Кіріспе
1926 жылы 2 сәуірде дүниеге келген, 2014 жылғы 19 мамырда қайтыс болған) – австралиялық жарыс жүргізушісі, 1959, 1960 және 1966 жылғы Формула-1 әлем чемпионаттарының жеңімпазы. Ол Brabham жарыс командасының және оның атын алған жарыс машиналарын құрастырушының негізін қалаушы болды. Брэбхам 1948 жылы жарысқа қатысу алдында Австралия Корольдік Әуе күштерінде ұшқыш механик болып жұмыс істеді және шағын инженерлік шеберханасын басқарды. Австралия мен Жаңа Зеландиядағы жарыстардағы жетістіктері оны жарыс мансабын дамыту үшін Ұлыбританияға баруға итермеледі. Ол Cooper Car Company жарыс командасының құрамына кіріп, автомобильдерді құрастырумен қатар жарысқа да қатысты. Cooper компаниясы Формула-1 және Индианаполис 500 жарыстарына енгізген ортада орналасқан қозғалтқышты автомобильдердің дизайнына үлес қосты және 1959 және 1960 жылдары Формула-1 әлем чемпионатында жеңіске жетті. 1962 жылы ол австралиялық Рон Тауранакпен бірлесіп Brabham тауарабрэндын құрды, ол 1960 жылдары әлемдегі тапсырыс бойынша жасалған жарыс машиналарын өндірушілердің ең ірісіне айналды. 1966 жылғы Формула-1 маусымында Брэбхам өзінің жеке машинасымен Формула-1 әлем чемпионатында жеңіске жеткен жалғыз адам атанды. Қайтыс болған кезде ол 1950 жылдардың соңғы тірі қалған әлем чемпионы еді. Брэбхам 1970 жылғы Формула-1 маусымынан кейін Австралияға зейнеткерлікке шығып, ферма сатып алып, бизнес мүдделерін сақтап қалды, оның ішінде Engine Developments жарыс қозғалтқыштарын өндіруші компаниясы және бірнеше гараждар болды.
Sir John Arthur Brabham (2 April 1926 – 19 May 2014) was an Australian racing driver who was Formula One World Champion in F1 season of 1959, F1 season of 1960, and F1 season of 1966. He was a founder of the Brabham racing team and race car constructor that bore his name. Brabham was a Royal Australian Air Force flight mechanic and ran a small engineering workshop before he started racing midget cars in 1948. His successes with midgets in Australian and New Zealand road racing events led to his going to Britain to further his racing career. There he became part of the Cooper Car Company's racing team, building as well as racing cars. He contributed to the design of the mid engined cars that Cooper introduced to Formula One and the Indianapolis 500, and won the Formula One world championship in 1959 and 1960. In 1962 he established his own Brabham marque with fellow Australian Ron Tauranac, which in the 1960s became the largest manufacturer of custom racing cars in the world. In the 1966 Formula One season Brabham became the only man to win the Formula One world championship driving one of his own cars. At the time of his death, he was the last surviving World Champion of the 1950s. Brabham retired to Australia after the 1970 Formula One season, where he bought a farm and maintained business interests, which included the Engine Developments racing engine manufacturer and several garages.
Ерте өмір
Джон Артур 'Джек' Брэбхам 1926 жылғы 2 сәуірде Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Хёрствилл қаласында дүниеге келді, ол кезде Сиднейден тыс мамырлық қала болатын. Брэбхам ерте жасынан-ақ автомобильдермен және механикамен айналысты. 12 жасында ол отбасылық көлікті және әкесінің азық-түлік дүкенінің жүк машиналарын жүргізуді үйренді. Брэбхам техникалық колледжде металл өңдеу, ағаш өңдеу және техникалық сурет салуды оқыды. Брэбхамның мансабының бастапқы кезеңі инженерлік тақырыпты жалғастырды. 15 жасында ол мектепті тастап, жергілікті гаражда жұмыс істеді, сонымен қатар кешкі уақытта механикалық инженерлік курстарын оқыды. Брэбхам көп ұзамай өзінің жеке бизнесін ашып, мотоциклдерді сата бастады, оларды сатып алып, жөндеп, сатуға дайындады, ал шеберханасы ретінде ата-анасының үйінің артқы верандасын пайдаланды. 1944 жылғы 19 мамырда, 18 жасқа толғаннан кейін бір ай өткен соң, Брэбхам Австралия Корольдік әуе күштеріне (RAAF) қатарына енді. Ол ұшқыш болуға ниеттенгенімен, дайын ұшақ экипажының жеткілікті саны болды, сондықтан әуе күштері оның механикалық дағдыларын ұшқыш механик ретінде пайдаланды, олар соғыс уақытында тапшылық тудырды. Ол RAAF Williamtown базасында орналасқан No. 5 Оперативтік оқу бөлімінде Bristol Beaufighter ұшақтарын күтіп ұшқыштарға дайындады. 1946 жылғы 2 сәуірде, 20 жасқа толған күні Брэбхам RAAF қатарынан аға авиамеханик шенімен босатылды. Содан кейін ол өзінің ағасы салған шеберханада, атасының үйінің артындағы жер учаскесінде шағын қызмет көрсету, жөндеу және машина жасау бизнесін бастады.
