Иван Мартос: Ресейлік мүсінші және неоклассицизмнің өкілі
Ivan Martos
Иван Мартос: Ресейлік суретші, неokлассицизмнің дамуына үлес қосып, көрнекті қабірлер жасаған. Өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат. Суретші, өнер, тарих.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ресейлік мүсінші (1754–1835)
испан футболшысы
Russian sculptor (1754–1835)
the Spanish footballer
Иван Петрович Мартос (Иван Петрович Мартос; 1754 – 5 сәуір 1835) – украин тегіндес орыс мүсіншісі және өнер мұғалімі, Ресейдің неоклассикалық мүсінге деген қызығушылығын оятуға көмектескен.
Ivan Petrovich Martos (Иван Петрович Мартос; Іван Петрович Мартос; 1754 – 5 April 1835) was a Russian sculptor and art teacher of Ukrainian origin who helped awaken Russian interest in Neoclassical sculpture.
Өмірбаян
Мартос Чернигов пен Полтаваның арасында, Ичня қаласында дүниеге келді және 1764-1773 жылдар аралығында Императорлық өнер академиясына оқуға түсті. Содан кейін ол білімін Римде Помпео Батони мен Антон Рафаэль Менгспен жалғастырды. 1779 жылы Ресейге оралғаннан кейін Мартос неоклассицизм идеяларын таратуды бастады. Ол көптеген мәрмәр қабірлер жасады, олар орыс өнері тарихындағы ең үздік туындылардың бірі саналады. Ресей патшалығының қолдауына ие болған Мартос 1779 жылдан бастап Императорлық өнер академиясында профессор болып жұмыс істеді және 1814 жылы академияның деканы болды. Оның ең танымал туындысы – 1804 жылы жобаланған, бірақ 1818 жылға дейін ашылмаған Қызыл алаңдағы Минин мен Пожарский ескерткіші. Осы бір жұмыстың үстінде көп жыл жұмсағандықтан, Мартос сол кезеңде көп мүсіндер жасаған жоқ. Санкт-Петербургте қайтыс болды. Кейінірек жасаған сыртқы мүсіндері – Одессадағы Потемкин сатысының үстіндегі де Ришелье герцогі, Херсондағы Потемкин князі, Таганрогтағы Александр I және Холмогордағы Михаил Ломоносов – сол қалалардың символына айналды, бірақ қазіргі заманғы өнер сыншылары оларды көбінесе оның ертерек, одан да қарапайым жұмыстарымен салыстырады. Кеңес диктатурасы кезінде Мартостың ескерткіш мүсіндері, соның ішінде Никита Панин мен оның отбасының мүсіндері, жаңадан ашылған мұражайларға қойылу үшін зираттардан алынып кетті, ал 1812 жылы Мәскеу дворяндарының колонналық залының үстінде ашылған Екатерина II-нің алып қола мүсіні толығымен қиратылды.
Martos was born between Chernigov and Poltava in city of Ichnya and enrolled at the Imperial Academy of Arts between 1764 and 1773. He was then sent to further his education with Pompeo Batoni and Anton Raphael Mengs in Rome. Upon his return to Russia in 1779, Martos started to propagate the ideas of Neoclassicism. He executed a large number of marble tombs, which are often regarded as the finest in the history of Russian art. Enjoying the patronage of the Russian royalty, Martos held a professorship at the Imperial Academy of Arts since 1779 and became its dean in 1814. His main claim to fame is the Monument to Minin and Pozharsky on Red Square, conceived in 1804 but not inaugurated until 1818. Owing to the many years he spent on this one work, Martos did not produce much other sculpture in the period. He died at St Petersburg. His later outdoor sculptures those of Duke de Richelieu above the Potemkin Stairs in Odessa, Prince Potemkin in Kherson, Alexander I in Taganrog, and Mikhail Lomonosov in Kholmogory became the symbols of those towns, although modern art critics often compare them unfavorably with his earlier, less bombastic works. During the Soviet dictatorship Martos's memorial statues including those of Nikita Panin and his family were snatched from the cemeteries to be exhibited in the newly set up museums, while his colossal bronze statue of Catherine II, unveiled at the top of the Moscow Nobility Column Hall in 1812, was destroyed altogether.