Кіріспе

Астрологияда аспект – планеталардың гороскопта бір-біріне қатысты құратын бұрышы, сондай-ақ Асцендентке, Орта аспанға, Десцендентке, Төменгі аспанға және басқа да астрологиялық тұрғыдан қызығушылық тудыратын нүктелерге қатысты құратын бұрыштары. Жерден қарағанда, аспекттер екі нүкте арасындағы эклиптикалық бойлықтың градустар мен минуттардағы бұрыштық қашықтығымен өлшенеді. Астрологиялық дәстүрге сәйкес, олар адамдар мен оқиғалардың өміріндегі өзгерістер мен дамудың уақытын көрсетеді. Мысалы, егер астролог адамның туған сәтіндегі аспан денелерінің шартты орналасуын көрсететін гороскоп (туған шарт картасы) құрса, ал Марс пен Венера арасындағы бұрыштық қашықтық 92° эклиптикалық бойлықты құраса, онда картада "Венера Марсқа квадрат" аспектісі бар деп айтылады, бұл аспектің орбы 2° (яғни, нақты квадраттан 2° қашықтықта; квадрат – 90° аспект). Аспект неғұрлым нақты болса, мінезді қалыптастыруда немесе өзгерістерді тудыруда соғұрлым күшті немесе басым болады делінеді. Туған шарт карталарында басқа белгілер Күн белгісінен басымдық алады. Мысалы, Қошқар белгісінде Рак немесе Балық белгісіндегі бірнеше планеталар болуы мүмкін. Сондықтан, соңғы екі белгі көбірек ықпал етуі мүмкін.

Тарих және тәсіл

Орта ғасырлардағы астрологияда белгілі бір аспектілер мен планеталар қолайлы (пайдалы) немесе қолайсыз (жағымсыз) деп саналды. Қазіргі заманғы қолданыста бұл фаталистік айырмашылықтарға аз мән беріледі. Астрологиялық аспектілерге қатысты қазіргі заманғы тәсіл астрологиялық гармоникалар туралы зерттеулермен көрініс табады. 1619 жылы Иоганн Кеплер өзінің "Harmonice Mundi" атты кітабында осыны қолдады. Содан кейін Джон Аддей оның негізгі қолдаушысы болды. Алайда, тіпті қазіргі заманда да аспектілер жеңіл (60° Секстиль немесе 120° Трино) немесе қиын (90° Квадрат немесе 180° Оппозиция) болып саналады. Қатысушы планеталарға байланысты Конъюнкция (0°, бұл дисконттық сфера) екі санаттың бірінде болуы мүмкін. Жеңіл аспектілер оң болуы мүмкін, өйткені олар таланттың өсуіне мүмкіндік береді. Қиын аспектілер теріс болуы мүмкін, өйткені олар теңгерімге жету үшін түзетулер жасалуы керек қиындықты күшейтеді. Әдетте, көрініс Конъюнкция, Квадрат немесе Оппозиция арқылы болуы мүмкін. Планеталар қарастырылуы мүмкін. Марс пен Уран жалындануға бейім, ал Сатурн мен Нептун тежелінеді. Планетаның тура немесе кері жүруі үлкен маңызға ие. Күн мен Айдың тұтылуы одан да маңызды. Айдың Оңтүстік түйіні өткен өмірден алынған білімді білдірсе, Солтүстік түйіні – карма мен эволюцияны білдіреді. Астрологиялық белгілер қарастырылуы мүмкін. Мысалы, Арыс, Арыстан және Сагиттаридің от белгілері, Егіздер, Таразы және Суқұйғыштың ауа белгілерімен үйлесімді. Тор, Қыз және Көкжұлдыздың жер белгілері, Рақ, Ақеспе және Балықтың су белгілерімен үйлесімді. Өзгермелі белгілер – Егіздер, Қыз, Сагиттари және Балық – икемді болуы мүмкін. Негізгі белгілер – Арыс, Рақ, Таразы және Көкжұлдыз – өз ойларын өзгерте алады. Тұрақты белгілер – Тор, Арыстан, Ақеспе және Суқұйғыш – қиын болуы мүмкін. Астрологиялық үйлер қарастырылуы мүмкін.

Птолемейлік аспектілер

Птолемей оларды біздің заманымыздың 1-ғасырында анықтап, қолданғандықтан, дәстүрлі негізгі аспектілер кейде Птолемей аспектілері деп аталады. Бұл аспектілер – Конъюнкция (0°), Секстиль (60°), Квадрат (90°), Тригон (120°) және Оппозиция (180°). Негізгі аспектілер – 10-ға бөлінетін және 360°-қа қатысты тең бөлінетін аспектілер (жартылай секстильден басқа). Аспектілерді есептеу немесе қолдану кезінде, әртүрлі астрологтар мен астрологиялық жүйелер/дәстүрлер әртүрлі орбистарды қолданатынын ескеру қажет, ол – нақтылықтан ауытқу дәрежесі. Орбистар да егжей-тегжейлілік қажеттілігіне және жеке қалауларға байланысты өзгеріп отыруы мүмкін. Дегенмен, басқа аспектілермен салыстырғанда, көбінесе барлық астрологтар Конъюнкция үшін үлкен орбис қолданады.

