Кіріспе

1942 жылы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияның Австралиядағы Брум қаласын әуеден бомбалауы.

1942 жылдың 3 наурызында екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Брум қаласына (Батыс Австралия) жапондық истребительдер шабуыл жасады. Осы шабуылдың салдарынан кем дегенде 88 бейбіт тұрғын мен одақтас әскери қызметкер қаза тапты. Брум сол кезде шағын инжу жемішін өндіру порты болғанымен, Голландиялық Шығыс Үндістан мен Австралияның ірі қалалары арасындағы маршруттағы ұшақтарды жанармаймен қамтамасыз ету пункті ретінде де маңызды болды. Осы себепті, Жаваға жапондықтардың басып кіргенінен кейін Брум голланд және басқа босқындар үшін қашып өтуге қолайлы бағытқа айналды және маңызды одақтас әскери базаға айналды. 1942 жылдың ақпан-наурыз айларында екі апта ішінде Голландиялық Шығыс Үндістаннан 1000-нан астам босқын Брум арқылы өтті. Көптеген босқындар, сол кезде әдетте әуе лайнерлері ретінде қолданылатын ұшақтармен келді. Бұрын босқындардың саны 8000 деп хабарланған, бірақ Брум арқылы өткен эвакуацияланғандардың нақты саны 1350-ге жуық деп есептеледі, олардың көп бөлігі әскери қызметкерлер болды. Шамамен 250 голланд азаматы босқын ретінде келді, олардың көпшілігі голланд ұшақ экипаждарының отбасы мүшелері еді.

Шабуыл

Жапон әскери-әуе қызметінің 3-ші авиациялық тобының командирі лейтенант Зенжиро Мияно 3 наурыз күні таңертең Купангтағы (Тимор) базасынан тоғыз Mitsubishi A6M2 Zero истребителі мен Mitsubishi C5M2 барлау ұшағын шабуылға алып барды. Сағат 09:20 шамасында "Зеро" ұшақтары Роубк шығанағындағы ұшақ тұрақтарына және Брум әуежайындағы Австралия Корольдік әуе күштері (RAAF) базасына шабуыл жасады. Бірде-бір бомба тасталмаған, бірақ кейбір куәгерлер Zero ұшқыштарының құлату резервуарларын түсіргенін көргендіктен бомбалар туралы хабарлар тарады. Шабуыл бір сағатқа созылды. Жапон ұшақтары одақтастардың кем дегенде 22 ұшағын жойды. Олардың ішінде АҚШ Әскери-әуе күштерінің (USAAF) жараланғандармен толы B-24A Liberator бомбалаушы ұшағы болды. Брум маңындағы теңізге құлаған кезде 20-ға жуық адам қаза тапты. Одақтастар 15 ұшақ тұрағындағы ұшақты жоғалтты. Олардың көпшілігінде голланд босқындары болды. Қаза тапқандардың нақты саны мен жеке басы белгісіз, бірақ олардың жасы мен есімдері 1950 жылы Брумнан Перттегі Карраката соғыс зираттарына көшірілген кезде тіркелді (белгілі құрбандардың арасында бір жастан бастап тоғыз бала бар). Әуежайда жапон ұшақтары екі USAAF B-17E Flying Fortress бомбалаушы ұшағын, USAAF B-24 бомбалаушы ұшағын, екі RAAF Lockheed Hudson ұшағын және Голландтың Шығыс Индиясы әуе күштерінің (ML KNIL) Lockheed Lodestar ұшағын жойды. Жоғалған ұшақтардың арасында: Австралия Корольдік әуе күштері, Голланд Корольдік теңіз әскери-әуе күштері (MLD), АҚШ Теңіз әскери-әуе күштері және Ұлыбритания Корольдік әуе күштері қолданатын сегіз PBY Catalina ұшағы; RAAF және Qantas компанияларына тиесілі екі Short Empire ұшағы және бес MLD Dornier Do 24 ұшағы болды. KLM Douglas DC-3 (Бандунгтен босқындарды тасымалдайтын PK AFV) ұшағын үш Zero ұшағы Брумнан солтүстікке қарай қуды да шабуыл жасады. Ұшақ Брум маңындағы жағажайға сәтті қонды, бірақ содан кейін шабуылға ұшырады, нәтижесінде төрт адам қаза тауып, 150 000 фунт стерлингтен 300 000 фунт стерлингке дейін (қазіргі шамамен 20-40 миллион австралиялық доллары) бағаланатын алмастар ұрланды. Сол кезде Брумде одақтастардың истребительдері болған жоқ. "Зеролар" жерден жеңіл қарудан оқтарды байқады. Бір Zero ұшқышы – офицер Осаму Кудо, голланд ML KNIL ұшқышы, бірінші лейтенант Гас Винкельдің Lodestar ұшағынан алып тастаған пулеметтен атылған оқтан қаза тапты. Винкель қаруды иығына қойып, атыс салғаннан кейін оқ оқпанға тиген кезде сол қолының алдыңғы жағы күйіп қалды. Тағы бір Zero отыны бітіп, базаға қайтып бара жатқанда құлап түсті, бірақ ұшқыш аман қалды. 2010 жылы жаңа зерттеулер Кудоның Zero ұшағын B-24A "Arabian Knight" ұшағының құйрық пулеметтерімен атып түсіргенін анықтады, ал ол ұшақ Кудоның шабуылынан зардап шегіп, бортындағы 20 американдық әскери қызметкердің 19-ы қаза тапты. Кейінірек Д'Антуан Голланд үкіметінен батылдығы үшін марапат алды және Нидерландыдағы патшалық қабылдауына шақырылды. Кем дегенде бір АҚШ әскери қызметшісі – сержант Мелвин Донохо, құлаған B-24 ұшағынан жағаға жүзіп жетті, бұл сапарға оған 36 сағаттан астам уақыт кетті. Кейбір мәліметтерде сержант Уиллард Дж. Бити де жағаға жеткен, бірақ көп ұзамай қайтыс болғандығы айтылады; басқа дереккөздер бұл бір газет мақаласынан тараған жалған хабар екенін көрсетеді. Жапон ұшақтары кейін Брум ауданына бірнеше кішігірім шабуылдар жасады. 20 наурызда Mitsubishi G4M2 "Betty" орташа бомбалаушы ұшақтары әуежайға жоғарыдан шабуыл жасады. Бір азамат қаза тауып, нысандарға зақым келді. Соңғы шабуыл 1943 жылдың тамызында болды.