Кіріспе

От жағу құрылғысы

Шатырлы тұтандырғыш немесе көмір шатыры – көмір кесектерін немесе брикеттерді тұтандыруға арналған құрылғы. Ол көмірді ұстап тұратын тормен жабдықталған металл түтікшеден тұрады. Жарықтандыру конусы – бұл құрылғыға ұқсас, конус пішіндес және қолданыстағы тордың үстіне орналастырылады. Түтік әдетте цилиндр пішіндес, бірақ басқа қималары да болуы мүмкін. Түтік сондай-ақ, көмір тұтанғанша ұзақ уақыт бойы өртенбейтіндей етіп жасалған жанғыш материалдан да жасалуы мүмкін. Қазіргі заманғы коммерциялық үлгілер әдетте диаметрі 15–20 см және биіктігі 20–30 см болатын болаттан жасалған цилиндрлер болып табылады. Көмірді ұстап тұруға арналған тор немесе желі цилиндрдің ішіне төменгі жағынан шамамен 8 см қашықтықта көлденең орналастырылады; ол кейде конус пішіндес болуы мүмкін. Төменгі бөлігінде ауа кіретін үлкен тесіктер бар. Қазіргі заманғы коммерциялық шатырлы тұтандырғыштардың тұтқалары жылу оқшауланған.

Тарих

1910 жылы британдық цилиндрлі металл тасымалданатын пештің дизайны "өртке отын салғыш ретінде де қолдануға болады" деп сипатталған, онда конустық тордың астына қағаз отын салынып, оның үстіне ағаш немесе көмір қойылатыны айтылған. 1917 жылғы дизайн қазіргі заманғы түтін тартқышты еске алады: көтеріңкі торлы металл цилиндр және тордың астындағы ауа тесіктері. Алайда, ол отты қоздырғыш емес, "лагерь пеші" ретінде сипатталған. 1950 жылдары үйде жасалған, "жандырғыш банкалар" деп аталған нұсқалар көбінесе металл кофе, жеміс шырыны немесе мотор майынан жасалған банкалардан жасалған, банка ашатын құралмен тесіктер салынған және торы болмаған. Көбінесе олар тұтқасыз болғандықтан, оларды мысқымен ұстау қажет болған. Әртүрлі түтін тартқыштар жылдар бойы патенттелген.

Құрылыс мәселесі

Шатырды қоздырғыштар негізінен ауа ағынын күшейтеді, көмірге көбірек оттегі жеткізеді. Биік стартерлер қысқа стартерлерге қарағанда тиімдірек. Гаити көмір пештері үшін жасалған жарықтандыру конустарын (бұл пештерде көмір сақтауға арналған жеке тор болмайды, тордың үстіне қойылады) тәжірибелік зерттеулерде, жану уақыты және көмірдің жұмсалуы, беткей торға қарағанда екі есе азайды, ал көміртек газының шығарылымы 40%-ға төмендеді. Конус сондай-ақ көмірді желден қорғады және түтінді пайдаланушылардан аулаққа жылжытуға көмектесті.

Шатырды іске қосу құрылғысын пайдалану

Шатырды іске қосу үшін, әдетте қағаз сияқты оттық материалды шатырдың торына төмен жағына қойып, үстіне көмір жағады. Оттық материалды жаққанда, ол көмірді тұтандырып, ауа ағынын тудырады. Көмірлер біріктірілгендіктен, сәулелену арқылы көрші көмірлер қызады, ал конвекция арқылы үйіліп жатқан көмірлер жылынады. Барлық көмір жанғаннан кейін (асты қызыл, үсті күлге айналғанда), шатыр тұтқасынан көтеріліп, жалынды көмір грильге құйылады. Құрғақ газет қағазы шатырды тұтандырудың танымал және арзан тәсілі, бірақ осы процесте түтін көбейіп кетуі мүмкін. Егер шатырда жанған көмір қалса, жаңа көмір қоссаңыз, ол тез тұтанады.

Дастархан дайындау

Сондай-ақ, түтіндіктің үстіне қосымша тор қойып тікелей пісіруге болады. Бұл жылдам қуыру үшін күшті қыздыруды қамтамасыз етеді.