Австралия
Брэбхам американдық досы Джонни Шонберг оны кішкентай автомобильдер жарысын көруге көндіргеннен кейін жарыспен айналыса бастады. Midget racing – кішкентай, ашық дөңгелекті автомобильдердің топырақтан жасалған овал трассаларда өткізілетін жарысы. Австралияда бұл жарыс кең танымал болды, оған 40 000-ға дейін көрермен жиналды. Брэбхам машина жүргізу идеясына онша қызығушылық танытпағанын, жүргізушілердің "барлығы ақылдан безген" деп ойлағанын, бірақ Шонбергпен бірге машина жасауға келіскенін жазды. Машинаны дайындауға кеткен уақыттың көптігіне байланысты, бұл спорт оның күнкөрісіне айналды. Брэбхам 1948 жылы Австралияның жылдамдық жарысы чемпионатында, 1949 жылы Австралия және Оңтүстік Австралияның жылдамдық жарысы чемпионаттарында, ал 1950–1951 жылдары Австралия чемпионатында жеңіске жетті. 1951 жылы бірнеше төбе жарыстарында сәтті өнер көрсеткеннен кейін Брэбхам жол жарысына қызығушылық таныта бастады. Ол британдық Cooper Car Company компаниясынан жарыс машиналарын сатып алып, модификациялады және 1953 жылдан бастап осы жарыс түріне көшті, онда жүргізушілер жабық асфальт трассаларында жарысады. Ол әкесінің және Redex жанар-жағармай қоспасы компаниясының қолдауын алды, бірақ оның коммерциялық ой-қиялы – оның ішінде Cooper Bristol машинасының қабырғасындағы RedeX Special деген жазу – Австралия Автоспорт Конфедерациясының (CAMS) наразылығын тудырды, ол жарнаманы тыйым салды. Брэбхам 1955 жылдың басына дейін Австралия мен Жаңа Зеландияда жарысып, "көптеген жеңістерге" қол жеткізді, соның ішінде 1953 жылғы Квинсленд жол жарысы чемпионаты. Сондай-ақ, ол "сырлы үнсіздік сақтауға бейімділігімен" де көзге түсті. 1954 жылғы Жаңа Зеландия Гран-присінен кейін Брэбхамды Ұлыбританиядағы Корольдік Автомобиль Клубының жарыстар жөніндегі менеджері Дин Деламонт Еуропада жарыс маусымын сынап көруге көндірді, ол кезде жол жарысының халықаралық орталығы болып табылды.
