Кіріспе

Космологияны бейнелейтін жалпақ геометриялық фигура – космологияны бейнелейтін жалпақ геометриялық фигура.

Космограмма космологияны жалпақ геометриялық формада көрсетеді. Олар түрлі мақсаттарда қолданылады: медитациялық, шабындандыру және нақты немесе қиялдағы жердің немесе ғаламның құрылымын бейнелеу үшін. Төртбұрыш немесе крест Жерді, төрт жақты көрсетуі мүмкін. Орталық жеке тұлғаны білдіруі де мүмкін. Көптеген шеңберлер мен төртбұрыштар немесе кресттерді бейнелейтін схемалар космограмма ретінде түсіндірілуі мүмкін, бірақ олар осы мақсатта әдейі жасалмаған болуы да мүмкін. Мысалы, дәстүрлі қытай монеталары, ортасында төртбұрышты тесігі бар дөңгелек пішіндес, осындай түсіндірме алған, сондай-ақ лудо ойынының тақтасы да (Крест және шеңбер ойынына қараңыз).

Мысалдар

20 және 21 ғасырларда дәстүрлі космограмма шеңбері белгілі бір адам, адамдар немесе мәдениеттер туралы ойлар тудыру үшін қолданылады. Көбінесе қоғамдық ғимараттар мен саябақтарда космограмма тұрақты түрде орналастырылады. Мысалы, Гарлемдегі Шомбургтың Қара мәдениетін зерттеу орталығындағы ескерткіш, орталықтың құрметіне және орталық салынған жерге жақын жерде өмір сүрген Лэнгстон Хьюзті еске алады. Central Park-тағы Джон Леннонға арналған Strawberry Fields мемориалы космограмманың критерийлеріне сай келеді: шеңбердің ішіндегі өрнек, ал ішкі шеңберінде "Imagine" деген жазу бар. Үнді және будда мандалалары космограммалар болып табылады, бірақ орта ғасырларда Батыс Еуропада да ұқсас схемалар қолданылған. Конго космограммасы адамның тегін, тағдырын және құтқарылу жолын көрсетеді. Архитектуралық космограммалар – ацтек, майя және Месопотамия мәдениеттері қолданған ежелгі қала құрылысы – космосты бейнелеу үшін құрылымдарды пайдаланған. Саваннадағы Бірінші Африка баптистік шіркеуінің жертөлесінде ішкі крестің орналасқан алмаз пішіндес бұрғыланған тесіктерден жасалған конголық космограммасы бар. Бұл – туу, өмір, өлім және қайта тууды бейнелейтін дұға космограммасы. Американдық құлдар панельдердің астына жасырынып, ауа айналымы үшін тесіктерге мұқтаж болғандықтан, осы космограмма еденге бұрғыланған тесіктерден жасалған деген болжам бар. Ғалымдар космограммалар Джордж Клинтонның Parliament және Funkadelic тобының концептуалды альбомдарында пайда болатынын айта отырып, орындау өнерінде кездеседі деп санайды.