Қарсылық

Оппозиция (қысқаша "Опп") – 180° бұрыш, ол 360° эклиптиканың 1/2 бөлігін құрайды. Қатысты планеталарға байланысты 5°–10° орбис рұқсат етіледі. Квадрат, Тригон немесе Секстиль сияқты жағдайларда, әдетте сыртқы немесе жоғары планета ішкі немесе төменгі планетаға әсер етеді. Квадрат күшті және қолданылатын кернеуді тудырады. Ол өміріңіздің екі әртүрлі саласын үйлестіре алады немесе маңызды шешім қабылдау қажет болатын мүмкіндік ұсынады, бірақ оның құны болады. Әдетте, егер ол әртүрлі квадранттардағы үйлерді қамтитын болса, онда бұл ең кіші маңызды аспект болып табылады.

Үштік

Трин (қысқартылуы "Три") – 120° бұрыш, ол 360° эклиптиканың 1/3 бөлігін құрайды. Қатысатын планеталарға байланысты 5°–10° орбисқа рұқсат етіледі. Дәстүр бойынша, Трин өте жақсы ықпал етеді. Ол үйлесімділік, оңайлық және табиғи ағынды көрсетеді. Трин туа біткен қабілеттерді немесе дағдыларды білдіруі мүмкін. Транзит кезінде, оқиға ағымдағы немесе өткен жағдайдан табиғи түрде пайда болуы мүмкін.

Жартылай секстиль

Семисекстиль немесе дуодециль – 30° бұрыш, ол 360° эклиптиканың 1/12 бөлігін құрайды. ±1,2° дейінгі орбисқа рұқсат етіледі. Символы – секстильдің (60°) жартысы, яғни алтыбұрыштың жоғарғы радиусы; ішкі бұрыштары 60°. Шағын аспектілердің ішінде, осы аспект ең көп қолданылатын болуы мүмкін, себебі оны анықтау оңай. Бұл планеталардың арасындағы ой-қиялы байланысын көрсетеді; оны сыртқы ықпалдан гөрі сезімдік деңгейде сезінуге болады. Семисекстиль кезінде энергия біртіндеп жиналып, даму мүмкіндігі пайда болады. Басқа планеталардың, таңбалардың және үйлердің орналасуын ескеру қажет. Маңызды аспект транзиті де болуы мүмкін. Оның пайдасын алу үшін күш-жігер жұмсау керек.

Квинкункс

Квинкункс немесе Квиндудецил немесе Инконъюнкт – 360° эклиптиканың 5/12 бөлігін құрайтын 150° бұрыш. Қатысты планеталарға байланысты ±3,5° орбисқа рұқсат етіледі. Символы – жарты шеңберден 1/2 секстиль (60°) кем алтыбұрыштың төменгі радиусы; ішкі бұрыштары 60°. Квинкунксті түсіндіру, әдетте, қатысқан планеталарға, таңбаларға және үйлерге байланысты болады. Әдетте байланыс жасай бермейтін өміріңіздің әртүрлі салалары біріге алады. Планеталар әртүрлі үй квадранттарында бір-бірінен қашықта болуы мүмкін. Көзқарас өзгерген кезде, бұрын көрінбеген нәрселер ашық көрінеді. Егер үшінші планета, маңызды аспектіде, квинкункстің үшбұрышын құрса, әсері өте айқын болуы мүмкін. Квинкункс үшін түйін сөздер: кармалық, құпиялы, болжаусыз, теңсіздік, түс көрушілік, ептілік, шығармашылық және юмор. Квинкункс шеңберді тең бөлуге мүмкіндік бермейді. Ол додекаграмманың 150° бұрылу бұрыштарын көрсетеді, {12/5}.

Декаляциялар

Параллель және контрапараллель немесе антипараллель – бұл аспан экваторынан жоғары немесе төменгі бұрылу дәрежесін көрсететін екі аспект. Астрологтар бұл аспекттерді жиі қолданбайды.

Параллель және контрапараллель

А. Екі планетаның бірдей дейекшесі. Дейекше – планета мен аспан экваторы арасындағы оңтүстік (S) немесе солтүстік (N) бағыттағы тік бұрыш. Параллель қатынастағы планеталар конъюнкциямен салыстырылады. Контрапараллель немесе "бөлінген" параллель – екі планетаның дейекше дәрежесі бірдей болғанда, бірақ қарама-қарсы жарты шарларда кездеседі. Мысалы, Ай солтүстік ендікте 20 градуста, ал Плутон оңтүстік ендікте 20 градуста болуы мүмкін. Оның мағынасы оппозицияға ұқсас.