылар партиялық саясатқа сенбеді. Германия мен Италиядағы жақсы ұйымдастырылған социалистік партиялардың санының өсуі көптеген жұмысшылардың санасында таптық күрестегі нақты прогреске байланысты емес еді, өйткені бұл партиялар таптық күрестен гөрі партия құруға және сайлау саясатына көбірек көңіл бөлді деп саналды, сондықтан олар бастапқы революциялық күшін жоғалтты. Социалистер социализмнің сөзсіз болатынын уағыздады, бірақ іс жүзінде бюрократиялық және реформашыл болды. Сол сияқты, осы партиялармен жиі одақтасқан кәсіподақтар, олардың саны да өсіп келеді, кеңейген бюрократиясы, орталықтандырылуы және жұмысшылардың мүдделерін қорғай алмағаны үшін сынға ұшырады. 1902-1913 жылдар аралығында Германияның еркін кәсіподақтарының мүшелері 350% -ға өсті, бірақ оның бюрократиясы 1900% -дан астамға өсті. Синдикализмнің өрлеуіне тағы бір түсінік – бұл оның пайда болған елдердің, әсіресе Францияның экономикалық артта қалуының нәтижесі. Бірақ соңғы зерттеулер бұл оқиғаның дұрыс екеніне күмән келтірді. Ван дер Линден мен Торптың пікірінше, еңбек процестеріндегі өзгерістер жұмысшылардың радикалданғанына және солайша синдикализмнің өсуіне ықпал етті. Бұл өсім Екінші өнеркәсіптік революция кезінде орын алды. Жұмысшылардың екі тобы синдикализмге ең көп тартылды: жиі жұмыс орнын ауыстыратын кездейсоқ немесе маусымдық жұмысшылар және технологиялық жетістіктердің нәтижесінде жұмыс орны ескіре бастаған жұмысшылар. Бірінші топқа жерсіз шаруалар, құрылысшылар және портовый жұмысшылар кірді, олардың барлығы бірнеше елдердің синдикалистік қозғалыстарында теңдессіз түрде ұсынылған. Жұмыс орнын жиі ауыстыратындықтан, мұндай жұмысшылардың жұмыс берушілерімен тығыз қарым-қатынасы болмады және ереуіл нәтижесінде жұмыстан кету қаупі азайды. Сонымен қатар, олардың жұмыстарының уақыт шектеулері себепті олар бір нәрсеге қол жеткізу үшін бірден әрекет етуге мәжбүр болды және ереуіл қорларын немесе күшті еңбек ұйымдарын құру немесе арадастықпен айналысу арқылы ұзақ мерзімді жоспар жасай алмады. Олардың жұмыс жағдайы жұмыс берушілермен тікелей қарсыласуға және тікелей іс-қимыл жасауға талпындырды. Екінші топқа кеншілер, теміржолшылар және кейбір зауытта жұмыс істейтіндер кірді. Олардың кәсіптері технологиялық және ұйымдық өзгерістердің нәтижесінде шеберлігінен айырылды. Бұл өзгерістер екінші топтағы жұмысшыларды біраз жағынан бірінші топқа ұқсас етті. Бұл жаңа технологияны енгізудің нәтижесі ғана емес, басқару әдістеріндегі өзгерістердің салдары да болды. Бұған жұмысшылардың күшейтілген бақылауы, тапсырмаға төлеу, ішкі жаңартулар кірді, олардың барлығы жұмысшыларды бағынуға және адал болуға және өндіріс процесіне білім мен бақылауды жұмысшылардан жұмыс берушілерге беруге бағытталған. Осы күштің жоғалғанына деген наразылық жұмысшылардың ресми және бейресми қарсылығына әкелді. Алтена бұл түсіндірмемен келіспейді. Оның пікірінше, жұмысында маңызды тәуелсіздікке ие және өз дағдыларымен мақтан тұтатын жұмысшылар синдикализмге ең көп тартылды. Сонымен қатар, ол жұмысшылардың кәсіптеріне негіделген түсіндірмелер жұмысшылардың аз ғана бөлігінің синдикалистерге айналуын немесе кейбір мамандықтардағы жұмысшылардың әртүрлі аймақтардағы ұйымдастыру үлгілерінің айтарлықтай өзгешелігін түсіндіре алмайды деп санайды. Көптеген синдикалистік кәсіподақтардың шағын мөлшері де жұмысшылардың кімдер екені туралы бағалауларды статистикалық тұрғыдан маңызсыз етеді. Синдикализм жалпы ереуілдің іске асырылатын мүмкіндікке айналуы себепті тиімді стратегия ретінде қарастырылды. Бұрыннан бері қолдау көрсетілгенімен, 1890 жылдарға дейін қоғамды тоқтата тұруға жеткілікті жалақы алатын жұмысшылар саны болған жоқ және олар жеткілікті деңгейде ұйымдастырылмаған және ынтымақтастық танытпаған. Ван дер Линден мен Торптың пікірінше, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін бірнеше жалпы немесе саяси ереуілдер болды: 1893 және 1902 жылдары Бельгияда, 1902 және 1909 жылдары Швецияда, 1903 жылдары Нидерландта және 1904 жылдары Италияда, сондай-ақ 1905 жылғы Ресей революциясы кезіндегі маңызды жұмыс тоқтатулар. Дарлингтон синдикалистік белсенділердің саналы араласуының маңыздылығын атап көрсетеді. Кезеңнің өнеркәсіптік толқуы жұмысшыларды синдикалистік көшбасшылардың үгітіне қабылдағыш ететін жағдайлар жасады. Олар өз идеяларын памфлеттер мен газеттер арқылы таратып, көптеген еңбек дауларында айтарлықтай әсер етті. Соңында, Ван дер Линден мен Торп синдикализмнің өрлеуіне әсер еткен кеңістіктік және географиялық факторларды көрсетеді. Әдетте синдикализмге бейімділік танытпаған жұмысшылар да, синдикализм олардың жергілікті жерлерінде басым болғандықтан оған қосылды. Мысалы, Канада мен АҚШ-тың батысындағы жұмысшылар, шығыстағы әріптестеріне қарағанда, көбінесе радикалды болды және IWW мен One Big Union-ға тартылды. Сол сияқты, оңтүстік жұмысшылары Италияда синдикализмге көбірек бейімділік танытты. Алтенаның пікірінше, синдикализмнің пайда болуын жергілікті қоғамдар деңгейінде талдау қажет. Жергілікті әлеуметтік және экономикалық құрылымдардағы айырмашылықтар ғана кейбір қалалардағы күшті синдикалистік қатысуды түсіндіреді, ал басқаларында мұндай қатысу болмады.

