Швецияның ұлттық драма театры – Dramaten. 1788 жылы құрылған, жыл сайын 1000-ға жуық қойылым қойылады. Тарихы, архитектурасы және танымал суретшілер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корольдік драма театры (Kungliga Dramatiska Teatern, көбінесе Dramaten деп аталады) – 1788 жылы құрылған, «сөздік драма» үшін Швецияның ұлттық сахнасы. Театрдың бес сахнасында жылына шамамен мың қойылым қойылады. Театр 1908 жылдан бері Стокгольмдегі Нюброплан алаңындағы модерн стиліндегі ғимаратта орналасқан. Театрды сәулетші Фредерик Лиллжеквист салған. Карл Миллес және Карл Ларссон сияқты белгілі суретшілер безендіру жұмысына қатысты, ал ішкі безендірудің бір бөлігін шаһзада Эуген жасаған. Театрдың актерлік мектебі – Корольдік драмалық оқу орталығы – көптеген атақты актерлер мен режиссерлерді тәрбиеледі, олардың ішінде Густаф Моландер (онда оқытушы болып жұмыс істеген), Альф Шёберг, Грета Гарбо, Вера Шмитерлёв, Сигне Хассо, Ингрид Бергман, Гуннар Бьёрнстранд, Макс фон Сидов және Биби Андерссон бар. 1967 жылы мектеп жеке институт ретінде бөлінді (Швецияның Ұлттық мим және актерлік академиясын қараңыз).
The Royal Dramatic Theatre (Kungliga Dramatiska Teatern, colloquially Dramaten) is Sweden's national stage for "spoken drama", founded in 1788. Around one thousand shows are put on annually on the theatre's five running stages. The theatre has been at its present location in the Art Nouveau building at Nybroplan, Stockholm, since 1908. The theatre was built by the architect Fredrik Lilljekvist. Famous artists like Carl Milles and Carl Larsson were involved in making the decorations, and some of the interior decorations were made by Prince Eugen. The theatre's acting school, the Royal Dramatic Training Academy, produced many actors and directors who would go on to be famous, including Gustaf Molander (who also taught there), Alf Sjöberg, Greta Garbo, Vera Schmiterlöw, Signe Hasso, Ingrid Bergman, Gunnar Björnstrand, Max von Sydow, and Bibi Andersson. The school was split off as a separate institution in 1967 (see Swedish National Academy of Mime and Acting).
17 және 18 ғасырлар
1667 жылы Боллухусте және Лежонкуланда алғашқы швед театры ашылды, онда тек шетелдік труппалар жұмыс істеді. Театр көрермендерге кейде ашық болғанымен, ол негізінен сарай театры болып қала берді. Швециядағы алғашқы пьеса – «Den Svenska Sprätthöken» 1737 жылы швед театрының алғашқы труппасымен қойылды. 1753–54 жылдар маусымынан кейін Пруссия королевасы Луиза Ульрика швед театрын ғимараттан шығарып, оны француз труппасына берді. 1771 жылы король Густав III француз труппасын жұмыстан босатып, швед таланттарын қолдады, осылайша Болльхусте Корольдік швед операсы құрылды. Фредерик Ристелл сол ғимаратта 1787 жылы сөздік драма театрын ашты, бірақ ол ұзаққа созылмады. 1788 жылы Ристелл кредиторларынан қашып елден кетіп қалды. Актерлер труппа құрып, корольдің қорғауын сұрады, нәтижесінде ұлттық театр құрылды. Швецияның драма өнерінің ұлттық сахнасы (сөздік драма) 1788 жылы король Густав III тарапынан құрылды. Осы кезде Швециядағы Корольдік театр (Kungliga Teatern) ресми түрде екіге бөлінді, ал Корольдік театр (қазіргі Корольдік швед операсы деп аталады) енді тек опера сахнасы болды. Сөздік драма үшін жаңа театр салынды, ол Kungliga Dramatiska Teatern – Корольдік драма театры деп аталды, оны Корольдік театрдан (опера сахнасынан) ажырату үшін. Король театрдың ресми директоры болды және оны Корольдік қорғауға алды, театр актерлердің өздерінің әр он төрт күнде дауыс беруімен, Швед Корольдік Өнер академиясының бақылауымен басқарылатын болды. Бұл тәртіп өте тәртіпсіз болды, ал дауыс беру қалаусыз және өршіл деп сипатталды: «Ер актерлер бір-бірімен дауласып, бір әйел екіншісі дауыс бергендіктен «иә» деп дауыс берді, ал басқалары түймелерін санап, тағдырдың шешімін күтті», ал 1803 жылы актерлер өздері жүйені директормен алмастыруды сұрады. Корольдік драма театры алғашқы жылдары Болльхустегі ескі ғимаратта орналасқан, бірақ 1792 жылы ескі ғимарат тозуға шалдыққан деп есептелді, ал 1793 жылдың 1 қарашасында театр Макалосс сарайында ашылды, ол келесі отыз жыл бойы театрдың орналасқан жері болды; ол енді көбінесе Арсенал театры деп аталды. 1798 жылы Стокгольм театрлары мен опералары патшалық монополиямен біріктірілді, ал «Екі сахна» қалада қырық жылдан астам уақыт бойы даусыз үстемдік құрды.
