Кіріспе

Гороскопты 12 секторға бөлу. Астрология жүйелерінің көптеген дәстүрлері гороскопты бірнеше (әдетте он екі) үйге бөледі, олардың орналасуы күніне емес, уақытына және жеріне байланысты. Индуистік астрологиялық дәстүрде бұлар Бхава деп аталады. Гороскоптағы үйлер – белгілер мен планеталардың энергиясы әрекет ететін, физикалық орта және жеке өмірлік тәжірибелер тұрғысынан сипатталатын әртүрлі өмірлік салаларды көрсетеді.

Сипаттама

Астрологияда үйлер – өмірдің әртүрлі салаларын көрсететін туылған шарттың негізгі құрамдас бөлігі. 12 үй бар, олардың әрқайсысы белгілі бір зодиак таңбасымен және планеталық билеушімен байланысты. Бірінші үй – жеке басты, ал екінші үй – жеке меншік пен қаржыны көрсетеді. Үшінші үй – байланыс пен туыстарға, ал төртінші үй – үй мен отбасыға қатысты. Бесінші үй – шығармашылық пен махаббатпен, ал алтыншы үй – жұмыс пен денсаулықпен байланысты. Жетінші үй – серіктестік пен некеге, ал сегізінші үй – ортақ ресурстар мен трансформацияға қатысты. Тоғызыншы үй – жоғары білім мен саяхатпен, ал оныншы үй – мансап пен қоғамдық беделмен байланысты. Он бірінші үй – әлеуметтік желілер мен достық қарым-қатынастарға, ал он екінші үй – руханият пен санадан тыс үлгілерді көрсетеді. Астрологиядағы үйлерді түсіну адамның өмірінің және мінез-құлқының әртүрлі аспектілерін түсінуге көмектеседі. Әрбір үй жүйесі Жердің өзінің осінен айналу қозғалысына тәуелді, бірақ үйлерді есептеудің көптеген әдістері бар және астрологтардың арасында қай үй жүйесі ең дәл екендігі туралы әртүрлі пікірлер бар. Үйлерді есептеу үшін нақты уақыт, күні және орны білу қажет. Егер туған уақыты белгісіз болса, кейбір астрологтар туған күннің ортасы немесе күннің шығуы туралы мәліметтерді пайдаланады. Алайда, мұндай картаны дәл түсіндіруді күтуге болмайды. Үйлер – бұл сол уақыттағы және сол жердегі гороскоптың эклиптикалық жазықтығының (жерден қарағанда Күннің орбитасын қамтитын үлкен шеңбер) бөлімдері. Олар бірінші үйдің төбесінен бастап сағат тіліне қарсы бағытта нөмірленеді. Әдетте, біріншіден алтыншы үйлер көкжиектің астында, ал жетіншіден он екінші үйлер – үстінде болады, бірақ кейбір жүйелер бұл бөліністі толығымен сақтамайды (әсіресе асцендент бірінші үйдің төбесімен сәйкес келмеген жағдайда). Үйлерді бөлуді есептеудің әртүрлі әдістері олардың математикалық мағынасы туралы келіспеушіліктерден туындайды (кеңістік және уақытқа қатысты). Батыс астрологиясындағы барлық үй жүйелері эклиптикаға проекцияланған он екі үйді пайдаланады. Айырмашылықтар бастапқы бөлудің қандай негізгі жазықтықта жасалғандығында және бөліністер уақыт бірліктерін немесе қашықтық дәрежесін көрсете ме дегенде туындайды. Егер кеңістік үйді бөлудің негізі болса, таңдалған жазықтық әрқайсысы 30° тең доғаларға бөлінеді. Бұл бөліністер эклиптикаға проекциялаудан бұрын эклиптикаға тікелей, немесе аспан экваторына немесе басқа үлкен шеңберге жасала ма, айырмашылық болады. Егер уақыт үйді бөлудің негізі болса, онда үйлердің тең сағаттарға негізделгені (әр үй күн сайын Күннің 2 сағаттық қозғалысын көрсетеді) немесе уақытша сағаттарға (күндіз және түн алты тең бөлікке бөлінеді, бірақ мұнда уақытша сағаттар маусымға және ендікке байланысты өзгереді) айырмашылық жасау керек. Осы әртүрлі әдістерге қарамастан, батыс астрологиясындағы барлық үйлер бөлімдері белгілі бір ортақ нәрселерге ие: он екі үйдің төбелері әрқашан эклиптикаға проекцияланады; олардың барлығы бірінші үйдің төбесін шығыс көкжиегіне жақын орналастырады және әрбір үйдің төбесі келесі алтыншы үйден 180° бойлықпен бөлек (1-ші 7-шіге қарама-қарсы; 2-ші 8-шіге қарама-қарсы және т.б.).

