Кіріспе

Ольстеризация – бұл британ үкіметінің "Торғаулар" деп аталатын қақтығыс кезіндегі үш бөлімді стратегиясының ("нормализация" және "криминализация" екі бөлігі) бір бөлігі. Стратегияның мақсаты – Ұлыбритания армиясының Ольстерге жатпайтын полктерін Солтүстік Ирландиядағы қызметтен мүмкіндігінше шығарып, оларды жергілікті жұмылған Корольдік Ольстер полициясы (RUC) және Ольстер қорғаныс полкі (UDR) мүшелерімен алмастыру болды. Бұл саясаттың негізгі мақсаты – қақтығыстың салдарымен Солтүстік Ирландияны шектеу.

Атауы мен шығу тегі

Саясаттың атауы Вьетнам соғысының соңында қолданылған "Вьетнамдану" деп аталған АҚШ-тың ұқсас стратегиясынан алынған. Жергілікті полицияға басуға көшу 1969 жылғы 3 қазанда жарияланған Хант есебінен кейін жүргізілді. Бұл есеп Корольдік Ольстер полициясын толық қайта ұйымдастыруды ұсынды, мақсаты – күшті жаңғырту және оны Ұлыбританиядағы басқа полиция күштерімен үйлестіру. 1970 жылы Лорд Кэррингтон Солтүстік Ирландиядағы британдық армияның шығындары тым жоғары екенін, оны қабылдау мүмкін емес екенін айтты; 1970 жылдар бойы әскери жетекшілер Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстардың орнына Солтүстік Германия жазығында Қызыл Армиямен күресуге назар аудару қажеттігін баса көрсетті.

Іске асыру

Ольстерлендіруге RUC-тің беделі 1969 жылғы Солтүстік Ирландиядағы тәртіпсіздіктерге қатысқаннан кейін түңілген көзқарасын реформалауға бағытталған түрлі әрекеттер кірді, ал Солтүстік Ирландиядағы азаматтық құқық қозғалысының жақтастары оны жақпарыспен қарады. Еңбек партиясының Солтүстік Ирландияның бірінші мемлекеттік хатшысы Мерлин Риздің кезінде UDR қатарына Солтүстік Ирландиядан полиция және әскерге шақыру үлесі 1985 жылы Англо-Ирландия келісіміне қол қойылғанға дейін жалғасты. Олар көбінесе дау тудыратын "қылмыстық қылыққа айналдыру" және "Ольстерлендіру" стратегияларын жасады. Бұл саясатты кейінірек Рой Мейсон кеңейтіп, Ирландия шекарасында Арнайы әуе күштерін пайдалануды да қамтыды.

Нәтиже

Ольстерлендіру салдарынан қаза болғандардың үлгісінде айқын өзгерістер болды, Солтүстік Ирландиядағы әскери/полиция қызметкерлерінің қазасы қақтығыстың қалған бөлігінде Ұлыбританиядағылардан асып, бұрынғы үрдісті кері қайтарды. "Криминализация" деп аталатын байланысты стратегия қақтығысты отаршылдық соғыс емес, қылмыстық топтарға қарсы күрес ретінде қарастыру мақсатында жүзеге асырылды. Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының (IRA) британдық сарбаздарды өлтіруінің саяси әсері жергілікті қауіпсіздік күштерінің мүшелерінің қазасынан гөрі зор деп саналды. 1976 жылға қарай UDR-ге жатпайтын британдық армияның қаза болғандар санының төмендеуі Ұлыбританияда Солтүстік Ирландиядан шығу туралы пікірдің қалыптасуына кедерес келтірді.