Купер
1955 жылдың басында Еуропаға жеке келгеннен кейін Брэбхам Ұлыбританияда орналасып, ұлттық жарыстарға қатысу үшін тағы бір Купер сатып алды. Оның көрерменге ұнайтын жүргізу стилі бастапқыда топырақ жолдарындағы тәжірибесін көрсетті: ол бұрыштарда "толық [рульді] бұрып, көп газ беріп" өтетін. Купер зауытына бөлшектер алу үшін баруы Чарли мен Джон Купермен достық қарым-қатынасқа әкелді, олар зауыт командасымен жүргізуге көп рет сұрағаннан кейін Брэбхамға жарысқа көліктерді апаратын транспортердің кілттері берілгенін айтты. Брэбхам жақын арада "Купер Карс" компаниясымен бірігіп кеткендей болды: ол штаттық қызметкер емес еді, бірақ 1955 жылғы маусымның ортасынан бастап Куперде күнделікті жұмыс істей бастады, Формула-1 үшін Bobtail орта қозғалтқышты спорттық машинасын құрастырды, бұл бір орындық жарыстың ең жоғарғы класы еді. Ол өзінің Гран-придегі дебютін 29 жасында 1955 жылғы Британ Гран-приінде жасады. Оның қозғалтқышы 2 литрлік болды, рұқсат етілген лимиттен жарты литрге кем, және ілініс бұзылғаннан кейін баяу жылдамдықпен жүріп, жарыстан шығып қалды. Жыл соңында Брэбхам, тағы да Bobtail-дің жүргізушісі, Снеттертон қаласындағы чемпионатқа қатыспаған Формула-1 жарысында үшінші орын үшін Стирлинг Мосспен күресті. Мосс алға шықса да, Брэбхам бұл жарысты өзінің бәсекелесе алатынын дәлелдейтін шешуші кезең деп санады. Ол Bobtail-ді Австралияға қайтарып жіберді, онда ол 1955 жылғы Австралия Гран-приінде жеңіске жетті, содан кейін оны келесі жылы әйелі Бетти және ұлы Джеффпен бірге Ұлыбританияға тұрақты көшуге қаржыландыру үшін сатты. Брэбхам 1956 жылы өзінің екінші қол Формула-1 Мазерати 250F көлігімен сәттіліксіз жарысты, бірақ оның маусымын Купердің спорттық машиналарында және Формула-2 жарыстарында, Формула-1-дің екінші деңгейінде жүргізу арқылы құтқарып қалды. Ол кезде жарыс көліктерінің көпшілігінде қозғалтқыштар алдыңғы бөлігінде орналасқан еді, бірақ Куперлер басқаша болды, қозғалтқышты жүргізушінің артына орналастырды, бұл олардың басқаруын жақсартты. 1957 жылы Брэбхам Монако Гран-приінде тағы бір орта қозғалтқышты Куперді жүргізді, ол да тек 2 литрлік қозғалтқышпен жабдықталған. Ол бірінші бұрышта үлкен апаттан құтылып, жарыстың соңына қарай үшінші орында болғанда жанармай сорғысының бекіткіші бұзылып кетті. Үш сағаттан астам жарыстан кейін шаршаған Брэбхам, "жеңілуді ұнатпайтын" ол көлікті финиш сызығына итеріп, алтыншы орынды иеленді. Келесі жылы ол Куперде Autocar Formula Two чемпионы атанды, сонымен бірге Дүниежүзілік жүргізушілер чемпионатында шағын қозғалтқышты Куперлермен және Aston Martin үшін спорттық машиналар жарыстарында ұпай жинады. 1957 жылғы Пескара Гран-приінен қайтып келе жатқанда, көптеген замандастарынан айырмашылығы, жолаушы Тони Брукс, Брэбхам жүк көліктерінің қатарынан асып түсуден бас тартқаннан кейін, жүргізушілікті өз мойнына алды. 1958 жылдың соңында Брэбхам ұшуға деген қызығушылығын қайта жақсыртып, сабақ ала бастады. Ол өзінің жеке ұшағын сатып алып, лицензиясын алғаннан кейін оны жарыстарға өзімен, отбасымен және команда мүшелерімен бірге Еуропа бойынша кеңінен пайдалана бастады. 1959 жылы Купер алғаш рет 2,5 литрлік қозғалтқыштарды алды, ал Брэбхам қосымша қуатты жақсы пайдаланып, маусымды ашқан Монако Гран-приінде Жан Бехраның Феррари және Стирлинг Мосс Куперінің бұзылуынан кейін өзінің алғашқы әлем чемпионаты жарысында жеңіске жетті. Көптеген подиум орындарынан кейін Брэбхам Айнтридегі Британ Гран-приінде жеңіске жетті, өйткені ол жарыстың соңына дейін дөңгелектерін сақтап, тозған дөңгелектерін ауыстыру үшін пит-стопқа тоқтауға мәжбүр болған Мостың алдында аяқтады. Бұл оған төрт жарыс қалғанда чемпионатта 13 ұпайға басымдық берді. Монсанто паркіндегі Португалия Гран-приінде Брэбхам жарыстың көшбасшысы Мосты қуып бара жатқанда, арттан келген көлік Куперді