Он екі үй

Келесі кесте үйлердің қазіргі күнге дейін түсініліп келе жатқан негізгі құрылымын көрсетеді және дәстүрлі латынша атауларын қамтиды. Үйлер шығыстан бастап горизонттың төменгі жағына қарай нөмірленген, әрқайсысы өмірдің нақты бір саласын көрсетеді. Көптеген заманауи астрологтар үйлердің сәйкес белгілерімен байланысты екенін болжайды, яғни бірінші үйдің бірінші белгі – Қошқармен (Aries) табиғи байланысы бар, және т.с.с. Тағы бір кең таралған идея – үйлерді жұптармен қарастыру, мысалы, 1&7, 2&8 және т.б., олардың толықтыратын қасиеттерін байқау.

Үйге қатысты белгі Латынша ұраны Аударма Қазіргі атауы Түсіндірме
1-ші Қошқар (Aries) Vita Өмір Өзінің үйі Физикалық келбеті, жеке басы және ерекшеліктері. Тапқырлық. Көрініс және әсерлер. Эго/тұлға. Мақсаттар. Қажырлылық. Бастамалар мен жаңалықтар.
2-ші Төрткүл (Taurus) Lucrum Қисым/Пайда Құндылықтар үйі Материалдық және рухани құнды заттар. Ақша. Мүліктер мен жинақтар. Дамыту. Тәуелділік. Материалдық жағдай. Өзін-өзі бағалау.
3-ші Егіздер (Gemini) Fratres Туыстар/Реңк Үлесу үйі Коммуникация. Бөлісу/жомарттық. Зияткерлік/даму. Аға-інілер, туыстар. Қозғалыс және көлік. Ұқыпсыздық.
4-ші Шаян (Cancer) Genitor Ата-ана Үй және отбасы үйі Тегі, мұра, тамырлар. Негіз және орта. Ана немесе күтуші. Тұрғын үй және шаруашылық. Көршілік мәселелер. Жағдай, қауіпсіздік. Тәртіп. Жануарлар.
5-ші Арыстан (Leo) Nati Балалар Ылқыт үйі Демалыс және бос уақыт. Рақат пен ләззат сыйлайтын нәрселер. Ойын/құмар/қауіп. Романтика және махаббат. Балалар/өнімділік. Өзін-өзі көрсету. Батылдық.
6-шы Қыз (Virgo) Valetudo Денсаулық Денсаулық үйі Күнделікті міндеттер мен жұмыстар. Алған дағдылар мен білім. Жұмыс. Қызмет ету және қызмет алу. Күш, өмірлік энергия. Денсаулық сақтау және сауығу.
7-ші Таразы (Libra) Uxor Жұбай Теңгерім үйі Серіктестік. Неке және бизнес мәселелері. Дипломатия. Келісімдер, шарттар және ресми мәселелер. Теңгерім.
8-ші Сарышаян (Scorpio) Mors Өлім Трансформация үйі Өлім мен қайта туу циклдары. Жыныстық қатынастар және барлық түрдегі міндеттемелер. Ортақ қаржы. Басқа адамның ресурстары. Карма және қарыз (есеп). Жаңару. Өзін-өзі өзгерту.
9-шы Мерген (Sagittarius) Iter Сапар Мақсат үйі Саяхат және шетелдік істер. Мәдениет. Кеңею. Заң және этика. Білім беру/оқу/білім. Философиялық қызығушылықтар, сенімдер жүйесі. Саяхат арқылы тәжірибе. Ұзақ мерзімді жағдайлар.
10-шы Егіз (Capricorn) Regnum Патшалық Кәсіпкерлік үйі Амбициялар. Мотивация. Мансап, жетістіктер. Қоғам және үкімет. Әке немесе билік. Даңқ. Артықшылық.
11-ші Су құбылысы (Aquarius) Benefacta Көмек Баталар үйі Еңбек еткеннің нәтижесі. Достар мен жақын адамдар. Қатысу. Топтар, қауымдастықтар. Қайырымдылық. Желілік байланыс. Махаббат. Арманның орындалуы. Байлық.
12-ші Балықтар (Pisces) Carcer Қамау/Оңалту Құрбандық үйі Жеке өмір, тынығу; оқшаулану және шегіну. Шығармашылық. Құпиялық – Аян. Интуиция. Шексіздік/молшылық, сонымен қатар тәуелділік. Бақыт, кереметтер. Босату, жаңару, кешіру және тыныштық. Аяқталу/толықтыру.

