Кіріспе
Әлемнің көптеген елдерінде иттермен аң аулауға қатысты заңнама бар. Бұл заңнама иттерді жабайы жануарларды аулауға немесе оларды қозғауға пайдалануды реттеуі немесе кейбір жағдайларда толығымен тыйым салуы мүмкін.
Legislation on hunting with dogs is in place in many countries around the world. Legislation may regulate, or in some cases prohibit the use of dogs to hunt or flush wild animal species.
Тарих
Ассирия, Вавилон және Мысыр дәуірлерінен бастап, иі сезуге арналған иттерді жануарларды іздеу үшін пайдалану кең таралған. Англияда римдіктер келгенге дейін Агассаи иттерімен аң ауру өте танымал болды. Көбірек заманауи кезеңде, жануарлардың әл-ауқатын қорғау және жануарлар құқықтарын қорғау қозғалыстары, жануарлар дүниесін тиімді басқару және қатыгездікке жол бермеу мақсатында аң ауруды реттеуді қолдап келеді.
Франция
Францияда аң аулау рұқсат етілген.
Германия
Халықтың пікіріне қайшы, Германия жануарларға қатыгездікке қарсы ұлттық заңдар қабылдаған алғашқы ел емес (Британ Парламенті 1822 жылы малға қатыгездікпен қарау туралы заң қабылдады, бұл 111 жыл бұрын болған). Бірде-бір ұлттық (империялық) заң қабылданбаса да, Германияның ірі және халық саны көп, сондай-ақ күшті Prussia штаты сияқты бірнеше штаты, қорғалатын мәртебе алған және аң аулауға рұқсат етілген жабайы жануарлар туралы заңдар қабылдады. Осы орталықтандырылмаған реттеу процесінің нәтижесінде, аңшылық заңдары штаттан штатқа өзгеше болды. Жарық шамдармен және иттің көмегімен түнде қоян аулау заңды. Қорғалатын түрлерге аң аулау 1976-2012 жылдар аралығындағы заңдармен реттеледі. Иттермен бұғы аулауға тыйым салынған. Иттермен қоян аулау да заңсыз.
Англия мен Уэльс
2004 жылғы "Аң аулау туралы" заңға сәйкес, жабайы сүтқоректілерді дәстүрлі стильде аулауға тыйым салынған. Алдыңғы заңдар, мысалы, 1911 жылғы "Жануарларды қорғау туралы" заң, 1992 жылғы "Басгерлерді қорғау туралы" заң және 1996 жылғы "Жабайы сүтқоректілерді (қорғау) туралы" заң аң аулауға қатысты ерекше босатулар (немесе жеңілдіктер) қарастырған.
Шотландия
2002 жылдың ақпан айында Шотландия Парламенті 83-36 дауыспен иттің көмегімен аң аулауға тыйым салу туралы заң қабылдады. Парламент депутаттары (MSPs) тыйымның нәтижесінде өмір көрісіне немесе бизнесіне зиян келгендерге өтемақы төлемеуге шешім қабылдады. Заң 2002 жылдың 1 тамызынан бастап күшіне енді. 2004 жылдың 9 қыркүйегінде «The Guardian» газетінде жарияланған мақалада Шотландиядағы он аң аулау ошағының тоғызы тыйымнан аман қалғаны, оларға түлкіні қаруға дейін қуу үшін иттің қаусымын пайдалануға рұқсат берілгені айтылды. Осы заң бойынша бірнеше адам сотталды, екеуі түлкі аулаумен, ал он адам қоян аулаумен айыпталды. Дәстүрлі атты аң аулауға қатысты жалғыз қудалау сотталушының кінәлі еместігімен аяқталды, бірақ заңды нақтылауға әкелді. Шериф түлкіні қаруға қуу "нақты және, әрине, зиянкес түрлерді ату үшін тиімді шаралармен бірге жүруі керек. "Символдық қару" деп аталатын немесе Корольдік сотта заңға формалды түрде бағыну деп сипатталған нәрсені қолдану, менің алдымдағы дәлелдерде "дәстүрлі түлкі аулау" деп аталған істі жалғастыру үшін негіз бола алмайды" деді. 2015 жылдың ақпан айына қарай Шотландияда он бір аң аулау ошағы болды. Шотландия Ұлттық партиясы Англия мен Уэльсте түлкі аулауға қатысты қолданыстағы заңның сақталуын қамтамасыз етті. Шотландияда түлкі аулауға қатысты заң 2023 жылы 2002 жылғы Заңды жойып, оның орнына «Иттермен (Шотландия) аң аулау туралы» 2023 жылғы Заңды қабылдап, күшіне енгізу арқылы қатаңдатты.
Солтүстік Ирландия
Егер "Фостер" заңы қабылданған болса, Солтүстік Ирландияда түлкі аулауға тыйым салынар еді. Бірақ, Парламентте (Отар палатасы емес) аңшылыққа қатысты заңдар қабылданатын уақытқа дейін Солтүстік Ирландия Ассамблеясы құрылып, аңшылық мәселесі осы органға берілді. Солтүстік Ирландия Ассамблеясына аңшылық туралы заң жобасы ұсынылды, бірақ 2010 жылдың желтоқсан айында қабылданбады.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-тың федералды жүйесінде жабайы табиғатты басқаруға жауапты негізгі мекеме – АҚШ Ішкі істер министрлігінің бөлімшесі болып табылатын АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі. Оның директоры тікелей президентке есеп береді. Осы федералдық ережелер шеңберінде, көшіп-қонбайтын түрлерді аулау ережелерінің көп бөлігі штат деңгейіндегі жануарлар дүниесі немесе ауыл шаруашылығы департаменттерінің құзырында болады. Елу штаттың болуы әртүрлілікке, әсіресе түлкі аулау сияқты қызметке кең мүмкіндік береді. Ұйымдастырылған түлкі аулаудан гөрі, жеке тұлғалардың иттің көмегімен (күнбағыс – Ursus lotor) аулауы әлдеқайда көп таралған. Мұндай аулау жүргізілетін жерлерде, олардың екеуі де аулау әдісіне байланысты (мысалы, иттің із салуы немесе белсенді қуып жете беруі) реттеліп отырады. Қызыл түлкі Ұлыбританиядағы статусынан өзгеше, ол кездесетін барлық штаттарда (Гавайиден басқа) қорғалады. Штаттардың аңшылық және тұзақ қою ережелерінде ол түрліше – жүнді мал, ұсақ жануар немесе жыртқыш ретінде жіктеледі. Түлкіні (қызыл және сұр) аулауға рұқсат берілген және тыйым салынған маусымдар штаттар бойынша әртүрлі болады. Барлық штаттарда қызыл түлкіні қарумен ұстаған кезде аңшылық лицензиясы (немесе кейбір жағдайларда тұзақ қою лицензиясы) қажет, және әдетте ол белгілі бір маусыммен (көбінесе қыс айларымен) шектеледі. Кейбір штаттарда (мысалы, Флоридада) қарумен ұстаған кезде иттің көмегімен түлкіні қууға тыйым салынған, бірақ оларды басқа тәсілмен қууға рұқсат етіледі. Кейбір батыс штаттарында койот қорғалмайтын түр болып саналады және оларды аулауда қолданылатын әдістерге ешқандай шектеу қойылмайды. Осы аймақтарда аң аулау клубтары көбінесе түлкінің орнына койотты қуады.