ауаға ұшырып жіберді. Ауадағы көлік телеграф бағанасына соқтығысып, Брэбхэмді жолға лақтырып жіберді, онда ол командадастарының бірімен соқтығысудан қашып құтылды, бірақ ауыр жарақат алған жоқ. Әрқайсысы екі жеңіспен Брэбхам, Мосс және Ферраридің Тони Брукс АҚШ Гран-приінде, маусымның соңғы жарысында чемпиондық атаққа таласатын болды. Брэбхам жарысқа дейін таңғы сағат 1-ге дейін Купер командасының көліктерін жөндеумен айналысты. Келесі күні, Мостың артынан жүріп, ол қосымша жабдығы бұзылғаннан кейін жарыстан шығып қалды, жарыстың соңына дейін жетекшілік етті, бірақ соңғы айналымда жанармай бітті. Ол тағы да көлікті финиш сызығына итеріп, төртінші орынды иеленді, бірақ бұл оның басқа титул иегері Брукс үшін қажетсіз болды, ол үшінші орынды ғана иеленді. Брукспен салыстырғанда оның чемпиондық жеңісі төрт ұпайға жоғары болды. Джеральд Дональдсонның сөзінше, "кейбіреулер оның титулы дағдыдан гөрі жасырын тактикаға байланысты деп ойлады, бұл пікір Брэбхамның қарапайым мінез-құлқына негізделген". Брэбхам Купер үшін жарысуын жалғастырды, бірақ 1960 жылғы Аргентина Гран-приінен ұзақ ұшу кезінде Джон Купермен жан жүрегінен сөйлесті. Джонның әкесі Чарли және конструктор Оуэн Мэддок олардың көлігін жаңартуға құлшынбады, бірақ Купер Аргентинада жеңіске жеткенімен, олар бұзылғаннан бұрын басқа көліктер жылдам болды. Брэбхам көбірек жетілдірілген Купер T53 құрастыруға көмектесті, соның ішінде Тауранактен кеңес алды. Брэбхам жаңа көлікті Монако Гран-приінде сырғытып, жарыстан шығып қалды, бірақ голланд, француз және бельгиялық Гран-приде бес тізбектей жеңіске жетті. Ол титул иегері Мосс жарыс кезінде жарақат алғаннан кейін, екі айға жарысқа қатыса алмады. Жарыс кезінде тағы екі жүргізуші қаза тапты. Британ Гран-приінде Брэбхам Грэм Хиллдің BRM көлігіне жақындап келгенде, Хилл сырғып, Брэбхамға жеңіске жете берді. Содан кейін ол Португалия Гран-приінде трамвай жолдарында сырғып, сегізінші орыннан екінші орынға көтерілді, ал жарыс көшбасшысы Джон Суртис апатқа ұшырағаннан кейін жеңіске жетті. Брэбхамның ұпай жинауы Италия Гран-приінде қауіпсіздік себептерімен британдық командалар жарыстан шыққанда шешілді. Майк Лоуренс Брэбхамның көліктерді дұрыс орнатудағы тәжірибесі Купердің 1960 жылғы жүргізушілер мен конструкторлар титулдарына үлкен үлес қосқанын жазды. Coventry Climax 1961 жылғы маусымға қажетті кішірек 1,5 литрлік қозғалтқышты кешіктіріп шығарды, ал Купер Climax көліктері Porsche, Lotus және чемпион Феррариден жаңа орта қозғалтқышты көліктерге қарағанда нашар болды. Брэбхам тек үш ұпай жинап, чемпионатта 11-орынды иеленді. Ол чемпионатқа қатыспаған Формула-1 жарыстарында өзінің Куперлерін жүргізіп, Снеттертон (26 наурыз), Брюссель (9 сәуір) және Айнтриде (22 сәуір) үш жеңіске жетті. Осы жылы Брэбхам Формула-1 Куперінің өзгертілген нұсқасында алғаш рет әйгілі Индианаполис 500 овал жарысына қатысты. Оның қозғалтқышы 2,7 литрлік Climax болды, ал қарсыластарының барлығы алдыңғы бөлігінде қозғалтқыштары бар Roadster көліктерін пайдаланды. Джек 145,144 миль/сағ (жеңімпаз Эдди Сакс 147,481 миль/сағ) жылдамдықпен құрметті 17-орынды иеленді, ал алдыңғы бөлігінде қозғалтқыштары бар Roadster көліктері ұзын түзу учаскелерде жылдам болса, артқы бөлігінде қозғалтқыштары бар Купердің бұрыштардағы және қысқа солтүстік және оңтүстік бөлімдердегі жоғары басқару қабілеті әлем чемпионына бәсекелесуге мүмкіндік берді. Брэбхам үшінші орынға дейін көтерілді, бірақ 200 айналымды аяқтағаннан кейін жарыстан шығып қалды. Американдық Indycar сахнасындағы көптеген күмәнданушылар артқы қозғалтқышты көліктер итермелеуді ұнататын жүргізушілерге арналғанын мәлімдеді, бірақ Брэбхам айтқандай, ол "Индиде артқы қозғалтқышты революцияны бастады" және бес жыл ішінде Индианаполисте жарысқан көліктердің көпшілігі артқы қозғалтқышты болады.