Негізгі қағидалар

Синдикализм теориямен немесе жүйелі түрде әзірленген идеологиямен, социализм марксизммен бірдей ақпараттандырылмаған. Эмиль Пуже, КГТ жетекшісі: "Синдикализмді социализмнің әртүрлі мектептерінен ерекшелендіретін және оны жоғарылататын нәрсе – оның ілімдік қарапайымдылығы. Кәсіподақтарда философиялық толғаныстар аз. Олар одан да жақсы: іс-қимылға көшеді!" Испаниялық КНТ-нің Андреу Нин де 1919 жылы былай деп жариялады: "Мен іс-қимылдың, революцияның жақтасымын. Мен алыстағы идеологиялар мен абстрактілі сұрақтарға қарағанда іс-қимылға көбірек сенемін". Жұмысшылардың білім алуы, кем дегенде, белсенділер үшін маңызды болғанмен, синдикалистер буржуазиялық зиялыларға сенімсіздікпен қарады, қозғалысқа жұмысшылардың бақылауын сақтағысы келді. Синдикалистік ой-пікірлер памфлеттерде, листовкаларда, баяндамалар мен мақалаларда және қозғалыстың газеттерінде жарияланды. Бұл жазбалар негізінен іс-қимылға шақырулардан және сыныптық күрес тактикасын талқылаудан тұрады. Философ Жорж Сорельдің "Зорлық туралы толғаныстар" еңбегі синдикалистік идеяларды кең аудиторияға таныстырды. Сорель өзін синдикализмнің басты теоретигі ретінде таныстырды және көбіне осылай саналды, бірақ ол қозғалыстың бөлігі емес еді, ал оның синдикализмге тигізген әсері Италия мен Польшадан басқа жерде ұсқақ болды. Синдикалистік ұстанымдар тек басшылардың көзқарастарын бейнелей ме, әлде бұл ұстанымдар синдикалистік ұйымдардың қатардағы мүшелерімен бөлісе ме деген мәселе даулы. Француздық синдикализм туралы пікір білдірген тарихшы Питер Стернс жұмысшылардың көпшілігі синдикализмнің ұзақ мерзімді мақсаттарымен сәйкес келмейтінін және синдикалистік гегемония француздық еңбек қозғалысының салыстырмалы түрде баяу өсуіне себеп болғанын қорытындылады. Ол синдикалистік қозғалысқа қосылған жұмысшылардың көпшілігі ілімдік мәселелерге бей-жай қарағанын, олардың синдикалистік ұйымдарға мүшелігі ішінара кездейсоқ болғанын және басшылар жұмысшыларды синдикалистік идеяларға көндіре алмағанын айтады. Фредерик Ридли, саясаттанушы, бұдан да күмәнді. Оның айтуынша, синдикалистік идеяларды әзірлеуде көшбасшылар үлкен рөл атқарды. Синдикализм бірнеше басшылардың құралы ғана емес, ол француз еңбек қозғалысының шынайы өнімі болды. Дарлингтон Ирландияның ITGWU-ның көптеген мүшелері кәсіподақтың тікелей іс-қимыл философиясымен келісімге келгенін айтады. Алтена қарапайым жұмысшылардың сенімдері туралы дәлелдер аз болса да, олардың жұмысшылар қозғалысындағы әртүрлі ағымдар арасындағы ілімдік айырмашылықтарды білгенін және өз көзқарастарын қорғай алатынын көрсетеді деп дәлелдейді. Ол олардың синдикалистік газеттерді түсінгенін және саяси мәселелерді талқылағанын айтады. Синдикализмді кейбір адамдар анархосиндикализммен шатастырады. Бұл терминді алғаш рет 1907 жылы КГТ-нің саяси бейтараптығын сынаған социалистер қолданды, бірақ 1920 жылдардың басына дейін коммунистер оны сыни тұрғысынан қолданған кезде сирек қолданылды. Тек 1922 жылдан бастап оны өзін анархосиндикалистер деп жариялағандар қолданды. Синдикализм анархизмдегі ағым ретінде қарастырылса да, кейбір елдерде анархистер емес, марксистер басым болды. Бұл Италияда және ағылшын тілді әлемнің көп бөлігінде, соның ішінде Ирландияда анархистер синдикализмге айтарлықтай әсер етпеді. Синдикалистік ілімнің анархизмнің өнімі болып табылатыны талқыланады. Анархист Иэн Маккей синдикализм – Бакунин мен Бірінші Интернационалдың анархистік қанаты дамытқан идеялар мен тактиканың жаңа атауы, ал ол Маркс пен Энгельстің ұстанымдарына мүлдем қайшы келеді деп санайды. Оның пікірінше, көптеген марксистердің синдикализмді қабылдауы олардың Маркс көзқарасынан бас тартып, Бакуниннің көзқарасына ауысқанын көрсетеді. Алтена да синдикализмді кең анархистік қозғалыстың бөлігі ретінде қарастырады, бірақ бұл және оның сонымен қатар еңбек қозғалысы екендігі арасындағы шиеленіс бар екенін мойындайды. Ол сондай-ақ марксистік идеяларды қозғалыста көрініс тапқан, өйткені Фердинанд Домела Ньювенхьюс және Кристиан Корнелисен сияқты жетекші синдикалистер және Австралияның синдикалистік қозғалысының көп бөлігі оларға, сондай-ақ ескі социалистік ұғымдарға әсер етті. Дарлингтонның пікірінше, анархизм, марксизм және революциялық кәсіподақшылдық синдикализмге, сондай-ақ белгілі бір елдерде, соның ішінде бланкизм, антиклерикализм, республикашылдық және аграрлық радикализм сияқты әртүрлі факторлар әсер етті.

Капитализм мен мемлекеттің сын-пікірлері

IWW-дің жетекші тұлғасы Билл Хейвуд, кәсіподақтың мақсатын Дүниежүзілік өнеркәсіп жұмысшыларының бірінші конвенциясында "еңбекші тапты капитализмнің құлдығынан азат ету" деп анықтады. Синдикалистер қоғамның екі үлкен тапқа – жұмысшы табы мен буржуазияға – бөлінгенін айтты. Олардың мүдделері қақтығысқа толы болғандықтан, олардың арасында үнемі таптық күрес болуы керек. Британдық синдикалист Том Манн "кәсіподақтардың мақсаты – таптық соғыс жүргізу" деп мәлімдеді. Синдикалистік доктрина бойынша, бұл соғыс жалақыны көтеру немесе жұмыс уақытын қысқарту сияқты жеңілдіктерді алу ғана емес, капитализмді революциялық жолмен құлатуға бағытталған. Синдикалистер Карл Маркстің мемлекетті "үстем таптың атқару комитеті" деп сипаттауымен келісті. Олар қоғамның экономикалық құрылысы оның саяси құрылысын анықтайды және біріншісін екіншісін өзгерту арқылы құлату мүмкін емес деп санайтын. Дегенмен, бірқатар жетекші синдикалистер саяси партияларда жұмыс істеді, ал кейбіреулері сайлауға түсті. Ларкин Еңбек партиясында белсенді болды, ал Хейвуд Америка Социалистік партиясының мүшесі еді. Екеуі де экономикалық саланың революциялық күрес үшін басты арена екенін жақтады, ал саясатқа қатысу индустриялық күреске жаңғырық болғандай көрінетін. Олар парламенттік саясатқа күмәнді қарады. Католик діни қызметкері және IWW жетекшісі Томас Хагерти айтқандай: "Қағаз дақылдарын қораптың тесігіне тастау еңбекші тапты азат етуге ешқашан көмектеспеді және менің ойымша, көмектеспейді". Синдикалистік кәсіподақтар өздерінің саяси бейтараптығын және саяси партиялардан тәуелсіздігін жариялады. Синдикалистер саяси партиялардың адамдарды саяси көзқарастары бойынша біріктіретінін, түрлі таптардың өкілдерін біріктіретінін, ал кәсіподақтардың таза жұмысшы табының ұйымдары болуы керек екенін, бүкіл тапты біріктіріп, саяси негізде бөлінуіне жол бермеуі керек деп есептеді. Француз синдикалисі Пуже былай түсіндірді: "CGT барлық саяси бағыттардан тыс, жалақылық құлдықтан және жұмыс беруші кластан азат болу үшін күресті білетін барлық жұмысшыларды қабылдайды". Бірақ іс жүзінде бұл бейтараптық екіұшты болды. Мысалы, CGT 1913 жылғы үш жылдық мерзімге әскери қызметке шақыру мерзімін ұзартатын заңға қарсы күресте Жұмысшылар интернационалының француз бөлімімен бірлесіп жұмыс істеді. Испания азамат соғысы кезінде CNT, саяси лауазымға үміткер болған немесе саяси іс-қимылға қатысқан адамдарды өкілдік етуден тыйым салған, Ибериялық анархистік федерациясымен (Federación Anarquista Ibérica, FAI) тығыз байланыста болды.

