Илду Лобу: Кабо-Верде даусының жұлдызы

Кіріспе

Ильдо Лобо (25 қараша 1953 – 20 қазан 2004) – Кабо-Верде әншісі. Оның жан-жақты әрі әуенді дауысы, сахнадағы беделі және айрықша береттері оны Кабо-Вердедегі ең танымал орындаушылардың бірі етті. Кабо-Верде аралдарында әрқашан таныс болған Лобо, өзінің тұңғыш жеке альбомы "Nôs Morna" арқылы халықаралық деңгейде танымал болды, одан кейін "Intellectual" альбомын жариялады.

Өмірбаян

Лобо Саль аралында, Педра-де-Луме қаласында дүниеге келді. Жастық шағында ол отбасымен бірге жергілікті тұз кеніштерінде жұмыс істеді. Кейп-Вердидегі тұз өндірісінің тоқырауына байланысты Лобо басқа табыс табуға мәжбүр болды. Әйгілі болғаны, музыка – оның бірінші махаббаты еді. Оның әні жергілікті барларда және музыкалық фестивальдарда үнемі сұранысқа ие болды. Лобоның музыкалық таланты Саль аралын Кейп-Верди музыкалық картасына орнықтырып, Сантьяго, Сан-Висенте және Сан-Николау аралдарымен тең дәрежедегі Кейп-Верди таланттарының отаны ретінде танымал етті. Лобо Кейп-Верди музыкасының көптеген стилдерін шебер меңгергенімен, сахнада жанды қозғайтын, әсерлі морналарымен ең танымал болды. Ол сонымен қатар, қарқынды колодераларымен да көрермендерді қызықтыра білді. Лобо ересек болғаннан кейін Праяға, Сантьяго аралына (Кейп-Верди астанасы) көшіп, Лисеу Домингос Рамос мектебінде оқыды, содан кейін «Ос Тубароэс» («Акулалар») тобының вокалисі ретінде мансабын бастады. «Ос Тубароэс» тобымен сәтті альбомдар шығарғаннан кейін, Лобо 1996 жылы «Nôs Morna» альбомымен жеке мансабын бастады. Альбомды Simentera тобының Марио Лусио өндірді, ол Париждегі Lusafrica студиясында жазылды. Ильдо Лобо Фанчамен бірге 1998 жылдың 27 наурызында Парижде өткен концертте өнер көрсетті. Оның екінші альбомы 2001 жылы жарық көрген «Intellectual» болды, онда ұлы әнші Чезария Эвора қатысты. Көптеген Кейп-Верди музыканттары сияқты, Лобо әуежайдағы кеден қызметкері ретінде толық жұмыс істеді, бірақ концерттік және студиялық жазбалардың қарбаласымен айналысты. Оның соңғы жұмысы «Incondicional» 2004 жылдың қазан айында, 51 жасында Праяда қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Көптеген дереккөздер оның жүрек талмасынан қайтыс болғанын айтады, бірақ Кейп-Вердидегі кейбір дереккөздер оның қант диабетіне байланысты асқынулардан қайтыс болғанын мәлімдейді. Лобоның танымалдылығы соншалық болды, Прая қаласындағы барлық мемлекеттік қызметкерлерге аза тұту үшін кешке демалыс берілді. Оның туған жері Саль аралында барлық мемлекеттік мекемелер жабылып, үш күн бойы тулар жартылай төмен түсірілді. Оның соңғы альбомын клавиштерші Фернандо «Нандо» Андраде өндірді. Worldmusiccentral.com сайтының мәліметінше, «Лобо – саяси ойын-қимылы музыкалық өрнек пен морна поэзиясымен ажырамас байланыста болған адамдардың бірі еді» және сайт Лобоны «Кейп-Вердидің ең ұлы еркек әншісі» деп атады. 2004 жылы Лобоның қазасы әлемдік музыка әлемінде және 1 миллионнан астам диаспоралық Кейп-Верди халқының арасында қайғы тудырды. Олар Париждегі, Амстердамдағы, Лиссабондағы және АҚШ-тың Массачусетс, Род-Айленд және Флорида штаттарындағы қашық аудандарда тұрса да, өздерінің сүйікті аралдарымен тығыз тілдік, мәдени және отбасылық байланыстарын сақтап қалды.

Lobo was born on the island of Sal in the town of Pedra de Lume, where he worked alongside his family in the local salt mines during his youth. When the Cape Verdian salt industry died down, Lobo was forced to find other means of work. Luckily for Lobo, music was his first love. His voice would put him in constant demand at local bars and music festivals. Lobo's musical talent would eventually place the island of Sal permanently on the Cape Verdian musical map to rival the islands of Santiago, São Vicente, and São Nicolau as bona fide origins of Cape Verdian talent. Lobo consummately mastered most styles of Cape Verdian music, but he was best known on stage for his effortless, soul stirring mornas. He could also arouse the crowd with his hard hitting coladeras. Lobo, as an adult, moved to Praia, Santiago Island (Cape Verde's capital) where he attended Liceu Domingos Ramos and later began his career as vocalist of the band Os Tubarões ("The Sharks"). After his stellar multi album career with Os Tubarões, Lobo launched his solo career with his acclaimed album Nôs Morna launched in 1996, the album was produced by Mário Lúcio of the Simentera band, it was recorded at Lusafrica in Paris. Ildo Lobo along with Fantcha performed in Paris at a concert on 27 March 1998. His second album was Intellectual released in 2001 and featured the greatest singer Cesária Évora. Like many Cape Verdian musicians of his day, Lobo maintained a full time job as an airport customs officer despite having a busy traveling concert and studio recording schedule. His last work, Incondicional, was released in October 2004, a few days after his death in Praia at age 51. Most sources state that he died of a heart attack, but some Cape Verdian sources claim that he died of diabetes related complications. Lobo's popularity was such that all public employees in the city of Praia were given the afternoon off to mourn. In his island birthplace, Sal, all government offices were closed and flags were flown at half staff for three days. His last album was produced by the keyboardist Fernando "Nando" Andrade. According to worldmusiccentral. com, "Lobo was one of those men whose political message was inseparably linked to the musical expression and poetry of mornas" and the site named Lobo "Cape Verde's Greatest Male Singer." Lobo's death in 2004 sparked mourning throughout the world music scene and throughout the vastly diasporized Cape Verdian population of over 1 million, who, despite living in far away communities in Paris; Amsterdam; Lisbon; and the American states of Massachusetts, Rhode Island, and Florida, still maintain close language, cultural and familial bonds to their beloved islands.

Мұра

Кабо-Верде астанасы Праяның Прайя төбесі ауданында, Албукерке алаңының батысында, Амилькар Кабрал даңғылында мәдени сарай орналасқан, ол осы есіммен аталады.