Брэбхам
Брэбхэм мен Тауранак Motor Racing Developments (MRD) деп аталатын компания құрды, ол клиенттерге жарыс машиналарын шығарды, ал Брэбхэм өзі Купер үшін жарысты жалғастырды. MRD Formula Junior үшін машиналар өндірді, алғашқысы 1961 жылдың ортасында пайда болды. Брэбхэм 1962 жылы Куперден өз командасы үшін – Brabham Racing Organisation үшін кетті, Motor Racing Developments компаниясы жасаған машиналарды пайдаланды. Формула 1-де жаңадан енгізілген 1500 куб.см қозғалтқыш лимиті Брэбхэмге сәйкес келмеді және ол 1500 куб.см машинамен бірде-бір жарыста жеңіске жетпеді. Оның командасы осы кезеңде нашар сенімділікке тап болды, ал автоспорт жазушылары Майк Лоуренс пен Дэвид Ходжес Брэбхэмнің ақша жұмсаудан бас тартуы команданың нәтижелеріне зиян келтіруі мүмкін екенін айтты, бұл пікірді Тауранак та қолдады. 1965 жылғы маусымда Брэбхэм команданы басқару үшін зейнетке шығуды ойлады. Дэн Гурни жетекші жүргізуші рөлін қабылдады және команданың бірінші әлем чемпионатында жеңіске жетті, ал Брэбхэм маусым соңында өз көлігін бірнеше басқа жүргізушілерге берді. Маусым соңында Гурни өз командасын құру ниетімен кететінін мәлімдеді, ал Брэбхэм жалғастыруға шешім қабылдады. 1966 жылы Формула 1 үшін жаңа 3 литрлік регламент енгізілді. Басқа жеткізушілер әзірлеп жатқан жаңа қозғалтқыштардың барлығы кем дегенде 12 цилиндрлі болды және оларды әзірлеу қиын болды, олар ауыр және сенімді емес еді. Брэбхэм қолайлы қозғалтқыш табу мәселесіне басқаша көзқарас танытты: ол австралиялық Repco инженерлік компаниясын өзіне жаңа 3 литрлік сегіз цилиндрлі қозғалтқыш әзірлеуге көндірді. Repco компаниясының толық қозғалтқыштарды жобалау тәжірибесі болмады. Брэбхэм Oldsmobile-дің алюминий қорытпасынан жасалған 215 қозғалтқышынан алынған жарамды қозғалтқыш блоктарын анықтады және компанияны осы блокқа негізделген, негізінен қолданыстағы компоненттерді пайдалана отырып, қозғалтқыш құрастыруға болатынына сендірді. Брэбхэм мен Repco қозғалтқыштың жалпы қуаты жағынан бәсекеге түспейтінін білді, бірақ жеңіл, сенімді қозғалтқыш жақсы нәтижелерге қол жеткізе алады деп ойлады, ал басқа командалар жаңа дизайндарын сенімді етуге тырысып жатқанда. Repco қозғалтқышы мен Brabham BT19 шассиінің үйлесімі табысты болды. Реймс-Геудағы Франция Гран-присінде Джек Брэбхэм 1960 жылдан бері Формула 1 әлем чемпионатында алғашқы жеңісін жеңіп, өзінің құрастырған машинасымен мұндай жарыста жеңіске жеткен алғашқы адам болды. Бұл жетістікті тек оның екі бұрынғы командаластары Брюс Макларен мен Дэн Гурни ғана қайталаған. Бұл австралиялық ардагердің қатарынан төрт рет жеңіске жеткен алғашқы жеңісі болды. 40 жастағы Брэбхэм өзінің жасына қатысты баспасөз мақалаларынан ашуланды және Голландия Гран-присінде жарысқа бұрын ұзын жалған сақал киіп, таяққа сүйеніп машинасына аңшылдап барды, содан кейін жарысты жеңіп алды. Брэбхэм Италия Гран-присінде үшінші рет чемпион атанды және өзінің атын таңбалаған машинамен Формула 1 әлем чемпионатында жеңіске жеткен жалғыз жүргізуші болды. Бұл маусымда Брэбхэмнің Формула 2-дегі жапондық қозғалтқыш өндірушісі Honda компаниясымен қарым-қатынасы да жемісті болды. 