Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Концерт соңында қосымша өнер көрсету
Additional performance added to the end of a concert
Бис – бұл шоу немесе концерт аяқталғанда орындаушылардың көрермендердің ұзақ шапалақтарына жауап ретінде ұсынатын қосымша өнер көрсету. Ол орындаушыларға деген ең жоғары құрметтің белгісі саналады. Көп рет бис беру жиі кездеседі. Бис беру бастапқыда спонтанды түрде пайда болған, көрермендер сахнадан кеткеннен кейін де қол соғып, әртістерден қосымша өнер көрсетуді талап еткен. Алайда, қазіргі заманда бис беру көбінесе алдын ала жоспарланған бөлік болып табылады.
An encore is an additional performance given by performers at the conclusion of a show or concert, usually in response to extended applause from the audience. They are regarded as the most complimentary kind of applause for performers. Multiple encores are not uncommon, and they initially originated spontaneously, when audiences continued to applaud and demand additional performance from the artists after they had left the stage. However, in modern times they are rarely spontaneous and are usually a pre planned part of the show.
Бис-тің шығу тегі
Энкорлардың 18-шы ғасырда итальян операларынан пайда болғанына сенеді. Ең алғашқы жазылған энкордың бірі 1786 жылы Моцарттың «Фигароның үйлену тойы» операсының премьерасында болған. Қазіргі заманғы энкорлардан өзгеше, энкорлар дәстүрлі түрде спонтанды және бір шығарма немесе бөлімінен кейін орындалған. Орындаушылар бір концерт ішінде бірнеше шығармаға бис орындайтын, бұл концерттің ұзақтығын шамамен екі есеге арттыруға мүмкіндік берген. Көптеген адамдар энкорлардың пайда болу себебін шығармаларды қалау бойынша тыңдау мүмкіндігінің болмауымен байланыстырады. Егер адамдар сүйікті шығармаларын тыңдағысы келсе, оларды тікелей концертте көруге баруға мәжбүр болған, әрі көбінесе оны бір рет ғана көруге мүмкіндік алатын. Сондықтан, адамдар шығарманы екінші рет тыңдауға талап еткен.
Encores are believed to have originated from Italian operas in the 18th century. One of the earliest recorded encores was in 1786 at the premiere of Mozart's Marriage of Figaro. Contrary to modern encores, encores were traditionally spontaneous and followed a singular piece or movement. Performers would often perform an encore to multiple pieces within one concert; this could nearly double the length of a concert. It is commonly believed the encores first began due to a lack of ways to listen to pieces on demand. If people wanted to listen to their favorite pieces, they would have to go see it live and often only had the opportunity to see it once. For this reason, people would demand the chance to hear a piece a second time.
Аспаптық концерттер
Концерт соңында, егер ұзақ созылған қол соғулар болса, тағы бір салыстырмалы түрде қысқа шығарма қосымша ретінде орындалуы мүмкін. Кейбір қазіргі жағдайларда қосымшалар күтіледі, ал әртістер көбінесе оларды жоспарлайды. Дәстүрлі түрде, көрермендерге арналған басылған тізімі бар концерттерде, олар жоспарланған болса да, қосымшалар тізімде көрсетілмейді. Мысал ретінде Вена филармониясының Венадағы Жаңа жылдық концерттерінің соңында орындалатын "Радецкий маршы" мен "Көк Дунай" шығармаларын келтіруге болады. Бұл шығармалар ресми бағдарламада тізімдемелген жоқ, бірақ дәстүрлі түрде жыл сайын орындалады. Кейде, әсіресе премьераларда, кейбір бөлімдерге қол соғулар олардың қосымшасын ойнауға себеп болуы мүмкін. Хайднның "Жаратылыс" шығармасының алғашқы қойылымында Хайдн шығарманың толықтығы мен үзділігіне деген құрметтің белгісі ретінде бөлімдердің қосымшаларын орындамауды сұрады. Бірақ кейде, кейбір ұзақ және ірі шығармаларға қосымша орындалмайды, себебі бұл орынсыз деп есептеледі. Кейде бұл дирижердің немесе әртістің ұзақ бағдарламадан кейін шаршауынан туындайды.
At the end of a concert, if there is prolonged applause, one more relatively short piece may be performed as an encore. In some modern circumstances, encores have come to be expected, and artists often plan their encores. Traditionally, in a concert that has a printed set list for the audience, encores are not listed, even when they are planned. A well known example is the performance of the Radetzky March and The Blue Danube at the end of the Vienna New Year's Concert by the Vienna Philharmonic Orchestra; neither piece is ever listed in the official program, but they are traditionally played every year. Sometimes, especially with premiers, certain movements might be applauded enough to provoke an encore of the movement. At the first performance of Haydn's The Creation, Haydn had requested for there to not be any encores of movements out of respect for the entirety of the piece and the continuity of the work. Sometimes, however, some longer and larger works will not have an encore as it is deemed inappropriate. Sometimes though, it is just simply due to the conductor or artist simply being exhausted after a long program.