Сыныптар күресіне көзқарас

Синдикалистік тұжырымдамада кәсіподақтар екі қызмет атқарды. Олар капитализм шеңберінде жақсырақ еңбек жағдайлары үшін күрестің құралдары болды, сонымен қатар капитализмді құлату революциясында маңызды рөл атқаруға тиіс болды. Виктор Грифюльхес 1906 жылғы CGT съезінде осыны былай түсіндірді: "Күнделікті талаптарында синдикализм жұмысшылардың күш-жігерін үйлестіруге, жұмыс уақытын қысқарту, жалақыны арттыру сияқты дереу жақсартулар арқылы жұмысшылардың әл-ауқатын арттыруға ұмтылады. Бірақ бұл міндет – синдикализм жұмысының бір ғана жағы; ол капиталистік класс иемдену арқылы ғана мүмкін болатын толық азаттыққа дайындық жасайды". Ларкиннің сөзіне сәйкес, кәсіподақтар осы рөлді орындау үшін "өмірдегі жалғыз мақсаты капиталистік қанау жүйесін ақтау және қорғау болып көрінетін" бюрократтардың жұмысшылардың күрес рухын басып тастауына жол бермеуі керек еді. Еңбек қозғалысы ішінде бюрократиямен және реформаторлықпен күрес – синдикалистер үшін маңызды мәселе болды. Мұның бір көрінісі – көптеген синдикалистердің ұжымдық келісімдерге қарсы болуы, олардың жұмысшыларға еңбек тыныштығын таңу және олардың біртігін бұзу деп санайтын. "Воббли" Винсент Сент-Джон: "Дүниежүзілік өнеркәсіптік жұмысшылар класы жұмыс берушілер класымен өндіріс құралдарын толық беру туралы ғана келісімге келеді". Аргентиналық өңірлік жұмысшылар федерациясы (Federación Obrera Regional Argentina, FORA) және OBU мұндай келісімдерге келісті, ал кейбіреулері де соңынан оларға қосылды. Сол сияқты, синдикалистік кәсіподақтар үлкен ереуіл қорын құруға тырыспады, себебі олардың қатардан бөлек бюрократия құрудан қорқып, жұмысшыларға синдикаттың сыныптық күресті олардың орнына жүргізетінін күттірді. Синдикалистер тікелей әрекеттерді жақтады, оның ішінде жұмысқа қатысты талаптарды орындауды, пассивті қарсылықты, саботажды және ереуілдерді, әсіресе жалпы ереуілді, сыныптық күрес тактикасы ретінде, сайлау саяқаты сияқты тікелей емес әрекеттерге қарсы болды. IWW шамамен 30 сәтті азаматтық наразылық науқанын өткізді, оларды сөз бостандығы үшін күрес деп есептеді. "Вобблилер" жүздеген тұтқындалулардың нәтижесінде түрмелер мен сот жүйелерін тоқтату үшін, қоғамдық сөздерге шектеу қоятын заңдарға қарсы шықты, соңынан мемлекеттік шенеуніктерді мұндай заңдарды жоюға мәжбүр етті. Саботаж жұмысты баяулату немесе тиімсіз етуден бастап машиналарды қиратуға және физикалық зорлық-зомбылыққа дейін барды. 1909 және 1910 жылдары француз теміржол және почта қызметкерлері ереуіл кезінде телеграф және сигнал желілерін кесіп тастады. Синдикалистердің пікірінше, революцияға қарай соңғы қадам – жалпы ереуіл болар еді. Грифюльхестің айтуынша, бұл "бірнеше ғасырлық ескірген көріністің пердесін түсіріп, жаңасын көтеру" болар еді. Синдикалистер капитализмді алмастыратын қоғамды нақты бейнелеуден қашты, оны егжей-тегжейлі болжау мүмкін емес деп мәлімдеді. Еңбек одақтары ескі қоғамда күрес құралы болғаннан өзге, жаңа қоғамның бастамасы ретінде қарастырылды. Синдикалистер, әдетте, еркін қоғамда өндіріс жұмысшылардың басқаруында болады дегенге келісті. Мемлекеттік аппарат жұмысшылар ұйымдарының билігімен алмастырылатын еді. Мұндай қоғамда адамдар экономикалық жағынан ғана емес, жеке және әлеуметтік өмірінде де азаттыққа ие болар еді.

Жынысы

Гендерлік мәселелерге қатысты синдикалистік саясат әртүрлі болды. КНТ 1918 жылға дейін әйелдерді мүшелікке қабылдамады. КГТ феминизмді буржуазиялық қозғалыс деп есептеді. Синдикалистер көбінесе әйелдердің сайлау құқығы мәселесіне бейжай қарады. IWW ұйымдастырушысы Элизабет Гурли Флинн әйелдердің "өндіріс орнында, жұмыс істейтін жерде өз күштерін табу керектігін", сайлауда емес, сонда күш табу керектігін айтты. Канаданың Бір Ұлы Одағының құрылғанына қатысқан 230 делегаттың бар болғаны 3-і әйел болды. Бір әйел радикал жиынға қатысқандағы еркекшіл атмосфераны сынға алғанда, оған еркектер тараптан қарсылық көрсетілді, олар еңбек қозғалысының тек сыныптық мәселелермен ғана айналысуы керек екенін айтты. Тарихшы Тодд Маккалум ОБУ-дағы синдикалистер "радикалды ерлік" құндылықтарын жақтады деген қорытындыға келді. Фрэнсис Шор "IWW саботажды насихаттау – индустриалды капитализмнің жұмылдырған билігінің жекелендіру әдістеріне тікелей қарсы тұратын еркектік поза" екенін дәлелдейді. Осылайша, "IWW-нің еркектік имиджі жұмысшы класының ынтымағы мен "батылдығымен" синдикализм арқылы наразылық білдіру ерекшеліктерін қамтиды". Мысалы, Луизианадағы IWW ұйымдастырушысы қара нәсілді әріптесін нәсілшілдік сөздерден қорғағанда, "ол адам, одақ мүшесі, IWW мүшесі – АДАМ! Ол оны іс-қимылымен дәлелдеді" деді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде IWW-нің соғысқа қарсы лозунгілерінің бірі: "Әскер болма! Адам бол!". Кейбір жағдайларда әйелдерге қатысты синдикалистік көзқарас өзгерді. 1901 жылы Оңтүстік Франциядағы КГТ-ның ауыл шаруашылығы одағы әйелдерге қарсы болды, бірақ 1909 жылға қарай жағдай өзгерді. Бастапқыда тәуелсіз әйелдер ұйымдарына қарсы болған КНТ, Испания азамат соғысы кезінде либертариандық феминистік Mujeres Libres ұйымымен тығыз жұмыс істеді. Тарихшы Шариф Джемидің сөзіне сәйкес, синдикалистік еңбек қозғалысының кейбір бөліктерінің еркекке бағынуы анархист Пьер Жозеф Прудонның идеяларын көрсетеді, ол әйелдер өздерінің табиғатына "байланысты" болғандықтан патриархатты қорғады.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

