Кіріспе

Сассекс, Англиядағы Саут-Даунс ұлттық паркіндегі тау шыңы – Блэкдаун немесе Блэк Даун. Теңіз деңгейінен биіктігі AMSL көрсетілген бұл шың, Сассекс тарихи округі мен Саут-Даунс ұлттық паркіндегі ең биік нүкте болып табылады. Ол Англияның оңтүстік-шығысындағы ең биік нүктелердің бірі, бірақ Уолбери төбесі, Лейт төбесі және Пилот төбесі одан биік. Блэкдаун Оңтүстік Даунс ұлттық паркінің құрамында қорғалады.

Орналасқан жері

Блэкдаун Батыс Сассекстің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Бұл төбе төменгі Уэльдтің батыс жағынан және оңтүстік-батыстағы Суррейден қараңғы массив ретінде көрінеді. Блэкдаунда ауыл немесе шағын елді мекен жоқ, бірақ ол теміржол қалашығы Хаслемерден шамамен 2 миль солтүстік-батысқа, Фернхерсттен оңтүстік-батысқа және Лургашалдан оңтүстік-шығысқа тең қашықтықта жатыр. Хаслемерден басталып, Хаст-Хилл бойымен өтетін Теннисон жолында үш Ұлттық сенім қорына қарасты тұрақ орналасқан. Айналасындағы ауылдардан көптеген жаяу жолдар бар, соның ішінде Лургашалдан оңтүстік беткейге тік көтерілетін жол да бар. Блэкдаун арқылы Сассекс шекара жолы мен Жылан жолы өтеді. Теннисон жолы осы жерде тұрған ақынның құрметіне аталған. Бұл жол – Хаслемерден басталып, Олдворт үйінен (қазір бірнеше тұрғын үй) өтіп, төбеге дейін созылатын, ағаштармен көмкерілген туннель тәрізді жол. Жол 1905 жылы Артур Паттерсон берген сипаттамаға сай: Ағаштар биіктеп, шоқ ағаштармен қоршалған, ал кейінірек биік құмды жартастармен, тығыз өсімдіктер мен бұталармен шектелген. Бөріктер, қояндар және басқа да ұсақ орман жануарлары осы жолмен шашап жүреді. Жол иіліп-бұрылып, бейтаныс адамға ешқандай нақты бағытты көрсетпегендей көрінеді.

Табиғат тарихы

Геологиялық тұрғыдан қараңғылық Гринсэнд қырқасының бір бөлігі болып табылады. Блэкдаунның қышқыл құмтастары өсімдіктердің таралу аймағын шектейді. 20-шы ғасырдың басына дейін Блэкдаун мал жайылымы болған, онда ағаштар қойлармен тежеліп, шырша басым болды. Тұрақты жайылым тоқтатылғаннан кейін, шотланд қарағайы басым түрге айналды. Ұлттық қор қазір ашық далаларды сақтау және жаңарту үшін ағаштарды кесу және бақыланатын өртеу бағдарламасын жүзеге асырып жатыр. Қоршау жасалған, сондықтан мал жайылымын пайдалану арқылы табиғатты қорғауға болады. Блэкдаун жәндіктер мен құстар үшін маңызды мекенжай. Қайың және қарағайлы беткейлер Ұлттық қорға қарасты, көптеген жолдар мен ұйымдастырылған серуендер еріктілер, жергілікті билік органдары, қайырымдылық қоры және нұсқаулықтармен қолдалады. Ұзын төбешіктің солтүстігінде өте кішкентай, ескі құм және қиыршық тас карьерлері орналасқан. Солтүстіктен бастап үлкен ормандар: Сурреймен бөлісетін Хоумвуд, Джейс Вуд (ұқсас фермамен біріккен), шығыс беткейін жабатын Эбестердің Копсы; Квеллвуд Коммон, Квелл Копсы және Виндфелл Вуд / Эвхерст Копсы (бірге оңтүстік жағында үшбұрыш құрайды), Лизерс Вуд, Бридж Ридс, Шетленд, Лай Вуд (сызықты фермадағы үзіліс) және қаланың оңтүстігіндегі Альдер және Чейс Вудс ормандық белдеулері бар. Блэкдаунның геологиялық рельефтік моделін және оның табиғи тарихы туралы көптеген ақпаратты Хаслемер білім беру мұражайында табуға болады.

