Будапешт Фестиваль Оркестрінің тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Будапешт фестивальдық оркестрі (мажар тілінде: Budapesti Fesztiválzenekar) 1983 жылы Иван Фишер мен Золтан Кочис тарапынан құрылды, музыканттар "Мажарстанның ең жас және дарынды музыканттарынан іріктелген" деп The Times газеті сипаттады. Оркестрдің мақсаты – концерттерін Венгрияның музыкалық өміріндегі маңызды оқиғаларға айналдыру және Будапешт қаласына халықаралық деңгейдегі жаңа симфониялық оркестр сыйлау болды.

Тарих

Алғашқы жылдары шектеулі түрде өнер көрсеткеннен кейін, оркестр 1992 жылы тұрақты ансамбльге айналды. Ол өзінің туған қаласында ойнап, кеңінен гастрольдік сапарлар жасады, жұмысын толық маусымға дейін кеңейтті. Ансамбль Будапешт қаласының басшылығымен және жаңа BFO қорының қолдауында жұмыс істеді. 2000 жылдан кейін оркестрді BFZ (Budapesti Fesztiválzenekar) қоры басқарды. Қаржыландыру мемлекеттік қолдау, қалалық кеңес субсидиясы және өз қаражатын жинау есебінен жүзеге асырылды. 2006 жылы Будапешт қалалық кеңесінің субсидиясы 440 миллион форинт құрады, бұл Будапештте жыл сайын 48 концерт, басқа венгр қалаларында кем дегенде бес концерт, сондай-ақ елден тыс жерлерде 30 концерт өткізуге мүмкіндік берді, осы арқылы венгр мәдениетін насихаттауға көмектесті. Фестиваль оркестрі Будапешт музыкалық өмірінің маңызды бөлігі болып табылады және Еуропа мен Америкадағы музыкалық фестивальдерде жиі қонақ болады, мысалы: Зальцбург (Жазғы фестиваль), Вена (Musikverein, Konzerthaus), Люцерн (Фестиваль), Цюрих (Tonhalle), Нью-Йорк (Карнеги залы, Эвери Фишер залы), Чикаго, Лос-Анджелес (Голливуд боули), Монреаль, Токио (Сантори залы), Гонконг, Париж (Шамп-Элисей театры), Берлин, Мюнхен, Франкфурт (Альте Опера), Лондон (BBC Proms фестивалі – 1992 жылдан бері 11 маусымда 15 қойылым), Флоренция (Maggio Musicale), Рим (Accademia di Santa Cecilia), Амстердам (Concertgebouw), Прага (Прага көктемгі халықаралық музыка фестивалі) және Буэнос-Айрес (Teatro Colón). Hungaroton, Teldec, Decca Records, Berlin Classics компанияларында жазулардан кейін, оркестр 1996 жылы Philips Classics компаниясымен эксклюзивті жазба келісімшартына қол қойды. 2003 жылы BFO Channel Classics Records компаниясымен ынтымақтастық туралы келісімге келді. Оркестр Бартоктың қайтыс болуының 50 жылдығына арналған шығармалар циклдерін (Будапешт/Брюссель/Кельн/Париж/Нью-Йорк – сахналық туындылар мен фортепиано концерттерінің орындалуы), бірнеше жыл бойы Малер симфонияларының циклін (Будапешт/Лиссабон/Франкфурт/Вена), Брамстың қайтыс болуының 100 жылдығына арналған концерттер сериясын, Барток-Стравинский циклін (Эдинбург/Лондон/Сан-Франциско/Нью-Йорк) және 2004 жылғы қаңтарда Лист-Вагнер циклін (Будапешт/Брюссель/Лондон) орындады. Оркестрдің құрамында барокко тобы (көне аспаптарда ойнайтын), венгр халық музыкасына маманданған топ, джаз тобы, камералық оркестрлер сериясы және студенттерге арналған түнгі концерттер, сондай-ақ ірі оркестрлік концерттер бар. Сонымен қатар, жексенбі күндері түстен кейін камералық музыка кештері, 5-10 жастағы балаларға арналған "Коко Концерттері", Хайдн-Моцарт сериясы, концерттердің солистері оркестр мүшелері болатын "Ашық репетициялар" ұйымдастырылады. 2008 жылдың қарашасында Gramophone журналы BFO-ны әлемнің 20 үздік оркестрінің қатарына кіргізіп, 9-орын берді. 2022 жылы BFO Gramophone журналының "Жылдың оркестрі" сыйлығын жеңіп алды.

After the initial years of limited appearances, the orchestra became a permanent ensemble in 1992 playing in its home city and touring widely, extending its work to a full season,{Guardian} the ensemble operated under the aegis of the Budapest Municipality and the new BFO Foundation. After 2000, the orchestra was operated by the BFZ (Budapesti Fesztiválzenekar) Foundation. The finance came from a combination of from government support, city council subsidy and its own fund raising. In 2006 the Budapest City Council subvention amounted to HUF 440 million, which translated to 48 concerts in Budapest each year with at least five in other Hungarian cities plus, at least 30 concerts outside the country to help promote Hungarian culture. The Festival Orchestra is part of Budapest's music life and a frequent guest at musical festivals in Europe and America such as Salzburg (Summer Festival), Vienna (Musikverein, Konzerthaus), Lucerne (Festival), Zürich (Tonhalle), New York (Carnegie Hall, Avery Fisher Hall), Chicago, Los Angeles (Hollywood Bowl), Montreal, Tokyo (Suntory Hall), Hong Kong, Paris (Théâtre des Champs Elysées), Berlin, Munich, Frankfurt (Alte Oper), London (BBC Proms Festival 15 performances in 11 seasons since 1992, Florence (Maggio Musicale), Rome (Accademia di Santa Cecilia), Amsterdam (Concertgebouw), Prague (Prague Spring International Music Festival), and Buenos Aires (Teatro Colón). After having recorded on Hungaroton, Teldec, Decca Records, Berlin Classics, the orchestra signed an exclusive recording contract with Philips Classics in 1996. In 2003 the BFO signed a cooperation agreement with Channel Classics Records. There have been cycles of works marking the 50th anniversary of Bartók's death (Budapest/Brussels/Cologne/Paris/New York concert performances of the stage works and piano concertos), the cycle of Mahler symphonies over several years (Budapest/Lisbon/Frankfurt/Vienna), the series of performances for the centenary of Brahms' death, a Bartók Stravinsky cycle (Edinburgh/London/San Francisco/New York) and a Liszt Wagner cycle in January 2004 (Budapest/Bruselles/London). The orchestra has Baroque group playing on period instruments, a group specialising in Hungarian folk music, jazz groups, a chamber orchestra series and midnight gigs for students, alongside its major orchestral concerts. There are also Sunday afternoon chamber music events, the "Cocoa Concerts" for children aged 5 10, the Haydn Mozart series, and where soloists of the concertos are members of the orchestra, and the "Open Dress Rehearsals". In November 2008, the Gramophone magazine selected the BFO into the world's 20 best orchestras as No. 9. In 2022, BFO won Gramophone's Orchestra of the Year Award.