Үйлерді бөлу жүйелері

Үйлерді бөлудің көптеген жүйелері бар. Көптеген жүйелерде эклиптика үйлерге бөлінеді, ал көтерілуші (шығыс көкжиегі) бірінші үйдің төбесін, ал батушы (батыс көкжиегі) жетінші үйдің төбесін көрсетеді. Көптеген жүйелер, квадранттық үй жүйелері деп аталатындар, орта аспанды (medium coeli) оныншы үйдің төбесі ретінде де пайдаланады. Үй жүйесінің мақсаттарына есептеудің қарапайымдығы; "квадрант" тұжырымымен сәйкестік (бірінші үйдің төбесінде көтерілуші және оныншы үйдің төбесінде орта аспан); полярлық аймақтардағы анықтығы мен мағыналылығы; жоғары ендіктегі аспан денелерін дұрыс өңдеу (Жер бетіндегі жоғары ендіктегі жерлерден өзгеше мәселе); және символдық құндылық кіреді. Кез келген жүйе барлық талаптарды толыққанды қанағаттандыра алмайды, сондықтан әрқайсысы – әртүрлі шартты келісім. Өте танымал Плацидус және Кох жүйелері, әсіресе, полярлық аймақтарда анықталмаған нәтижелер тудыруы мүмкін. Әртүрлі үй жүйелерінің артықшылықтарын зерттеу және талқылау жалғасуда.

Үйлерді бөлудің алғашқы түрлері

Вавилондықтар үйлерді бөлу тұжырымын алғашқылардың бірі болып ұсынған болуы мүмкін. Атап айтқанда, олар туу уақытын уақытты бөлудің үш жүйесі бойынша анықтаған: а) түнді үш бөлікке – сағаттарға бөлу, б) күннің шығуы мен батуына қатысты түнгі-күндізгі уақытты төрт бөлікке бөлу және в) күндізгі уақытты он екі сағатқа бөлу. Вавилондық астрономдар зодиак белгілерінің көтерілу уақытын зерттеді және олардың ендіктері үшін көтерілу кестелерін есептеп шығарды, бірақ б.з.д. II ғасырында египеттіктердің уақытты дәл өлшеуі және асцендент тұжырымын енгізуі арқасында ғана астрологиялық үйлер классикалық Батыс астрологиясы тұрғысынан алғашқы танылатын құрылым мен мағынаға ие болды.