Тарих

Флинт артефактілері Блэкдаунда кем дегенде мезолит кезеңінен, шамамен б.з.д. 6000 жылдан бері қоныс болғанын көрсетеді. Аймақта өмір сүрген ежелгі британдардың бритон тілінен шыққан pen y bos деген ежелгі жолдың атауы, Йоркширдегі жақсы танымал pen y ghent сияқты. Блэкдаун егістігінің меншік құқығының тарихы он төртінші ғасырға дейін, 1330 жылы Эскуир патентін алған Уильям Ялдвинге (1298–1375) дейін жетеді. Ялдвиннің отбасылық ағашы Блэкдаун егістігінің сегіз буынға мұрагерлікпен берілгенін көрсетеді. Уильям де Блэкдаун мен Саттонның (1342–1418) Агинкур шайқасында соғысқандығы айтылады. Ялдвиндер Сассексте кем дегенде 1300 жылдан бері кең аумақты егістік жерлерге ие болғанмен, 1600 жылы мүлікті иеленген Уильям Ялдвин аға болды және егістік пен айналасындағы жерлерді толыққанды коммерциялық тұрғыда пайдалануға тырысты. 1627 жылы ол кең аумақты Петворт иелігіндегі темір кенін сатып алудың эксклюзивті құқығын алды. Бұл оны өте бай адамға айналдырды және 1640 жылға қарай қазіргі Блэкдаун үйінің орталық бөлігін салып аяқтады. Англия азамат соғысы (1642–1651) кезінде қару-жарақ пен жабдықтарды өндіру үшін темірге деген сұраныс күрт өсті. Оливер Кромвеллдің Блэкдаун үйінде болғандығы айтылады. Сапарының нақты күні белгісіз болғамен, бұл шамамен 1644–45 жылдары болған болуы мүмкін, Кромвелл Англияның батысындағы азамат соғысы науқандары кезінде Эссекс графы мен сэр Уильям Уоллерге көмектесу үшін барған кезде. Кромвеллдің Блэкдаундағы жатын бөлмесі әлі де Оливер Кромвельдің жатын бөлмесі деп аталады. Төрт қабырғалы төсек 1844 жылы Уильям Генри Ялдвин (1801–1866) Блэкдаунды сатқанға дейін үйде қалды. Ричард Ялдвин 1807 жылы қайтыс болғанда Блэкдаун егістігі 1300 акрдан тұратын және оған Блэкдаун, Брокхерст, Вейл Вул, Хай Диддлсфорд, Котчет, Рит, Шетланд, Кукс Бридж шаруашылықтары және Блэкдаун Коттедж Барфолд кіретін. Ялдвин отбасының көптеген мүшелері Лургашоллдағы Сент-Лоуренс шіркеуіне жерленген. (Ж.О.Ранделлдің "Yaldwyn of the Golden Spurs" атты еңбегі, Мельбурн Маст Гулли Пресс, 1980 жыл. Лургашоллдағы Ялдвин отбасының шіркеу жазбалары). 1944 жылы қазіргі иесі В.Э. Хантер Блэкдаунды әйелінің естелігі ретінде Ұлттық қорға сыйға берді. Хантерлер Еспан ғибадатханасында орнатылған тас орындықпен еске алынады. Бүгінде Блэкдаун Ұлттық қормен басқарылады, сонымен қатар Ұлттық қордың Блэкдаун комитетінен нұсқаулар мен қаржылық көмек алады.

Сәулет және ғимараттар

Сонымен қатар, тік шығыс беткейінде орналасқан Олдворт үйі және Фоксхоулз (екені бірге Альфред Теннисон лордының меншігін құрады) жаяу жүргіншілерге әртүрлі сәулет үлгілерін тамашалауға мүмкіндік береді, әсіресе Виктория дәуірінде және 20 ғасырдың басындағы рустикалық стильдерді (мысалы, Өнер мен қолөнер сәулеті). Олардың ішінде, батысқа қарай көктемде нарцисс гүлдерімен айналдырылған Блэкдаун үйі; ал шығысқа қарай Олд Мэнор фермасы бар. Биіктігінің арқасында 1796 жылдан 1816 жылға дейін Блэкдаун Лондондағы Адмиралтействоны Портсмуттегі Корольдік теңіз күштерімен байланыстырған жабылатын телеграф станциясына ие болды.

Лорд Теннисон

Блэкдаун өзінің биіктігі мен сұлулығынан басқа, ақын Теннисонның Олдворт және Фоксхоулз атты үйлері орналасқан жер ретінде ең жақсы танымал. Уайт аралындағы Фаррингфорд үйіне жазғы "саяхатшылардың" келуінен қашып құтылуға тырысқан Теннисон Блэкдаунды сатып алып, 1869 жылы Олдвортты салдырған. Француз стиліндегі готикалық жаңғырту стиліндегі үйді сэр Джеймс Ноулз жобалап, жергілікті құмтаспен салдырған. Ол Уэльд аймағына қарайтын қыратта тұр, одан алыс-жаққа керемет көріністер ашылады. Лорд Теннисон оны жазғы үйі ретінде пайдаланып, Блэкдаунды аралап ұзақ серуендеген. Хелен Аллингэм сол кезде жиі келіп тұратын, ал оның "Теннисонның үйлері" атты суреттері пейзажды өте жақсы бейнелейді. Ол 1892 жылдың 6 қазанында осы үйде қайтыс болды.

"Блэкдаун" әуе апаты

Iberia Airlines 062 рейсі – екі қозғалтқышты Sud Aviation Caravelle ұшағы, тіркеу нөмірі EC BDD, Испанияның Малага әуежайынан Лондон Хитроу әуежайына жоспарлы рейс орындады. 1967 жылғы 4 қарашада Хитроуға қонған кезде, ұшаққа белгіленген биіктіктен қаусыра түсіп, Батыс Сассекс округіндегі Блэкдаун төбесінің оңтүстік беткейіне соқтығысты, нәтижесінде борттағы 37 адам қаза тапты. Қаза болғандардың арасында – толық құрамы испандық алты экипаж мүшесі, 25 британдық (соның ішінде актриса Джун Торберн), екі америкалық, екі испандық және екі австралиялық болды. Сонымен қатар, апат салдарынан қойлардың тобы қырылып, Үстіңгі Қара Төбе үйінің бір бөлігі зақымданды, ал гараж толығымен қирады.