The first Swedish theatre opened in Bollhuset and Lejonkulan in 1667 and employed only foreign companies. While the plays were sometimes open to the public, it remained more or less a court theatre. The first Swedish play, Den Svenska Sprätthöken, was performed in 1737 by the first Swedish theatre company. The Swedish theatre was turned out of their playhouse by Queen Louisa Ulrika of Prussia after the 1753–54 season, and the playhouse was given to a French company. In 1771, king Gustav III fired the French company and encouraged Swedish talents, and thus, the Royal Swedish Opera was founded in Bollhuset. A theatre of spoken drama was founded by Fredrik Ristell in the same building in 1787, but was not to last long. In 1788 Ristell fled the country to escape his creditors. The actors formed a company and asked for the king's protection, which led to the establishment of the national theatre. Sweden's national stage for dramatic art (spoken drama) was established by King Gustav III in 1788. It was then that the Royal Theatre (Kungliga Teatern) in Sweden was officially split in two, and the Royal Theatre (today known as the Royal Swedish Opera) became thereafter solely an opera stage. For spoken drama a new theatre was built specifically, called Kungliga Dramatiska Teatern—the Royal Dramatic Theatre, to distinguish it from the Royal Theatre (the opera stage). The king became the formal director and placed the theatre under Royal protection, to be ruled by the actors themselves by votes every fourteenth day under the supervision of the Royal Swedish Academy of Arts. This rule was quite chaotic, and the voting is described as capricious and temperamental: "The male actors arguing with each other, one of the ladies voting yes because another lady voted no, others of them counting their buttons and letting fate decide", and in 1803, the actors themselves asked for the system to be replaced by a director. The Royal Dramatic Theatre was located in the old premises at Bollhuset during its first years, but in 1792, the old building was deemed to be to run down, and 1 November 1793, the theatre was opened in the Palace of Makalös, also called Arsenalen, where the theatre was to be located for the next thirty years; it was now often commonly called the Arsenal Theatre. In 1798, the theatres and operas of Stockholm were united by a royal monopoly, and the "Two Stages" ruled uncontested over the city for over forty years.
19 және 20 ғасырлар
1825 жылы театрдың ескі сарай ғимараты өртеніп, қойылымның ортасында толығымен жанып кетті. Театр енді Опера ғимаратымен бірге орналасқан, және бұл жағдай шамамен қырық жылға созылды. 19 ғасырдың ортасы театрдың ішінде де, сыртында да өзгерістерге алып келді. 1834 жылы актерлер, театр табысының пайызын белгілі бір жалақымен алмастыру туралы жаңа жүйеге наразылық білдіріп, 1828 жылы танымал емес режиссерға қарсы ұқсас әрекетпен сәтті аяқтағандықтарын білген соң, ереуілге шықты. Бірақ бұл жолы үкімет ереуілді тоқтатты, кейбір актерлердің жалақысын көтеріп, қалғандарын зейнетақымен босатып жіберді. Жұмыстан босатылған актерлер қала бойынша гастрольдік өнер көрсететін театр труппасын құрды, ал 1842 жылы театр монополиясы жойылды және Стокгольмде екінші театр ашылды. 1850 жылдары қалада бірнеше театр пайда болды, ал Корольдік драма театры, әсіресе Svenska teatern (Швед театры) бәсекелестікке тап болды. Опера мен театрдың ортақ ғимаратты пайдалануына қатысты көптеген сын айтылды, себебі Опера ғимараты ән айтуға арналған және сөздік драмаға жарамсыз деп есептелді. 1863 жылы Корольдік драма театры бұрынғы қарсыласы Mindre teatern театрының ғимаратын сатып алып, театрды сол жерге көшірді. Корольдік драма театры 1907 жылға дейін осы жерде болды, және осы жерде 19 ғасырдың жаңа драмалары қойылды: Ибсен мен Чеховтың новаторлық пьесалары, сондай-ақ Август Стриндбергтің кейінгі драмалық туындылары, мысалы, «Дамаскқа» (Till Damaskus). Бірақ 20 ғасырдың басында ғимарат ескіріп, күрделі жөндеуге және көбірек функционалды, заманауи сахнаға мұқтаж болды. 1880 жылдардан бастап ұлттық сахна Стокгольмдегі бірнеше жаңа жеке театрлардан, әсіресе харизматикалық театр өкілі Альберт Ранфт басқарған Svenska teatern (Швед театры) күшті бәсекелестікке тап болды. Ибсеннің көптеген шведтік қойылымдары ұлттық сахнаның орнына швед театрында, сондай-ақ жаңа неміс және француз драмалық туындылары қойылды. Сонымен қатар, ұлттық сахна ескі, шаңды және тығыз деп айыпталды. Kungsträdgården-дегі ұлттық сахнаны қайта жаңарту мәселесі жөнінде баспасөзde қызу пікірталас болды. Әртүрлі реставрациялау жолдары ұсынылды, бірақ король Оскар II ешқайсысына қанағаттанбады. Оның орнына, көп ұзамай ескі театр ғимаратын толығымен бұзып, жаңа, үлкен, заманауи және қолайлы жерде салу туралы шешім қабылданды. 1850 жылдардан бастап Стокгольм қаласы және Швецияның астанасы ретінде оның орталығы айтарлықтай өзгерді. 