Бүкіл белгі

Бүкіл белгі үй жүйесінде, кейде "Белгі үй жүйесі" деп аталады, үйлердің әрқайсысы 30° болады. Асцендент көтерілетін белгіні көрсетеді, ал бірінші үй асцендент түсетін зодиак белгісінің нөлдік градусынан басталады, асцендент сол белгіде ерте немесе кеш болғанына қарамастан. Көтерілетін белгіден кейінгі белгі екінші үйге, одан кейінгі белгі үшінші үйге, және т.б. айналады. Яғни, әрбір үй бір белгімен толығымен толтырылады. Бұл астрологияның эллинистік дәстүрінде қолданылған басты жүйе, сондай-ақ Үнді астрологиясында және ортағасырлық астрологияның кейбір ерте дәстүрлерінде де қолданылады. Бұл үйлерді бөлудің ең ежелгі жүйесі саналады. Бүкіл белгі жүйесі б.з.д. 1-ші немесе 2-ші ғасырларда эллинистік астрология дәстүрінде пайда болған болуы мүмкін, содан кейін Үнді және ортағасырлық астрология дәстүрлеріне жеткен болуы мүмкін; алайда, оның Батыс елдерінен Үндістанға тарағаны туралы пікірлер қызу дау тудырады. Орта ғасырдың шамамен 10-шы ғасырында бүкіл белгі үйлері Батыс дәстүрінде қолданылымнан шығып, 20-шы ғасырға қарай Батыс астрологиялық қауымдастығында толығымен белгісіз болды, бірақ Үндістанда осы күнге дейін қолданылып келеді. 1980 және 1990 жылдары бұл жүйе қайта ашылып, Батыс астрологиясына қайта енгізілді. Тең үйлер мен бүкіл белгі үйлерінің арасындағы айырмашылық – бүкіл белгі үйлерінде бірінші үйдің шыңы асценденті қамтитын белгінің басталуы болса, тең үйлерде асценденттің градусы бірінші үйдің шыңы болып табылады.

Бүкіл үйлер туралы пікірталас

Бүкіл белгі үй жүйесінің үйді бөлудің бастапқы түрі болғаны және ежелгі астрологтар арасында басым түрі болғаны туралы пікірлер талқыланып жүр. Бүкіл белгі үйлеріне қарсы аргументтердің бірі – үйлерді қалай бөлу керектігін түсіндіргенде, ешбір ежелгі астрологтың еңбектерінде бұл туралы нақты айтылмауы. Ал қарсы пікір ретінде, мұның айқын айтылмағанымен, түсінілетіні және тек асцендент дәрежесі көрсетілген ежелгі карталардағы жалғыз логикалық үй жүйесі екендігі келтіріледі. Дегенмен, астрологтың орналасқан жерінің бойлық координатасын білген жағдайда, квадрант үйлерін анықтау үшін тек асцендент дәрежесі жеткілікті. Бүкіл белгі үйлеріне қарсы тағы бір аргумент – планеталар үйлерде кері қозғалысқа ие болуы мүмкін болғандықтан, бастапқы қозғалыс принциптерін бұзады (мысалы, белгілі жағдайларда планета 8-ші үйден 9-шы үйге өтуі мүмкін). Сонымен қатар, бүкіл белгі үйлері бұрыштықтардың маңыздылығын төмендетуі мүмкін деген алаңдаушылық бар.

Тең үй

Тең үй жүйесінде эклиптика да 30 градусқа бөлінген он екі бөлікке бөлінеді, бірақ үйлер асцендент градусынан бастап 30 градустық қадамдармен өлшенеді. Ол асцендентпен басталады, ол 1-ші үйдің "шекарасы" немесе бастапқы нүктесі болып табылады, содан кейін екінші үй зодиак бойынша дәл 30 градус кейін басталады, үшінші үй 2-ші үйден зодиак бойынша дәл 30 градус кейін басталады, және осылай жалғасады. Тең үй жүйесін қолдаушылар оның жоғары ендіктерде (әсіресе 60 градустан жоғары) Плацид және басқа квадрантты үй жүйелерінен гөрі дәл және аз бұрмалайтынын мәлімдейді.

M-үй (МК-ға тең)

Бұл жүйе Тең үй сияқты ұқсас құрылымдалған, бірақ үйлер орта аспанның бойлық дәрежесінен бастап 30 градус интервалмен өлшенеді, ол 10-шы үйдің «шекарасы» немесе бастапқы нүктесі болып табылады. Көтерілу шегіші 1-ші үйдің шекарасымен сәйкес келмейді.

Порфир

Эллиптиканың әрбір квадранты төрт бұрыш арасында үш тең бөлікке бөлінеді. Бұл квадрант стилінде үйлерді бөлудің ең ежелгі жүйесі. Бұл жүйе Порфирий Тироске жатқызылса да, оны 2-ші ғасырдағы астролог Веттий Валенс алғаш рет "Антология" деп белгілі астрологиялық жинағының 3-ші кітабында сипаттаған.