1965 жылы жалпы алғанда сәтті болмаған маусымнан кейін Honda 1 литрлік қозғалтқышын толығымен қайта қарады. Брэбхэм өзінің Brabham Honda машинасымен 16 Еуропалық Формула 2 жарысының 10-ында жеңіске жетті. Сол жылы Формула 2 Еуропа чемпионаты өткізілмеді, бірақ Брэбхэм француз Формула 2 жарыстарының алтысынан тұратын Trophées de France жеңімпазы атанды. 1967 жылы Формула 1 титулы Брэбхэмнің командаласы Денни Хюльмеге тиді. Хюльме жыл бойы сенімділігі жоғары болды, мүмкін Брэбхэмнің жаңа бөлшектерді бірінші болып сынап көруге деген құштарлығына байланысты. Алғашқы екі кезеңде ол pole position-ді иеленсе де, механикалық проблемалар оның жеңіске жету мүмкіндігін тоқтатты. Оңтүстік Африкада бірнеше рет айналып кетті, ал Монакода қозғалтқышы стартта жарылып, жеңіс оның командаласы Денни Хюльмеге тиді. Голландия Гран-присінде ол шотландтық Джим Кларктан кейінгі екінші орынмен маусымның алғашқы подиумын бағындырды. Ол Бельгия Гран-присінде тағы бір қозғалтқышы жарылып, зейнеткерлікке шықты. Ол бұл жағдайды Ле-Мандағы Бугатти трассасында өткен Франция Гран-присінде жеңіске жетіп түзетті. Ол Ұлыбритания Гран-присінде Крис Амон, оның командаласы Хюльме және Кларктан кейін төртінші орын алды. Германия Гран-присінде Амонмен үлкен шайқаста болды, Брэбхэм жаңа зеландиялықтан жарты секундқа ғана алдыда қалды. Хюльме жеңімпаз болды. Моспорт паркіндегі алғашқы Канада Гран-присінде ол суық және жаңбырлы жағдайда Хюльмеден алда озып үлкен жеңіске жетті. Италия Гран-присінде Монцада Брэбхэм екінші орынға қанағат етуге мәжбүр болды, Джон Суртис соңғы Гран-при жеңісін тойлады. Хюльме жарыстан шығып қалды, екеуі арасындағы айырмашылық 3 ұпайға дейін қысқарды, ал команда АҚШ-қа, Уоткинс Глендегі АҚШ Гран-присіне бет бұрды. Брэбхэм командаласын озып өтті және жарыста бесінші орын алды, ал Хюльме подиумда болғандықтан, «Black Jack» үшін чемпионат мүмкіндігі азайды, ал команда Мексикаға, маусымды шешетін соңғы жарысқа бару үшін дайындалды. Ол тағы да командаласын озып өтті және жеңіске жетіп, Хюльме бесінші орыннан төмен болса жетті. Бірақ Джим Кларк бүкіл демалыс бойында тым жылдам болды және жарысты pole position-нан бастап жеңіске жетті, ал Брэбхэм 1 минуттан астам 25 секундтан кейін аяқтады. Хюльме үшінші орын алды, сонымен жаңа зеландиялық чемпион атанды, ал Брэбхэм екінші орынға қанағат етуге мәжбүр болды. Команда 67 ұпаймен Конструкторлар Чемпионатын жеңіп алды, Lotus 44 ұпаймен екінші орын алды. Брэбхэм 1968 жылы Йошен Риндтпен бірге жарысты. Ол үшін жақсы маусым болмады. Ол алғашқы жеті жарыстан шығып қалды, содан кейін Германия Гран-присінде бесінші орын алды. Ол қалған төрт жарыстан да шығып қалды. Жыл соңында ол Ұлыбританиядан Австралияға шағын екі моторлы Beechcraft Queen Air ұшағымен ұшу арманын орындады. Содан кейін ол жарыстан толығымен бас тартып, әйелінің қорқынышын басу үшін Австралияға оралды.