Опералық қойылымдар
XVIII ғасырдан бастап, егер арияға күшті шапалақтар түссе, оны қайта орындауға болар еді.
Beginning in the 18th century, if an aria was strongly applauded, it might be repeated.
Қосымшаларға қойылатын шектеулер
"Фигаро" үшін 1786 жылғы 9 мамырда Австрия императоры Иосиф II енкорларды шектеу туралы бұйрық шығарды. 19 ғасырдың ортасында Италияның солтүстігінде енкорларға ресми түрде тыйым салынды, себебі австриялық итальяндық билік олардың қоғамдық тәртіпсіздікке әкелуі мүмкін деп санады. 1921 жылы Ла Скалада (солтүстік Италияда) енкорларға тыйым салынды, өйткені дирижер Тосканини олардың операның қарқынын бұзып, туындыдан гөрі жеке әншілерге назар аударатынын ойлады. Вагнер да осы пікірде болды. Метрополитен операсындағы енкорлар ғасыр соңына қарай сирек бола бастады. Кейде олар жоспарланған енкордан кейін бір-екі қосымша ән орындайтын (дәстүрлі мағынадағы "нағыз" енкор, енкор ретінде сахналаған шара емес). Сол сияқты, Guided by Voices тобының вокалисі Роберт Поллард әдетте өзінің жеке мансабындағы әндерді концерттерінің бірінші жартысында орындайды, содан кейін, сөзсіз, Guided by Voices әндерінен ұзақ таңдау жасайды, екі бөлімнің ұзақтығы шамамен бірдей болады. Қазіргі рок музыкасының алғашқы кезеңдерінде Элвис Пресли енкорлар орындаған жоқ, оның менеджері полковник Том Паркер осылайша көрермендердің көбірек қалауын қамтамасыз етуді көздеді. "Элвис ғимараттан кетті" деген әйгілі фраза оның мансабының басында, Пресли бас рольде болмаған кезде қолданылды, содан кейін көрермендерге Преслиден кейін өнер көрсететін әртістерді тамашалау үшін орындарына оралуға шақыру жасалды. Ол басты рольде болғаннан кейін, бұл фраза әдетте мейірімді "рахмет, және жақсы түн" сөздерімен толықтырылды, бұл концертке келгендерге енкор болмайтынын білдіретін. Джимми Баффет концерттерінде екінші енкормен ерекше көзге түсетін. Ол және оның тобы өнер көрсеткеннен кейін сахнадан кетеді де, әдетте екі ән мен топ мүшелерін таныстырудан тұратын енкор үшін қайта оралады. Содан кейін олар қайтадан сахнадан кетеді, ал Баффет жеке өзі сахнаға шығып, шоуды аяқтау үшін акустикалық баллада орындайды. Бұл соңғы ән оның жанкүйерлері үшін ең қызықты болып табылады, өйткені ол әр концертте әртүрлі болады және көбінесе сирек кездесетін туынды болып табылады; көптеген жанкүйерлер Баффеттің балладаларын оның ең жақсы әндері деп санайды, тіпті олар оның танымал әндерінің қатарында болмаса да. Баффеттің екінші енкорларының жинағы "Encores" деген атпен 2010 жылы жарық көрді. Morphine тобының вокалисі Марк Сэндмен кейде осы практиканы сынайтын. "Morphine" концерттерінің соңында ол "Рахмет! Жақсы түн!" деп айтатын, бірақ топ өз орындарында қалатын, ал жарықтар сөнбейтін. Бірнеше минуттан кейін топ қайтадан ойнай бастайтын. Boston тобы 1980-жылдары төрт енкормен бірнеше концерттер өткізді. The Cure және Prince екеуі де енкорларында көптеген әндер орындаумен белгілі, бір ұзақ енкормен немесе бірнеше енкорға бөлінген. Олардың концерттерінің енкор бөлімдері кейде бастапқы концерттерден ұзаққа созылған. The Cure бірнеше рет бес енкор орындаған, ал Prince жеті енкор орындаған. Қазіргі заманғы поп және рок музыкасындағы көптеген енкорлар алдын ала жоспарланып, жанкүйерлердің тізіміне қосылады. The 1975 тобының 2013 жылғы турнесінде олар "Sex" атты танымал әнін енкор ретінде орындады. Соңғы әнді орындағаннан кейін жанкүйерлер "Encore!" орнына "Бізге Sex керек!" деп айқайлайтын. Қазіргі заманғы орындаушылар үшін олар бұрын концерттік тізімінде болмаған әнді орындау жиі кездеседі. Әдетте, бұл әртістің ең танымал әндерінің бірі болады. Алайда, кейбіреулер бұрын орындаған әнді қайта орындауы мүмкін.