Картердің полиэкваториалы

Бұл үй жүйесін ағылшын астрологы Чарльз Э.О. Картер (1887–1968) өзінің "Астрология негіздері туралы очерктерінде" сипаттаған. Үйлердің бөлінісі асценденттің оң көтерілуінен басталады, және әр келесі үйдің төбесі үшін оған 30° оң көтерілу қосылады. Содан кейін бұл төбелердің координаталары Солтүстік және Оңтүстік аспан полюстерін қамтитын үлкен шеңберлерге проекцияланып, аспандық бойлыққа түрлендіріледі. 1-ші үйдің төбесі асценденттің бойлық координатымен сәйкес келеді, бірақ 10-шы үйдің төбесі Медиацеуммен (орта аспанмен) толыққандай сәйкес келмейді.

Мердіжан

Сонымен қатар, осы жүйе оське немесе экваторлық жүйе деп те аталады. Ол аспан экваторын он екі 30° секторға бөледі (жергілікті меридианнан бастап) және оларды солтүстік және оңтүстік аспан полюстерін қамтитын үлкен шеңберлер арқылы эклиптикаға проекциялайды. Эклиптикамен осы үлкен шеңберлердің қиылысуы үйдің басы болып табылады. Сөйтіп, 10-үйдің басы Орта аспанмен (Midheaven) тең, ал Шығыс нүктесі (экваторлық асцендент деп те аталады) енді бірінші үйдің басы болып табылады. Әр үйдің ұзақтығы 2 жұлдыздық сағатқа тең. Бұл жүйені австралиялық астролог Дэвид Коуп 20-шы ғасырдың басында ұсынған және ол Урандық астрология мектебінде ең көп қолданылатын жүйеге айналды. Асцендент (эклиптика мен горизонттың қиылысуы) белгілер мен аспектілер арқылы картаны түсіндіруде маңыздылығын сақтайды, бірақ үйді анықтаушы ретінде емес, сондықтан бұл үй жүйесін кез келген ендікте қолдануға болады.

Өңірлік

Аспан экваторы он екі бөлікке бөлінеді, және осы бөліктер көкжиектегі солтүстік және оңтүстік нүктелерін қамтитын үлкен шеңберлер арқылы эклиптикаға түсіріледі. Бұл жүйе неміс астрономы және астрологы Иоганн Мюллер Кенигсбергтің құрметіне аталған. Regiomontanus жүйесі кейін Placidus жүйесімен көбінесе алмастырылды.

Кампанус

Басты вертикаль (шеңбердің зенит пен шығыс нүктесін қамтитын үлкен шеңбер) он екіге бөлінеді, және осы бөлімдер көкжиектің солтүстік және оңтүстік нүктелерінен өтетін үлкен шеңберлер арқылы эклиптикаға проекцияланады. Бұл әдіс Новаралық Кампанға жатқызылады, бірақ одан бұрын да қолданылғаны мәлім.

Синусоидты

Үйлерді бөлудің синусоидты жүйелері Порфирий үйлеріне ұқсас, бірақ әрбір төрттен бір бөлік үш тең үйге бөлінбейді, керісінше, әр төрттен бір бөліктің ортаңғы үйі, егер төрттен бір бөлік 90 градустан кем немесе көп болса, қысылады немесе кеңейтіледі. Басқаша айтқанда, үйлер зодиак бойында тегіс болады, ал төрттен бір бөліктердің мөлшерінің айырмашылығы немесе арақатысы кеңейтілген үйлерден қысылған үйлерге дейін үздіксіз синусоидты түрде таралады. Синусоидты үйлерді алғаш рет 1994 жылы Уолтер Пуллен өзінің Astrolog астрология бағдарламасында жариялаған.

Крусинский/Пиза/Гельцер

Георг Гёльцердің 1988 жылы жарияланған үй жүйесі, асцендент пен зениттен өтетін үлкен шеңберге негізделген. Бұл шеңбер 12 тең бөлікке бөлінеді (1-ші тұғыр – асцендент, 10-шы тұғыр – зенит), содан кейін алынған нүктелер меридиан шеңберлері арқылы эклиптикаға проекцияланады. Бұл жүйеге арналған үй кестелері 1995 жылы Польшада жарияланды. Бұл үй жүйесі Чехияда «Амфора» деген атпен де белгілі, оны Милан Пиша Манилиус еңбегі «Астрономиканы» осы атпен зерттегеннен кейін ұсынған («Констеллация № 22» "AMPHORA – астрологиялық үйлердің жаңа жүйесі" (1997) және «Amphora – жаңа үй жүйесінің алгоритмдері» (1998) кітапшаларында).