Зейнеткерлік
Отставкаға шыққаннан кейін Брэбхэм және оның отбасы Сидней мен Мельбурн арасындағы фермаға көшіп барды. Брэбхэм бұл көшуді "іштен шығармайтынын" айтады, бірақ оның әйелі ұлдары автоспорттан алыс өсіп, дамуына үміттенді. Жаңа кәсіпорынды басқарумен қатар, ол Ұлыбритания мен Австралиядағы бизнеске, соның ішінде шағын авиациялық компанияға, гараждарға және автосаудагерлерге деген қызығушылығын жалғастырды. Ол сондай-ақ 1971 жылы Джон Джаддпен бірге "Engine Developments Ltd." компаниясын құрды, ол 1960-шы жылдардың ортасында "Brabham" компаниясында "Repco" қозғалтқышы жобасында жұмыс істеген еді. Компания жарысқа арналған қозғалтқыштар жасайды. Брэбхэм сонымен қатар Джек Брэбхэмнің естелік заттарын сатуға арналған австралиялық компания "Jack Brabham Engines Pty Ltd." акционері болды. "Brabham" командасы Формула-1-де жалғасты, 1980-ші жылдардың басында Берни Экклстоунның басшылығымен тағы екі жүргізушілер чемпионатында жеңіске жетті. Басты ұйым 1992 жылы банкротқа түскенімен, 2008 жылы атау автомобильдер мен керек-жарақтарды сататын неміс компаниясына тиесілі болды, ал келесі жылы жаңа Формула-1 командасын құруға сәтсіз тырысты. Екі жағдайда да Брэбхэм отбасы, бұл жобаларға қатысы болмағандықтан, заңдық кеңес алу ниетін жариялады. 2014 жылдың қыркүйегінде Брэбхэмнің кіші ұлы Дэвид LMP2 класындағы 2015 жылғы FIA World Endurance Championship-ке қатысу үшін краудсорсинг бизнес-моделін пайдалануды жоспарлап отырған "Project Brabham" жаңа командасын жариялады. Оның үш титулына қарамастан, және Джон Купер оны "ең ұлы" деп есептесе де, Формула-1 журналисі Адам Купер 1999 жылы Брэбхэмнің барлық уақыттағы ең жақсы 10 жүргізушінің тізіміне ешқашан енбегенін жазды, "Стирлинг Мосс пен Джим Кларк Джек жарысқанда басты жаңалықтарды жариялаған, және олар әлі де солай" деп атап өтті. Ол басқа да көптеген наградаларға ие болды, ал 2011 жылы Батыс Австралиядағы Перттегі Брэбхэм маңындағы қала оның құрметіне аталды. 2010-шы жылдардың басында жарыс трассасы мен автокөлік оқыту мектебі де оның есімімен аталды. Отставкаға шыққаннан кейін Брэбхэм автоспорттық іс-шараларға қатысып, әлемнің әртүрлі жерлеріндегі қазіргі және тарихи автоспорттық іс-шараларға қатысты, онда ол 2000-шы жылдардың басына дейін өзінің бұрынғы "Cooper" және "Brabham" машиналарын жиі жүргізді. 1999 жылы 73 жасында Гудвудтағы қайта жандануда жарысқаннан кейін ол жүргізу оны қартаюдан сақтайтынын айтты. 2000 жылы "Revival" кезінде болған үлкен апатқа қарамастан, ол ауруханаға түскен алғашқы жарыс апаты болды, ол кем дегенде 2004 жылға дейін жүргізуді жалғастырды, ал 2010 жылы Формула-1 әлем чемпиондарының көп бөлігімен бірге Формула-1 әлем чемпионатының 60 жылдығын тойлау үшін Бахрейнге ұшты. Брэбхэм ең қарт F1 чемпионы болды. Брэбхэм мен Беттидің үш ұлы болды: Джефф, Гэри және Дэвид. Үшеуі де Брэбхэмнің ерте жылдары қолдауымен автоспортқа қатысты. Олар спорттық және бір орындық жарыстар мен чемпионаттарда жеңіске жетті. Джефф Индикар және спорттық автокөлік жарыстарында бес рет Солтүстік Америка спорттық автокөлік чемпионатында және Ле-Манның 24 сағатында жеңімпаз атанды, ал Дэвид Формула-1-де "Brabham" командасы үшін жарысты және Ле-Ман жарысында, сондай-ақ үш жапондық және Солтүстік Америка спорттық автокөлік титулында жеңімпаз атанды. Гэри да Формула-1-де қысқа уақыт бойы жүрді, бірақ оның F1 мансабы "Life" командасының екі DNPQ-нан тұратын. Брэбхэм мен Бетти 43 жылдан кейін 1994 жылы ажырасты. Брэбхэм 1995 жылы екінші әйелі Маргаретке үйленді және олар Квинсленд штатындағы Голд-Кост қаласында тұрды. Брэбхэм отбасы 60 жылдан астам уақыт бойы әлемдік деңгейдегі автоспортпен айналысып келеді.