For "Figaro", on 9 May 1786 Emperor Joseph II of Austria issued an order limiting encores. In the mid 19th century, encores were officially banned in northern Italy, since the Austrian Italian authorities felt they would lead to public disorder. In 1921, encores were forbidden at la Scala (in northern Italy), because the conductor Toscanini felt they would interrupt the pace of the opera and drew attention to individual singers as opposed to the work. Wagner was similarly against encores. Encores at the Met became rarer later in the century. Sometimes they even played one or two additional songs (a "real" encore in the traditional sense, rather than an inevitable performance staged as an encore) after the planned encore. Similarly, Guided by Voices frontman Robert Pollard generally plays songs from his solo career for the first half of his shows, and then, for the inevitable encore, will play a lengthy selection of Guided by Voices songs, with the two halves generally having roughly equal duration. In the early days of modern rock music, Elvis Presley never played encores, a practice his manager Col. Tom Parker intended to leave audiences wanting more. The now famous phrase "Elvis has left the building" was used at the beginning of his career when Presley was not the headliner, followed by a plea for the audience to return to their seats so as to watch those artists following Presley. Once he became a headliner, it was invariably followed by a polite "thank you, and good night", to imply to those present at the concert that there was not going to be an encore. Jimmy Buffett was known for his intimate second encores at his concerts. He and his band leave the stage after performing their set and return for a typical encore of usually two songs and band introductions. Then they leave the stage again and Buffett comes back out on stage by himself for a second encore and performs an acoustic ballad to end the show. This final song is usually what his hardcore fans look forward to the most because it's a different song every show and usually an obscure selection; many fans consider Buffett's ballads to be his best songs despite not being among his famous songs. A collection of Buffett's second encores, entitled Encores, was released in 2010. Morphine frontman Mark Sandman sometimes mocked the practice. At the close of Morphine shows, he would wave and say "Thank you! Good night! ", but the band would remain in their places, and the lights would not be dimmed. After several minutes, the band would begin playing again. Boston played multiple shows with four encores throughout the 1980s. Both The Cure and Prince have been known to play a large number of songs in their encores, either in a long singular encore or spanning across multiple encores. The encore portions of their sets have sometimes lasted longer than the initial shows themselves. The Cure has played up to five encores on a handful of occasions and Prince has played up to seven. Most modern encores in pop and rock music are pre planned and added to the fans' setlist. During The 1975's 2013 tour, they routinely played their popular song "Sex" as an encore song. After their last regular setlist song, fans would chant "We want 'Sex'!" instead of "Encore!" For modern performers, it is common for them to perform a song they have not previously done on their setlist. Usually, it is one of the more popular songs from the artist. However, some may still perform a song they have already done.
Бродвейдегі эпизодтар
Бродвейде енкорлар актерлерді ұзақ уақыт бойы құрметтеу үшін жиі қолданылады. Көрермендер актерлерді тағы бір қосымша өнер көрсетуге шақырудың орнына, оларды сахнаға соңғы рет шақырып, көптеп қол шапалақтап құттықтайды.
On Broadway, encores are commonly used as a chance to recognize the cast for a longer period of time. Rather than calling the actors back to the stage to demand another performance, the audience will call the actors back to the stage for a final bow to accept more applause.
Этимология
Encore сөзі француз тіліндегі encore ɑ̃kɔʁ сөзінен шыққан, мағынасы "қайтадан, тағы біреу"; алайда француз тілінде осылай қолданылмайды, ал итальян тілінде – ancora. Француз тілінде сөйлейтіндер осы жағдайларда көбінесе une autre ("басқа"), un rappel ("қайта шақыру, пердеге шақыру") немесе латын тіліндегі bis ("екінші рет") сөздерін қолданады. Итальяндықтар да bis сөзін қолданады.
The word encore comes from the French encore ɑ̃kɔʁ, which means 'again, some more'; however, it is not used this way in French, but it is ancora in Italian. French speakers commonly use instead either une autre ('another'), un rappel ('a return, curtain call') or the Latin bis ('second time') in the same circumstances. Italians use bis too.