Алхабиций

Порфирды негізінен алмастырған Плацид жүйесінің алдындағы нұсқасы. Плацидтан айырмашылығы, асценденттің меридианға жетуіне қажетті уақыт үш тең бөлікке бөлінеді. Алхабитий үй жүйесі Regiomontanus жүйесі Еуропаға енгізілгенге дейін кең таралған.

Плацид

Бұл қазіргі батыс астрологиясында ең көп қолданылатын үй жүйесі. Еклиптиканың әрбір градусы үшін Imum coeli-ден горизонтқа және горизонттан аспан ортасына (Midheaven) дейінгі қозғалыс жолы үш бөлікке бөлінеді, осы арқылы 2, 3, 11 және 12-үйлердің куспидтері (тұғырлары) анықталады. 8, 9, 5 және 6-үйлердің куспидтері осылардың қарама-қарсысында орналасқан. Плацид жүйесі кейде полярлық аймақтардан тыс (66° солтүстік немесе 66° оңтүстік ендіктен жоғары) анықталмайды, себебі кейбір градустар циркумполярлы болып келеді (горизонтқа ешқашан тимейді), ал оларға түсетін планеталарды жүйені кеңейтпестен үйлерге жатқызу мүмкін емес. Бұл Плацид жүйесінің кемшілігі деп сыншылары айтады, олар көбінесе жоғары ендіктердегі үйлердің пропорцияларының ерекшелігін атап көрсетеді. 17 ғасырдағы астролог Плацид де Титис есімімен аталған бұл жүйе алғаш рет 13 ғасырдағы араб әдебиетінде кездеседі деп есептеледі, бірақ алғаш рет 1602 жылы Джованни Антонио Магни (1555–1617) өзінің "Tabulae Primi Mobilis, quas Directionem Vulgo Dicunt" кітабында расталды. Алғашқы құжатталған қолданылуы 1627 жылғы Чехияда тіркелген. Плацид жүйесі ағылшын тілінде сөйлейтін астрологтар арасында ең танымал жүйе болып табылады.

Кох

Әр квадрант үшін оң көтерілудің тең интервалдарымен құрылған Плацид жүйесінің біршама күрделірек түрі. Кох жүйесін неміс астрологы Вальтер Кох (1895–1970) жасаған, және ол тек 66° солтүстік және 66° оңтүстік ендіктер арасында ғана қолданылады. Бұл жүйе АҚШ-тағы зерттеуші астрологтар мен неміс тілінде сөйлейтіндер арасында кең таралған, бірақ Орталық Еуропада Крусинский үй жүйесіне деген танымалдылығы төмендеді.

Топоцентрикалық

Бұл Аргентинада жаңадан ойлап табылған жүйе, оның авторлары оның тәжірибелік жолмен анықталғанын, яғни адамдар өміріндегі оқиғаларды бақылап, үй жүйесінің геометриясын сәйкестендіру арқылы құрылғанын мәлімдейді. Үй шекаралары Плацид жүйесінде көрсетілгеннен бір градусқа дейін ауытқуы мүмкін. Топоцентрикалық жүйені Плацид жүйесіне жуықтап есептеу алгоритмі деп те атауға болады. Топоцентрикалық үйлерді үй жүйесін жасаған Вендел Полич және А. Пейдж Нельсон есімдерімен де атайды.

Диаграммалар галереясы

Келесі кестелер бір уақытта және бір жерде әртүрлі үй жүйелерін көрсетеді. Бұрмалануға бейім жүйелерді салыстыруды жеңілдету үшін жоғары ендіктегі қала (Стокгольм, Швеция) таңдалды, ал уақыт ұзақ көтерілу белгісіне (Жарқан) сәйкес келеді. Анықтық үшін, барлық стандартты аспект сызықтары, градустар және символдар жойылды.

