Кіріспе

Адалгис немесе Адельхис (шамамен 740 – 788) – 759 жылдың тамызынан бастап ломбардтардың серіктес патшасы, 774 жылдың маусымына дейін әкесі Дезидериймен бірге тақ отырды. Ол бүгінде Алессандро Манцонидің 1822 жылғы "Адельчи" пьесасының басты кейіпкері ретінде де есте сақталады.

Өмірбаян

Адалгис – Дезидерий мен оның әйелі Ансаның ұлы болды. 759 жылдың тамыз айында әкесімен бірге патшалыққа ие болды. Дезидерий Ломбардтар мен Каролингтер арасындағы одақты қайта жандандыруға тырысқанда, Адалгиске Карл Ұлының әпкесі Жизеламен үйленуді ұсынды. Бакрах бұл ұсыныстың Каролингтердің папамен арақатынасын әлсірету мақсатында жасалғанын айтты. 773 жылы франктардың королі Карл Ұлы Ломбард патшалығын басып алғанда, Дезидерий астана Павияда қоршауға қарсы тұрды, бірақ жеңіліске ұшырады. Адалгис оның орнына Веронаға қашып, Карл Ұлының кіші інісі Карлман I-нің жесірі мен балаларын баспана берді. Карлман I патшалықтан бас тартып, итальяндық монастырьға кірген еді. Павия түскенге дейін, франк әскері Веронаға жақындағанда, Адалгис қарсылық көрсетпеді. Ол Константинопольге қашып, Шығыс Рим императоры Константин V оны патриций дәрежесіне көтерді. Тарихшы Павел Диакон Ломбардтардың арасында кең таралған сенімді білдірді, ол Ансаның қабіріне арналған поэтикалық жазуында «Оның ішінде, Мәсіх арқылы, Ломбардтардың ең үлкен үміті уақыт өткізді» деп жазды. Карл Ұлының өмірбаянын жазған Эйнхард та «барлық үміт Адалгиске қарағандай болды» (in quem spes omnium inclinatae videbantur) деп мәлімдеді. Тек 787 жылы, императрица Ирена Карл Ұлының қызы Ротруданы ұлы Константин VI-ға әйел ретінде алуға тырысқаннан кейін ғана римдіктер Адалгиске қажетті әскери көмек көрсетуге бел буды. Сакелларий және логофет Иоанн басқаруымен әскери экспедиция құрылды және Сицилиядан келген әскерлер, патрикий Теодор басқаруымен, оған қосылды. Рим әскері 788 жылдың соңында Калабрияға қонды, бірақ оларды Ломбард герцогтары Хилдепранд Сполетский мен Гримальд III Беневентскийдің біріккен әскерлері күтіп алды. Гримальд III әкесі Арехистің орнына келген еді және франктармен бейбітшілік орнатқан. Бұл ломбард әскерлерімен бірге франк әскерлері де болды, оларды Виннигс басқарды. Соңынан болған шайқаста римдіктер жеңілді, бірақ Адалгистің тағдыры туралы ешқандай мәлімет жоқ.