Синдикалистер бірқатар ереуілдерге, еңбек дауларына және басқа да күрестерге қатысты. АҚШ-та IWW кем дегенде 150 ереуілге қатысты, соның ішінде Голдфилд, Невада, 1906–1907 жылдардағы жұмысшылар ереуілі, 1909 жылғы Престелген болат машиналар ереуілі, 1912 жылғы Лоуренс тоқыма ереуілі, 1912–1913 жылдардағы Луизиана мен Арканзаста ағаш жұмысшыларының ереуілі және 1913 жылғы Патерсон жібек ереуілі. Ең көрнектісі – Лоуренстегі күрес. Вобблилер 23 000 жұмысшыны біріктірді, олардың көпшілігі ағылшын тілін білмейтін. Олар жұмысшылардың балаларын Лоуренстен тыс жердегі жанашыр отбасылармен бірге тұруы үшін ұйымдастырды, осылайша олардың ата-аналары күреске толыққанды назар аудара алды. IWW басшылығымен өткен көптеген ереуілдерден айырмашылығы, бұл күрес сәтті аяқталды. Мексикада синдикализм алғаш рет 1906 жылы кеншілердің Кананеа ереуілі және тоқымашылардың Рио-Бланко ереуілі кезінде пайда болды. 1912 жылы, 1910–1920 жылдардағы Мексика революциясы кезінде анархистер Синдикалистік кәсіподақтар үйін (Casa del Obrero Mundial) құрды. Олар 1913 жылы Мехико қаласында және Мексиканың орталық аймақтарында бірқатар сәтті ереуілдерге жетекшілік етті. 1914 жылы Конституциялық армия астананы басып алғаннан кейін, синдикалистер сапатистар сияқты ауылдық күштерді жеңу үшін құрылған үкіметпен одақтасты және үкіметтен қолдау алды. Бұл күштерді басып алғаннан кейін одақ бұзылды, ал Casa жұмысшылардың фабрикаларды бақылауы мен шетелдік капиталды мемлекеттік меншікке алу үшін күресті. Бұл 1915 жылдың ортасында басталған еңбек қозғалысының күшеюіне әкелді. Олар 1916 жылдың мамыр және шілде-тамыз айларында Мехико қаласында жалпы ереуілдерге жетекшілік етті. Соңғысы армиямен басылды, бұл Casa жеңіліске ұшырағанын көрсетті, ол да таратылды. Португалияда 1910 жылдың 5 қазандағы төңкеріс патшаны құлатып, бүкіл елде ереуіл толқынына әкелді. Полиция ауыл шаруашылығы кәсіподағы кеңсесін басып алғаннан кейін, синдикалистер жалпы ереуілге шақырды. Ереуіл кезінде Лиссабон жұмысшылардың бақылауында болды және бірнеше қалада қарулы көтерілістер болды. 1912 жылы ереуіл толқыны басылды. Италиялық синдикалистер По аңғарындағы ауыл шаруашылығы жұмысшыларын біріктіре отырып, оларды табысты ұйымдастырды. Олар реформашыл Federterra кәсіподағының жұмыс берушілер тарапынан кедергіге ұшыраған аймақтарда ең сәтті болды. Синдикалистер 1907–1908 жылдары Парма мен Феррарада шаруалардың ірі ереуілдерін ұйымдастырды, бірақ жұмыс берушілердің ереуілге қарсы тактикасы мен жұмысшылар арасындағы келіспеушіліктер салдарынан олар сәтсіз аяқталды. 1911–1913 жылдары синдикалистер Италияның өнеркәсіптік орталықтарындағы үлкен ереуіл толқынында маңызды рөл атқарды. Синдикалистік кәсіподақтар конфедерациясы USI 1912 жылы екі ереуіл қозғалысының қатысушыларымен құрылды. Британдық Wobblies Шотландияда екі ірі ереуілге қатысты: біреуі Argyll Motor Works зауытында, екіншісі Клайдбанктегі Singer Corporation тігін машинасы зауытында. 1906 жылы бірнеше өндірістік одақтастар өз идеяларын таратуды бастады және Singer зауытында жұмысшыларды ұйымдастырды. Олар 1911 жылы әйел жеткілікті жұмыс істемегені үшін жұмыстан шығарылғаннан кейін Singer зауытында ереуіл ұйымдастырды. Басшылық ереуілді шеберлікпен тоқтатты, көптеген белсенділер жұмыстан шығарылды. ISEL басшысы Том Манн Ұлы Еңбек Қозғалысы кезінде бірнеше еңбек дауларының ортасында болды, соның ішінде 1911 жылғы Ливерпульдегі жалпы көлік ереуілі, онда ол ереуіл комитетінің төрағасы болды. Ирландияда Ларкин мен ITGWU 1913 жылы Дублиндегі тосқауыл кезінде 20 000-ға жуық адамды жетекке алды. ITGWU Дублин Біріккен трамвай компаниясын кәсіподаққа қосуға тырысқаннан кейін және трамвай жұмыскерлері ереуілге шыққаннан кейін, қаланың жұмыс берушілері ITGWU-ны қолдамайтынына уәде бермеген кез келген жұмыскерді жұмыстан босатумен қорқытты, осылайша дау қыркүйек айының соңында қалалық жанжалға айналды. Жұмысшылардың қарсылығы 1914 жылдың қаңтарында күйреп қалды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін халықаралық синдикалистік ұйым болған жоқ. 1907 жылы CGT белсенділері Амиен жарғысын және синдикализмді халықаралық аудиторияға таныстырды, оны анархизмнің жоғары формасы ретінде қарастырды, Амстердамдағы 1907 жылғы Халықаралық Анархистік Конгресінде. Конгрестегі талқылаулар халықаралық синдикалистік журнал Bulletin international du mouvement syndicaliste құрылуына әкелді. CGT Реформашыл социалистік кәсіподақтарды біріктірген Ұлттық кәсіподақтар орталықтарының халықаралық хатшылығына (ISNTUC) мүше болды. Голландиялық NAS және британдық ISEL 1913 жылы ISNTUC-ке синдикалистік баламаның жоқтығын жоюға тырысты, сонымен бірге 1913 жылы халықаралық синдикалистік конгреске шақыруды бірдей жариялады. CGT шақыруды қабылдамады. Оның басшылары ISNTUC-тен шығудан қорқып, оны іштен революциялауды жоспарлаған, бұл CGT-ны бөліп, жұмысшылардың біртіндегін бұзуы мүмкін екенін білді. IWW да қатыспады, өйткені ол өзіндік халықаралық ұйым деп санайтын. Бірінші Халықаралық Синдикалистік Конгресс 27 қыркүйектен 2 қазанға дейін Лондонда өтті. Оған Аргентина, Австрия, Бельгия, Бразилия, Куба, Франция, Германия, Италия, Голландия, Польша, Испания, Швеция және Ұлыбританиядан 65 ұйымның 38 делегаты қатысты. Талқылаулар шиеленісті болды және синдикалистік халықаралық ұйым құрылуына әкелмеді. Делегаттар синдикализмнің негізгі қағидаларын сипаттайтын қағидалар декларациясын қабылдады. Олар сондай-ақ Халықаралық Синдикалистік Ақпарат бюросын құруға және Амстердамда тағы бір конгресс өткізуге келісті. Бұл конгресс Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан өтпеді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Синдикалистер ұзақ уақыт интервенционизмге қарсы болды. Хейвуд "өз класыңа емес, еліңе сатқын болу жақсы" деп есептеді. Француз синдикалистері француз армиясын капиталистік тәртіптің басты қорғаушысы деп қарастырды. 1901 жылы КГТ солдаттарға арналған нұсқаулық жариялады, онда сарбаздарды қашуға шақырды. 1911 жылы британдық синдикалистер "Британ сарбаздарына ашық хат" таратты, олар ереуілдеген жұмысшыларға оқ атпауға, бірақ жұмысшы сыныбының капиталға қарсы күресіне қосылуға шақырды. Синдикалистер патриотизм – жұмысшыларды капиталистік қоғамға кіріктірудің құралы, оларды шынайы сыныптық мүдделерінен аластату деп дәлелдеді. 1908 жылы КГТ съезі Бірінші Интернационалдың ұранын қолдана отырып, "жұмыскерлердің отаны жоқ" деп жариялады. 