Квадранттық емес үй жүйелеріндегі MC

Бүкіл белгілер және тең үйлер жүйесінде картадағы ең биік нүкте – Орташа Коэли (Орталық аспан) 10-шы үйдің төбесі немесе бастапқы нүктесі ретінде танылмайды. Оның орнына, MC картаның жоғарғы жартысын айналып өтеді және ендікке байланысты 7-ші, 8-ші, 9-шы, 10-шы, 11-ші, 12-ші үйлердің кез келгенінде орналаса алады. MC әдеттегідей мағынасын сақтайды, бірақ 10-шы үйдің бастапқы нүктесі ретінде танылмайды. Ал тең үй жүйесі MC-ге қосымша анықтама мен мағына береді, соның ішінде үй төбелеріне қатысты, MC-ге қолданылатын түсіндірмелер басқа үй жүйелерімен сәйкес келеді. Орташа Коэлидің (Орталық аспан) орналасуына қатысты, бүкіл белгілер мен тең үйлер әдісіне қатысты бұл ең көп таралған сын. Тең үй жүйесінде асцендент/десцендент және орта аспан/IC осі бір-біріне перпендикуляр болудан бастап (экваторда шамамен +5 градусқа дейін, Александрияда шамамен +15 градусқа дейін, полярлық шеңберде +90 градусқа дейін) өзгере алады. Нәтижесінде, асценденттен есептелген тең үйлер орта аспанды әдетте оныншы үйдің төбесіне орналастыра алмайды, көптеген адамдар оның символдық тұрғыдан дұрыс деп санайды. Бұл нүкте амбиция, мансап және қоғамдық беделмен байланысты болғандықтан, орта аспан осыған ұқсас оныншы үйдің төбесі болуы керек деген пікір бар. Сондай-ақ, ол зодиактың оныншы белгісі – Козерогпен де байланысты. Тең үй жүйесі MC-ді мансаптың ең маңызды көрсеткіші деп есептейді, ал 10-шы үйдің төбесі ескерілгенімен, оны әлсіз екінші MC төбесі ретінде қарастырады. Орта аспан Бүкіл белгілер және тең үйлер жүйесімен анықталған үйлердің орналасуымен байланысты емес, керісінше, орта аспанның орналасуы асценденттің нақты орналасуына байланысты, сондықтан орта аспанды 8-ші және 11-ші үйлердің арасында кез келген жерде табуға болады.

Билік ету

Гректік, Ведалық, Орта ғасырлық және Ренессанс астрологиясында әр үйді оның төбесіндегі белгіні басқаратын планета басқарады. Мысалы, егер адамның 7-ші үйінің төбесінде Қошқар белгісі болса, онда Марс планетасы 7-ші үйді "басқарады" деп есептеледі. Бұл планета үйге тағайындалғанда, оның қасиеттері картасы талданатын адамның өмірінде сол үйге қатысты мәселелерге белгілі бір дәрежеде әсер етеді дегенді білдіреді. Бұл планета сол үйдің тақырыптарына қатысты оқиғалар үшін өте маңызды саналады; шындығында, оның картадағы орналасуы үйдің ішінде орналасқан планеталардың әсерімен тең болады. Дәстүрлі Батыс және Үнді астрологиясында әр белгіге 7 көрінетін планетаның бірі билік етеді (астрологияда Күн мен Ай планеталар деп есептеледі, бұл әдеби мағынада "саяқыштарды" білдіреді, яғни жұлдыздар шоқжұлдыздарының тұрақты жұлдыздарына қарағанда, саяқы жұлдыздар). Сонымен қатар, кейбір заманауи астрологтар Х=Y=Z немесе Планета=Белгі=Үй доктринасын ұстанады, оны алғаш рет Алан Лео 20 ғасырдың басында үйреткен. Мысалы, Марс 1-ші үйдің билеушісі, өйткені ол бірінші белгі – Қошқарды басқарады; Меркурий 3-ші үйді басқарады (немесе оған жақын), өйткені ол 3-ші белгі – Егіздерді басқарады; және т.б. Бұл тұжырым кейде "табиғи билік" деп аталады, ал бұрынғысы "көрінетін билік" деп аталады.