1881 жылы сол кезге дейін король сарайы қаржылаған Корольдік драма театры – актерлерге сарай қызметкері мәртебесін берген – сарайдан және корольдік отбасынан бөлініп, мемлекеттік театрға айналдырылды, ол 1888 жылы аяқталды. Жаңа Корольдік драма театры үшін таңдалған Nybroplan орны сол кезде Стокгольмнің орталығына жақын және су жағасында әдемі орналасқан. Фредерик Лиллжеквист бас сәулетші болып тағайындалды, және 1908 жылдың 18 ақпанында ұлттық сахнаның жаңа театр ғимараты Nybroplan-да Стриндбергтің жаңа пьесасы «Мастер Олофпен» ашылды. Осы ғимарат қазіргі Корольдік драма театры. Осы жерде аңызға айналған театр режиссерлері, ағайынды Олоф пен Густав Моландер, Альф Шёберг және Ингмар Бергман швед театрын құрып, 20 ғасырдың қойылымдарымен Швецияның театр тарихын қалыптастыруға көмектесті. Швециядағы ұлттық сахна туралы айтқанда, көбінесе ескі Корольдік драма театры (1788–1907 жылдары Kungsträdgården орналасқан Kungliga Dramatiska Teatern) және содан кейін 1908 жылдан бері Nybroplan-да орналасқан жаңа/қазіргі Корольдік драма театры, әйгілі Dramaten еске алынады («Dramaten» ескі Корольдік драма театрына қатысты қолданылмайды).
In 1825, the old Palace building of the theatre caught fire and burned down in the middle of a performance. The theatre was now located in the same building as the Opera, an arrangement that was to continue for almost forty years. The middle of the 19th century was to mean changes both within and without the theatre. In 1834, the actors, infuriated by a new system that replaced their percent of the theatre income by a set salary, went on strike, knowing they had succeeded with a similar action against an unpopular director in 1828. This time, however, the strike was broken by the government, which gave some of them raised salaries and fired the others with pensions. The fired actors founded a theatre company that performed all around town, and in 1842, the theatre monopoly was broken and a second theatre was founded in Stockholm; by the 1850s, there were several theatres in the city, and the Royal Dramatic Theatre experienced heavy competition, especially from the Svenska teatern (Swedish Theatre). There was much criticism about the sharing of localities between the opera and the theatre, as the localities of the Opera were built for singing and considered unsuitable for spoken drama. In 1863, the Royal Dramatic Theatre purchased the playhouse of an old rival theatre, Mindre teatern, and moved the theatre to it. Here the Royal Dramatic Theatre remained until 1907, and it was here new dramas of the 19th Century were performed: the pioneering plays of Ibsen and Chekov, as well as August Strindberg's late dramatic works, for example Till Damaskus (To Damascus). But at the beginning of the 20th century, the playhouse was rundown and in desperate need of renovation and a more modern, functional stage. From the 1880s the national stage had suffered stiff competition from several new private theatres in Stockholm, in particular, the Svenska teatern (Swedish Theatre), which was run by the charismatic theatre personality Albert Ranft. Many of the original Swedish stagings of Ibsen's plays had been produced at the Swedish Theatre instead of the national stage, as well as new German and French dramatic works, and the national stage was at the same time accused of being old, dusty and overcrowded. There was lively debate in the press on the subject of refurbishing the national stage at Kungsträdgården. Many different kinds of restoration were proposed, but King Oscar II was not satisfied with any of the suggestions. Instead, the decision was soon made to completely tear down the old theatre building and to build a new, bigger, fresher and more modern one at a more suitable location. From the 1850s onwards, Stockholm as a city and as Sweden's definitive capital had changed considerably as had its centre. In 1881, the Royal Dramatic Theatre, which had until then been financed by the royal court—which gave the actors status as court staff—was separated from the court and the royal family and made a state theatre, which was completed in 1888. The new location that was eventually picked out for the new Royal Dramatic Theatre Nybroplan was closer to what was then becoming the heart of Stockholm and was beautifully situated by the waterfront. Fredrik Lilljekvist was appointed the head architect, and on February 18, 1908, the national stage's new theatre building at Nybroplan opened with Strindberg's new play Mäster Olof. This building is the present Royal Dramatic Theatre. Here the legendary theatre directors, brothers Olof and Gustaf Molander, Alf Sjöberg, and Ingmar Bergman formed the Swedish theatre and helped shape Sweden's theatrical history with their 20th century performances. When mentioning the national stage in Sweden, the reference is generally the old Royal Dramatic Theatre (meaning Kungliga Dramatiska Teatern that was located at Kungsträdgården 1788–1907) and then the new/present Royal Dramatic Theatre, a. k. a. Dramaten, located at Nybroplan since 1908 ("Dramaten" is not used when referring to the old Royal Dramatic Theatre).