1914 жылы шілдеде Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, бейтарап және соғысқа қатысқан елдердің социалистік партиялары мен кәсіподақтары, бұрынғы уәделеріне қарамастан, өз елдерінің соғыс күш-жігерін немесе ұлттық қорғанысын қолдады. Социалистер таптық қақтығысты бір жағына қойып, соғыс несиелеріне дауыс беруге келісті. Неміс социалистері соғысты Ресейдің "варварлық царизміне" қарсы қорғану үшін қажет деп санайды, ал олардың француз әріптестері пруссиялық милитаризмге және неміс "басқыншылық пен тәртіп инстинктісіне" қарсы қорғану қажеттігіне назар аударды. Социалистік қозғалыстың мемлекетпен ынтымақтастығы Францияда union sacrée, Германияда Burgfriedenspolitik, Нидерландыда Godsvrede деп аталды. Сонымен қатар, Петр Кропоткин бастаған бірқатар анархистер, соның ішінде ықпалды синдикалист Кристиан Корнелисен, Соғыстағы одақтастардың ісіне қолдау білдіретін Он алтының манифестін шығарды. Осыған қарамастан, синдикалистердің көпшілігі соғысқа және өздерінің елдерінің оған қатысуына қарсы шығып, өздерінің интернационалистік және антимилитаристік қағидаттарына адал болды. Француздық CGT-ның көпшілігі және итальяндық USI-де азшылық болған жоқ. CGT-да ұзақ уақыт бойы оңалтушы реформашы қанаты болды, ол басымдыққа ие болды. Нәтижесінде, Дарлингтон немесе ван дер Линден және Торп сияқты тарихшылардың айтуынша, CGT Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін революциялық синдикалистік ұйым болған жоқ. Ол француз президенті ұлттық бірлікке шақырғаннан кейін, ешқандай ереуілге келіспеу және еңбек дауларын төрелік арқылы шешу және француз соғысына белсенді қатысу арқылы келісті. Оның әскери жастағы мүшелерінің көпшілігі қарсылық көрсетпей әскерге шақырылды және оның қатары 1913 жылы 350 000-нан 1915 жылы 49 000-ға дейін азайды. CGT басшылары бұл курсты қорғап, Францияның Германияға қарсы соғысы бір жағынан демократия мен республикашылдық пен екінші жағынан варварлық милитаризм арасындағы соғыс деп дәлелдеді. Италия бастапқыда Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатыспаған, ол елде өте танымал болмаған. Италия социалистік партиясы мен реформашы Италияның жалпы еңбек конфедерациясы Ұлы соғысқа араласуға қарсы болды. Италия да қатысқаннан кейін социалистер соғыс күшін қолдаудан бас тартты, бірақ оған қарсы жұмыс істеуден де бас тартты. Соғыс басталғаннан бастап, тіпті Италияның өзінен бұрын, USI ішіндегі азшылық, ең танымал итальяндық синдикалист Алчесте Де Амбристің басшылығымен, итальяндық мемлекетті одақтастардың жағына шығуға шақырды. Солшыл интервенционизмнің бір бөлігі ретінде соғыс жақтастары итальяндықтардың соғысқа қатысуын ұлт болудың аяқталуы ретінде қарастырды. Олар социалистердің бейтараптығына қарсылық білдіріп, соғыс жауынгерлерін қолдауға мәжбүр болды. Ақырында, олар француздарға ұқсас дәлелдер келтірді, "Германияның тұншықтыратын империализмі" төндіретін қауіптер туралы ескертті және CGT-нің басшылығына бағынуға міндетті деп санады. USI-дің соғыс жақтауына ұйымның үштен бір бөлігінен аз мүшелері қолдау көрсетті және ол 1914 жылдың қыркүйегінде шығарылды. Борги бастаған анархистік қанаты соғысқа қатаң қарсы болды, оны жұмысшы интернационализмімен үйлеспейтін деп есептеді және ол тек элиталар мен үкіметтерге қызмет етеді деп болжады. Оның қарсылығы үкіметтік қуғын-сүргінге ұшырады, ал Борги мен басқалар соғыстың соңында тұтқындалды. Оның орнына, CGT-дегі соғысқа қарсы фракция азшылықты құраған. Оны Пьер Монатте мен Альфонс Меррхайм бастады. Олар 1915 жылы Циммервальд конференциясында Еуропаның барлық елдерінен келген соғысқа қарсы социалистермен байланысқа түседі. Олар соғысқа қарсы тұру үшін едәуір қиындықтарға тап болды. Үкімет әскерилерді әскерге шақырды, соның ішінде Монаттені, ол бұйрыққа бағынбауды және дереу атқылануды қарастырды; ол мұның бекер екеніне шешім берді. Басқа елдердегі синдикалистік ұйымдар дерлік бірегей түрде соғысқа қарсы болды. Бейтарап Испанияда Хосе Негре CNT-ден: "Германия жеңсін, Франция жеңсін, жұмысшылар үшін бәрібір" деді. CNT синдикалистердің империалистік қақтығыстың екі тарапын да қолдамауы керек деп талап етті. Соғыс кезінде Ұлыбританияға деген құштарлық толқыны Ирландияны шарлады, бірақ ITGWU және Ирландия еңбек қозғалысының қалған бөлігі оған қарсы болды, ал ITGWU мүшелерінің жартысы британ әскеріне қатысты. ITGWU 1913 жылы Дублин локаутында да айтарлықтай әлсіреген. Ларкин 1914 жылы Ирландияны тастап кеткеннен кейін, Джеймс Коннолли одақтың басшылығын өз қолына алды. Ұйымның әлсіздігіне байланысты Коннолли оны әскери күшімен, Ирландиялық азамат армиясымен, Ирландиялық республикалық бауырластықпен біріктірді. Бірге олар британдық империяны әлсіретуді көздеген Пасха көтерілісін бастады және олардың көтерілісі Еуропаға таралады деп үміттенді. Көтеріліс британ армиясымен тез басылды және Коннолли атқыланды. Германияда неміс кәсіподақтарының еркін қауымдастығы (FVdG) социалистердің Burgfrieden-іне және Германияның соғысқа қатысуына қарсы болды, елдің қорғаныс соғысын жүргізіп жатыр деген талапқа қарсы шықты. Оның журналдары тоқтатылды және оның бірнеше мүшелері тұтқындалды. АҚШ 1917 жылғы көктемге дейін соғысқа қатыспады. Соғыстың басы АҚШ-та экономикалық өркендеуге әкелді, еңбек нарығын тартып, осылайша жұмысшылардың келіссөздер жүргізу мүмкіндіктерін күшейтті. IWW мұнан пайда тапты, 1916 мен 1917 жылдар арасында мүшелерінің саны екі еседен асты. Сонымен қатар, Wobblies соғысты қызу түрде айыптады және соғысқа қарсы жалпы ереуілді ұйымдастыруды ойлады. АҚШ соғысқа қатысқаннан кейін IWW соғысқа қарсы ұстанымын сақтап қалды, ал оның ашкөз қарсыласы AFL соғысты қолдады; бірақ ол үкімет оны құлатып жібермесе дейді, соғысқа қарсы науқанды бастамады және экономикалық күресіне назар аударғысы келді. IWW-нің соғысқа қарсы нақты қарсылығы шектеулі болды, IWW мүшелерінің 95% әскерге тіркелді және шақырылғандардың көпшілігі қызмет етті. Нидерланды мен Швециядағы синдикалистер, екі бейтарап елде, үкіметтерімен соғысқа қарсы келісімге келген социалистерді сынады. Голландтық NAS өзінің негіздеушілерінің бірі Корнелисенді соғысқа қолдау көрсеткені үшін жақтырмады. Испания, Португалия, Ұлыбритания, Франция, Бразилия, Аргентина, Италия және Кубадан келген синдикалистер 1915 жылғы сәуір айында Испанияның Эль-Ферроль қаласында соғысқа қарсы конгресте кездесті. Конгресс нашар жоспарланған және испан билігімен тыйым салынған болса да, делегаттар соғысқа қарсылық көрсету және синдикалистік топтар арасындағы халықаралық ынтымақтастықты кеңейту туралы талқылады. Аргентиналық, бразилиялық, испандық және португалиялық делегаттар кейін қазан айында Рио-де-Жанейрода кездесіп, талқылауды жалғастырды және Оңтүстік Америка синдикалистері арасындағы ынтымақтастықты тереңдетуге келісті. Синдикалистер Бірінші дүниежүзілік соғысқа қарсы күреске аса шектеулі үлес қоса алды, сонымен қатар соғысқа идеологиялық немесе мәдени деңгейде қарсы тұруға тырысты. Олар соғыстың қорқыныштарына назар салып, оны абаттандыруға жасалған әрекеттерді жек көріп қарады. Неміс синдикалистері соғыстың келтірген өліміне, жарақатына, қирауына және қайғысына назар салды. Неміс, швед, голланд және испан синдикалистері ұлтшылдықты айыптады...

Ресей революциясы мен соғыстан кейінгі сыбайлас жемқорлық

Соғысқа наразылық 1917 жылғы Ресей революциясынан бастау алған Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі төңкерістерде күшейді. 1917 жылдың ақпан айында Петроградта ереуілдер, көтерілістер мен әскерлердің бүліктері болды, бұл Николай II-ді 2 наурызда Ресейдің Уақытша үкіметінің пайдасына тақтан басқауға мәжбүр етті. Сонымен бірге анархистік топтар пайда болды. Ресейлік синдикалистер 25 000 таралымды «Голос Труда» («Еңбек дауысы») журналы және Анархосиндикалистік үгіт одағы айналасында бірікті. Анархистер Ленин басқарыған большевиктермен келісім тапты, ол сәуір айында Ресейге оралды, себебі екеуі де уақытша үкіметті құлатуды мақсат етті. Ленин капитализмнің Ресейдің коммунизмге қадамдарындағы қажетті кезең екенін көрсететін тарихи траектория теориясынан бас тарды, билікті кеңестерге беруді жөн санап парламент құрудан бас тартты және полицияны, әскерді, бюрократияны, соңында мемлекетті жоюды талап етті – бұл синдикалистер де қолдаған ұстанымдар еді. Синдикалистер кеңестерді де құптағанмен, ақпан революциясының ереуілдері мен демонстрациялары кезінде барлық өнеркәсіптік орталықтарда құрылған зауыт комитеттері мен жұмысшылар кеңестеріне ерекше құлшыныс білдірді. Комитеттер жалақыны арттыру және жұмыс уақытын қысқарту үшін күресті, бірақ ең бастысы – өндірісті жұмысшылардың бақылауына беруді талап етті, бұл позицияны синдикалистер де, большевиктер де қолдады. Синдикалистер зауыт комитеттерін кәсіподақ емес, синдикалистік ұйымның нағыз нысаны деп қарады. Ұйымдасқандығы жақсырақ болғандықтан, большевиктер комитеттерде көбірек ықпалға ие болды, әдеттегі зауытта алты есе көп делегаттарды ұсынды. Ортақ мақсаттарына қарамастан, синдикалистер большевиктердің ықпалының күшеюіне алаңдады, әсіресе қыркүйекте Петроград пен Мәскеу кеңестерінде көпшілікке ие болғаннан кейін. Петроград Кеңесі 66 мүшеден тұратын Петроград әскери-революциялық комитетін құрды, оның құрамына төрт анархист кірді, олардың арасында синдикалист Шатов та болды. 25 қазанда бұл комитет Қазан төңкерісін басқарды; Қысқы сарайды және астананың маңызды нысандарын аз қарсылықпен басып алғаннан кейін, Кеңес үкіметін жариялады. Анархистер уақытша үкіметтің құлатылуына қуанды. Жаңа үкіметтің жариялануына алаңдады, пролетариат диктатурасынан қауіптенді, тіпті большевиктер өз партиясының мүшелерінен ғана құралған Халық комиссарлар кеңесін құрғаннан кейін де алаңдады. Олар билікті орталықсыздандыруды талап етті, бірақ Лениннің белгілі бір мөлшердегі кәсіпорындарда жұмысшылардың бақылауын қолдайтын еңбек бағдарламасымен келісті. Жұмысшылардың бақылауын енгізу экономикалық хаостың тууына әкелді. Ленин желтоқсан айында экономиканы мемлекеттік бақылауға алу арқылы зауыттардағы тәртіпті қалпына келтіруге және экономикаға рет келтіруге кірісті. Қаңтар айында өткен Бүкілресейлік кәсіподақтардың бірінші съезінде кәсіподақтарға көңіл бөлмеген синдикалистердің тек 6 делегаты болды, ал большевиктердің 273 делегаты болды. Уақытша үкіметті құлатуда олардың көмегіне мұқтаж болмай, большевиктер синдикалистердің қарсылығын елемейтін жағдайға келді және осы съезде оларды дауыспен жеңді. Олар жергілікті комитеттерді кәсіподақтарға бағындырып, олардың өкілеттіктерін жоюды таңдады, ал олар өз кезегінде мемлекеттік органдарға айналды. Большевиктер жұмысшылардың бақылауы жұмысшылардың жергілікті деңгейде зауыттарды бақылауын білдірмейтінін және бұл бақылау орталықтандырылып, кең экономикалық жоспарға енгізілуі керек деп мәлімдеді. Синдикалистер большевиктік режимді қатты сынға алып, оны мемлекеттік капитализм деп сипаттады. Олар мемлекеттік бақылауға қарсы шығып, саясатта және экономикада билікті орталықсыздандыруды, өнеркәсіпті синдикализациялауды талап етті. Ресейдің Ақ Армияға қарсы азамат соғысы анархистерді екіге бөлді. Синдикалистер большевиктік саясатты қатаң сынға алғанмен, соғыста большевиктік режимді қолдағандары үшін қатты сынға ілікті. Олар ақтардың жеңісі одан да жаман болады деп ойлады және үшінші төңкеріс большевиктерді құлату алдында ақтарды жеңу керек деп санады. Соған қарамастан, 1919 жылдан бастап синдикалистерді полиция, әсіресе Чека бірнеше рет қуғынға алып, тұтқындады. Олардың талаптары большевиктер партиясының ішіндегі жұмысшылар мен диссиденттерге белгілі бір әсер етті және большевиктер басшылығы оларды либертариандық қозғалыстың ең қауіпті бөлігі деп есептеді. Ресей азамат соғысы аяқталғаннан кейін жұмысшылар мен теңізшілер, оның ішінде анархистер мен большевиктер 1921 жылғы Кронштадт көтерілісін ұйымдастырды, Кронштадт 1905 жылдан бері радикализм ошағы болды, бюрократтардың кішкентай тобының үстемдігіне қарсы. Анархистер бұл көтерілісті үшінші төңкерістің бастауы деп бағалады. Үкімет ел бойынша анархистерді тұтқындауға кірісті, оның ішінде бірқатар синдикалистік көшбасшыларды да ұстады. Осылайша Ресейдегі синдикалистік қозғалыс жеңіліске ұшырады. Бірінші дүниежүзілік соғысқа қарсы шыққан Батыс елдерінің синдикалистері Ресей революциясына ынталы түрде жауап берді. Олар дамып келе жатқан большевиктік идеологиямен күресіп жатқандарына және дәстүрлі анархистік күдіктерге қарамастан, Ресейде парламенттік саясатқа қарсы және жұмысшылар кеңестерінің ықпалымен болған төңкерісті көрді. Олардың Ресейдегі жағдай туралы білімі осы кезде шектеулі болды. Неміс анархосиндикалисі Огустин Суши бұл оқиғаны «бізді барлығымызды қамтыған ұлы құмарлық» деп атады. «Шығыста, біздің сенуімізше, бостандық күні туды». Испаниялық CNT жариялады: «Большевизм – атауы ғана, идея барлық төңкерістердікі: экономикалық бостандық. Большевизм – біз күресіп жатқан жаңа өмір, ол бостандық, үйлесім, әділеттілік, біз қалаған және әлемде орнатуға ниеттенген өмір». Борги еске алды: «Біз оның жеңістеріне қуандық. Оның тәуекелдеріне қорқыныш білдірдік. Біз оның атын, өлгендерін, тірілерін және батырларын символ және құрбандыққа айналдырдық». Ол итальяндықтарды «Ресейде болғандай істеуге» шақырды. Шындығында, Ресейден шабыттанған төңкерістік толқын келесі жылдары Еуропаны шарлады. Германияда, әсіресе әйелдердің тамақ жетіспеушілігіне қарсы ереуілдері мен наразылықтары күшейді және 1917 жылға қарай үкіметке деген сенімді жойды. Теңізшілердің Кильдегі бүлігінен кейін 1918 жылдың қараша айында Вильгельм II тақтан бас тарды, бұл ел бойынша төңкерістік қозғалыстың басталуына әкелді, нәтижесінде 1918-19 жылдарғы Германия төңкерісі болды. Соғыстан бұрын 6000 мүшесі болған және соғыс кезінде мемлекет тарапынан толығымен басып тасталған FVdG 1918 жылдың желтоқсан айында Берлинде өткен конференцияда қайта құрылды. Ол келесі жылдары, әсіресе Рураймақ аймағында төңкерістік оқиғаларға белсенді қатысты. Ол спонтанды ереуілдерді қолдады және тікелей әрекеттер мен саботажға шақырып, жұмысшылардың арасында, әсіресе шахтерлердің арасында радикализмімен ерекше көзге түсті, олар синдикалистердің күресін теориялық тұрғыдан түсіндіру қабілетін және тікелей әрекет тәжірибесін бағалады. 1919 жылдың екінші жартысынан бастап социалистік партия мен кәсіподақтардың соғысқа қолдауына көңілі толмаған жұмысшылар және соғыс кезінде радикалданған бұрын кәсіподаққа мүше болмаған білікті емес жұмысшылар FVdG қатарына ағыла бастады. Төңкеріс Германияға ИҰҰ үлгісіндегі өнеркәсіптік кәсіподақтың енгізілуіне де әкелді, американдық ұйымнан да қолдау болды, сонымен қатар Германия Коммунистік партиясының сол қанатына да байланыс бар еді. 1919 жылдың желтоқсан айында Германияның еркін жұмысшылар одағы (Синдикалистер) (Freie Arbeiter Union Deutschlands (Syndikalisten), FAUD) құрылды, ол 110 000-нан астам жұмысшыны біріктірді, бұл FVdG-нің соғысқа дейінгі мүшелік санынан он есе көп. Жаңа ұйымның көп бөлігі FVdG-ден келді, бірақ өнеркәсіптік кәсіподақтардың да ықпалы азайды. Лондоннан бірнеше жылдан кейін Германияға оралған анархист Рудольф Рокер FAUD-тің...

Халықаралық жұмысшылар қауымдастығы

Большевиктер Ресейде синдикализмді таратты, бірақ халықаралық стратегиясының бір бөлігі ретінде шетелдегі синдикалистерге қолдау көрсетті. 1919 жылдың наурыз айында Мәскеуде Коминтерннің 1-ші съезі өтті. Большевиктер синдикализмнің социалистік реформаға қарсылығын мойындады және оларды жұмысшылар қозғалысының революциялық күшінің бір бөлігі деп қарады. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Достасқан елдердің Ресейге жасаған араласуы мен блокадасы, бастысы, Мәскеуге сапар шегуді дерлік мүмкін емес етті, сондықтан съезге ешбір синдикалист қатыспады. Ұзақ талқылардан кейін КНТ Коминтернге қосылуға келісті, бірақ большевизмге қарсыларға мойымау үшін мүшелігін уақытша деп жариялады. USI да қосылуға шешім қабылдады, бірақ Борги сияқтылар Ресейдегі оқиғалардың барысынан алаңдады. Францияда соғысқа қарсы болған CGT-ның радикалды фракциясы большевизмді ынтамен қолдады. Олар Революциялық синдикалистік комитеттер құрып, CGT-ны Коминтернді қолдауға итермелеуге тырысты. IWW-нің Бас атқару комитеті Коминтернге қосылуға шешім қабылдады, бірақ бұл шешім съезде расталмады. Неміс және швед синдикалистері бастапқыда-ақ большевизмді сынады. Рокер 1918 жылдың тамызында большевиктер режимін «жаңа тирандық жүйе» деп мәлімдеді. 1920 жылы синдикалистер Коминтерннен алшақтады. 1920 жылдың жазында өткен Коминтерннің 2-ші дүниежүзілік съезіне көптеген синдикалистер қатысты. Италияның USI, Испанияның CNT, британдық жұмысшылар комитеттері және CGT-ның революциялық фракциясы ресми өкілдерді жіберді, ал америкалық IWW-дің Джон Рид, неміс FAUD-тың Аугустин Сучи және жапондық Wobbly Таро Йосихаро сияқтылар ресми емес қатысушылар болды. Бұл соғыс аяқталғаннан кейін синдикалистердің алғашқы ірі халықаралық жиыны болды. Батыс синдикалистерінің Ресейдегі жағдай туралы білімі сол кезде шектеулі болды. Олар кеңестерді өндірісті жұмысшылардың бақылауындағы орган деп есептеді, ал большевиктер оларды солай көрсетті. Синдикалистер кеңестердің коммунистік партияға қаншалықты бағынышты екенін білмеді. Конгресс синдикалистік және большевиктік көзқарастардың арасындағы қақтығыстарды ашық көрсетті. Конгреске дейін Коминтерннің атқару комитеті реформашы Халықаралық кәсіподақтар федерациясына (ХКФ) қарсы тұру үшін синдикалистермен пікірталас өткізді. Соломон Лозовский ұсынған құжатта соғыс кезіндегі сатқындығы үшін саяси бейтарап одақтар «империалистік капитализмнің құлы» деп айыпталды, бірақ синдикалистер бұл айыптың тек CGT-ға қатысты деп жауап берді. Алдын ала отырыстарда синдикалистер пролетариат диктатурасы, мемлекеттік билікті басып алу және коммунистермен, Коминтернмен қарым-қатынас мәселелері бойынша басқа делегаттармен келіспеді. Ақырында барлық синдикалистер кәсіподақ қозғалысын революцияландыруды мақсат тұтқан кеңес құруға келісті. Конгресс кезінде де келіспеушіліктер сақталды.

Құлдырау

1920 жылдардың басында көптеген елдерде дәстүрлі синдикалистік қозғалыстар күн төмендеуге бет бұрды; мемлекеттік репрессия рөл атқарды, бірақ басылмаған қозғалыстар да әлсірегені байқалды. Ван дер Линден мен Торптың сөзіне қарағанда, синдикалистік ұйымдар үш мүмкіндікке тап болды: олар өздерінің революциялық қағидаларына адал болып, шеттетілуі мүмкін, олар жаңа жағдайларға бейімделу үшін осы қағидалардан бас тартуы мүмкін, немесе синдикалистік емес ұйымдарға тарап немесе бірігуі мүмкін. 1936 жылғы Испания революциясы екі-үш жылға созылған елдің әртүрлі аймақтарында, атап айтқанда Каталония, Арагон, Андалусия және Левантеде анархо-синдикалистік және жалпы социалистік ұйымдық қағидалардың кеңінен енгізілуіне әкелді. Республикалық фракцияның негізгі кәсіподақ ұйымы CNT болды. Испания экономикасының көп бөлігі ұлтшыл фракция азамат соғысында жеңіске жетіп, оларды басып тастамас бұрын жұмысшылардың бақылауына берілді. 1930 жылдардың соңында заңды синдикалистік ұйымдар Боливияда, Чилиде, Швецияда және Уругвайда ғана болды. Синдикалистер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германия, Франция және Польша сияқты бірнеше елде антифашистік қарсылық қозғалыстарына қатысты. Синдикализмнің құлдырауы бірнеше факторлардың нәтижесі болды. Ресей, Италия, Португалия, Германия, Испания және Нидерландыда синдикалистік қозғалыстар авторитарлық үкіметтер тарапынан басып тасталды. АҚШ-тағы IWW және Мексикадағы Дүниежүзілік жұмысшы үйі мемлекеттік репрессиядан едәуір әлсіреді. Басылмаған синдикалистік қозғалыстар да әлсірегені байқалды. Ван дер Линден мен Торптың пікірінше, бұл негізінен жұмысшы табының капиталистік қатынастарға интеграциялануының нәтижесі болды. Өмір сүру деңгейінің артуымен пролетариаттық отбасылар жеке тұтынудың бірліктеріне айналды. Бұл мемлекеттік араласудың, әсіресе әлеуметтік мемлекеттің пайда болуының нәтижесі болды. Әлеуметтік реформаларға мүмкіндіктер ашылды және сайлау құқығы кеңейтілді, бұл парламенттік реформализмге заңдылық берді. Алтена мемлекеттің қоғамдағы ықпалының артуы синдикализмнің ықпалының төмендеуіне шешуші фактор болғанын айтады. Ол әлеуметтік мемлекеттен басқа, жергілікті автономияны құлатушы ұлттық саясаттың маңыздылығын арттырады. Бұл орталықтандырылған кәсіподақтардың ұлттық келісімдерді келісу қабілетін маңыздырақ етті және ұлттық және парламенттік саясатты жұмысшылар үшін тартымдырақ етті. Сондықтан олар көбінесе әлеуметтік демократияға бет бұрды. Сонымен қатар, Альтена синдикализмнің спорт пен ойын-сауық саласында мәдени жағынан жеңілгенін айтады. Вадим Дамье бұған капиталистік өндірістің дамуы мен еңбек бөлінісінің өзгеруі синдикализмнің жұмысқа алу базасын азайғанын қосты. Стернс, Эдвард Шортер, Чарльз Тилли және Боб Холтон сияқты авторлардың пікірінше, синдикализм – ескі қолөнерге негізделген шеберлік пен заманауи фабрикалық өнеркәсіп арасындағы жұмысшылардың қарсылығының өтпелі түрі, синдикализмнің құлдырауы осы өтпелі кезеңнің аяқталуының нәтижесі болды және жұмысшылар капиталистік фабрикалық тәртібіне сіңірілді. Дарлингтон синдикализм әртүрлі жұмысшыларды тартқанын айтады, тек шеберлер мен білікті жұмысшылар ғана емес; ол мұндай өзгерістер Испанияда, Францияда және басқа да кейбір елдерде рөл атқарғанын мойындайды. Бірнеше авторлар синдикализмнің жойылуы жұмысшылардың табиғи прагматизмі немесе консерватизмі нәтижесінде болды деп санайды, бұл оларды капитализмді құлату сияқты ұзақ мерзімді мақсаттардан гөрі тек дереу материалдық пайдаға қызықтырды. Роберт Хокси, Селиг Перлман және Патрик Реншоу IWW-тің құлдырауын түсіндіру үшін осы аргументті қолданады, ал Стернс, Дермот Киог және Г.Д.Х. Коул француз, ирланд және британдық синдикализмге қатысты осылай істейді. Дарлингтон жұмысшылар революциялық сананы дамыта алмайды деген болжамға қарсылық білдіреді. Ол материалдық пайда табуға ұмтылу таптық сананы дамытумен үйлеспейтінін айтады, бұл жұмысшылардың материалдық мүдделері капитализммен қайшылықта екенін, әсіресе дағдарыс кезінде білдіреді. Көптеген марксистердің пікірінше, синдикализм жұмысшы қозғалысындағы реформаларға реакция болды және олсыз өмір сүре алмады. Соғыстан кейінгі реформалардың құлдырауы синдикализмді автоматты түрде әлсіретті. Эрик Хобсбаумның айтуынша, синдикализмнің құлдырауының ең үлкен себебі – коммунизмнің өрлеуі. Бірнеше коммунистік партиялар өздерінің кадрларын синдикалистер қатарынан тартты. Радикалды жұмысшылар үшін синдикализм мен коммунизм арасындағы бағдарламалық айырмашылықтар аса маңызды болған жоқ. Бастысы соғыстан кейін коммунизм белсенділік немесе революциялық көзқарас ретінде танылды. Дарлингтон да Ресей революциясының әсерін синдикализмнің құлдырауының маңызды себебі деп санайды. Коммунизмнің пайда болуы синдикализмнің ішкі кемшіліктерін көрсетті: революциялық кадрлық ұйымдар мен жаппай еңбек одақтарының болуын қажет ететін ұйымдарды құрудың қарама-қайшылығы, саяси әрекеттерге зиян келтіретін экономикалық күреске баса назар аудару және жергіліктілікке берілгендік тиімді орталықтандырылған ұйымдастыру мен басшылықты шектеді. Большевизмнің осы шектеулерді жеңіп, Ресейдегі табысы синдикалистік көшбасшылар мен мүшелерін тартты. Бұл синдикалистік лагерьдегі жарылыстарды күшейтті.

Мұра

Испаниядағы Азамат соғысында ұлтшылдардың жеңісі синдикализмнің бұқаралық қозғалысы ретіндегі өмірін аяқтады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияда анархосиндикализмді қайта жандандыруға әрекеттер жасалды, бірақ олардың барлығы Суық соғыстың антикоммунизмі, сталинизм және жаңа, жас белсенділерді тартудағы сәтсіздік салдарынан сәтсіз аяқталды. Синдикалистер 1970 жылдарға дейін Латын Америкасы еңбек қозғалыстарында белгілі бір ықпалға ие болды. 1960 жылдардың соңындағы наразылық толқындары Германия, АҚШ және Ұлыбританиядағы белсенділердің синдикализмге қызығушылығын қайта ояртты. 1969 жылғы «Қайғылы күзде» Италияда синдикализмді еске түсіретін еңбек әрекеттері болды, бірақ Карл Левидің сөзіне сүйенсек, синдикалистердің нақты ықпалы болған жоқ. 1980 жылдары Польша Халық Республикасында «Солидарность» (Solidarność) кәсіподағы, тікелей синдикалистік болмаса да, көптеген синдикалистік идеялар мен тәжірибелерді жаңғырту арқылы наразы жұмысшылардың көпшілігін өз таянышына біріктірді. IWA бүгінгі күнге дейін бар, бірақ ықпалы өте шала. Уэйн Торптың айтуынша, ол «тарихи жарқын, доктринаның сақтаушысы» ғана. Ұйымның мүшелерінің арасында 1950 жылы құрылған, бастапқыда «Синдикалистік жұмысшылар федерациясы» деп аталған Британдық Бірлік федерациясы бар. Неміс еркін жұмысшылар одағы (Freie Arbeiterinnen und Arbeiter Union, FAU) 1977 жылы FAUD дәстүрін жалғастыру үшін құрылды және 2011 жылы 350 мүшеден тұрды. 2018 жылы IWA-дан шығып, Халықаралық Еңбек Конфедерациясын (ICL) құрды. Испанияда CNT сияқты бірнеше синдикалистік федерация бар, оның 2018 жылғы мәліметтер бойынша шамамен 50 000 мүшесі бар. Ол да 2018 жылға дейін IWA мүшесі болды, содан кейін FAU-ға қосылып ICL құруға қатысты. Азамат соғысында жеңілгеннен кейін ондаған мың CNT жауынгерлері, көбінесе Францияға эмиграцияға кетті. Шет елде ұйым әлсіреп, 1960 жылы негізінен егде жастағы 5000 мүшеден ғана тұрды. Испания демократияға өту кезеңінде CNT қайта жанданды, 1978 жылы 300 000-нан астам мүшеге жетті, бірақ көп ұзамай әлсіреді, біріншіден, «Скала ісі» (түнгі клубты бомбалау) ісіне қатысқан деген айыптамалар, содан кейін жарылыс салдарынан. Мемлекеттік қолдаумен өткізілетін кәсіподақ сайлауларына қатысуды жақтаған мүшелер ұйымды тастап, ақырында «Жалпы еңбек конфедерациясы» (Confederación General del Trabajo, CGT) деп аталатын ұйым құрды. Осы уақытша жеңілдіктерге қарамастан, CGT өзін анархосиндикалистік ұйым деп санайды және 2018 жылғы мәліметтер бойынша шамамен 100 000 мүшесі бар. Дарлингтонның сөзіне сәйкес, синдикализм көптеген елдерде еңбек және саяси белсенділер арасында кеңінен құрметтелген мұра қалдырды. Мысалы, IWW әні «Solidarity Forever» американдық еңбек қозғалысының канонына енді. 1930 жылдары АҚШ-ты шарпыған ереуіл толқыны, Кәсіби ұйымдар конгресінің біліктілігі жоқ және шетелде туған жұмысшыларды жұмысқа алуы, IWW-тің ізімен жүрді. «Бірлік автокөлік жұмысшылары» біріккенінің Флинттегі ереуілінде танымал болған отырып ереуіл тактикасын алғаш рет 1906 жылы «Wobblies» енгізді. Француз синдикализмін зерттеген Стернс оның өкінішті сәтсіздікке ұшырағанын айтады. Ол синдикалистік еңбек көшбасшыларының радикализмі француз жұмысшыларын және үкіметін дүрліксітіп, осылайша еңбек қозғалысын тұтастай әлсіреткенін айтады. Синдикализм әлі толыққанды қазіргі капиталистік өнеркәсіпке енбеген жұмысшылар арасында ең танымал болды, бірақ француз жұмысшыларының көпшілігі осы жүйеге бейімделіп, оны қабылдады, сондықтан ол қалыптасқан жағдайларға тиімді қарсы тұра алмады және тіпті саясаткерлер мен жұмыс берушілерді қорқыта алмады.