Еңбек жолы
Маусым Сериясы Командалық Жарыстар Жеңіс Полюстер F/лап Подиумдар Ұпайлар Орын1955Формула БірCooper Car Company100000NC (Сыныпталмаған)1956Формула БірДжек Брабхам100000NC (Сыныпталмаған)1957Формула БірCooper Car Company300000NC (Сыныпталмаған)Роб Уокер Жарыстар Тобы20000Дүниежүзілік Спорт Көліктері ЧемпионатыCooper Cars100000NC (Сыныпталмаған)24 Сағаттық Ле-Манс жарысыCooper Cars10000N/A15-орын1958Формула БірCooper Car Company90000318-орынДүниежүзілік Спорт Көліктері ЧемпионатыDavid Brown, Aston Martin Ltd.200010NC (Сыныпталмаған)24 Сағаттық Ле-Манс жарысыDavid Brown Racing Dept.10000N/ADNF (Аяқтамаған)1959Формула БірCooper Car Company82115311-орынДүниежүзілік Спорт Көліктері ЧемпионатыJohn Coombs Racing Organisation100000NC (Сыныпталмаған)1960Формула БірCooper Car Company85335431-орынФормула 2Cooper Car Company52103201-орын1961Формула БірCooper Car Company80110411-орынUSAC ЧемпионатыCooper Car Company1000020020-орын1962Формула БірBrabham Racing Organisation8000099-орын1963Формула БірBrabham Racing Organisation100001147-орынБритандық Салондық Көліктер ЧемпионатыAlan Brown Racing Ltd11011922-орын1964Формула БірBrabham Racing Organisation100012118-орынТасман сериясыEcurie Vitesse6300432-орынUSAC ЧемпионатыJohn Zink100000NC (Сыныпталмаған)Британдық Салондық Көліктер ЧемпионатыAlan Brown Racing Ltd211021412-орын1965Формула БірBrabham Racing Organisation60001910-орынТасман сериясыEcurie Vitesse30003213-орынБритандық Салондық Көліктер ЧемпионатыAlan Brown Racing Ltd311011215-орын1966Формула БірBrabham Racing Organisation94315421-орынТасман сериясыEcurie Vitesse20001410-орынБритандық Салондық Көліктер ЧемпионатыAlan Brown Racing Ltd311132012-орын1967Формула БірBrabham Racing Organisation112206462-орынТасман сериясыEcurie Vitesse61002183-орынДүниежүзілік Спорт Көліктері ЧемпионатыSidney Taylor100000NC (Сыныпталмаған)1968Формула БірBrabham Racing Organisation110000223-орынТасман сериясыBrabham200000NC (Сыныпталмаған)Дүниежүзілік Спорт Көліктері ЧемпионатыAlan Mann Racing Limited000000NC (Сыныпталмаған)1969Формула БірMotor Racing Developments Ltd802121410-орынТасман сериясыBrabham1000148-орынДүниежүзілік Спорт Көліктері ЧемпионатыAlan Mann Racing Ltd.000000NC (Сыныпталмаған)USAC ЧемпионатыBrabham100000NC (Сыныпталмаған)1970Формула БірMotor Racing Developments Ltd131144256-орынДүниежүзілік СпортMatra Sports / Equipe Matra Elf400000NC (Сыныпталмаған)24 Сағаттық Ле-Манс жарысыEquipe Matra Simca10000N/ADNF (Аяқтамаған)USAC ЧемпионатыBrabham100000NC (Сыныпталмаған)1976Bathurst 1000Esmonds Motors10000N/ADNF (Аяқтамаған)1977Bathurst 1000John Goss Racing Pty Limited10000N/A18-орын1978Bathurst 1000Jack Brabham Holdings Pty Ltd10000N/A6-орын1980Британдық Салондық Көліктер ЧемпионатыSRG10000237-орын1984Дүниежүзілік Спорт Көліктері ЧемпионатыRothmans Porsche000000NC (Сыныпталмаған)
Ле-Манның толық 24 сағаттық жарысының нәтижелері
Жыл Команда Пилоттар Көлік Классы Айналымдар Орын (Жалпы орын) Класс орыны 1957 Cooper Cars Иан Раби Cooper T39 S1.1 254 15-ші 3-ші 1958 David Brown Racing Dept. Стерлинг Мосс Aston Martin DBR1/300 S3.0 30DNF (Шток сынған) 1970 Equipe Matra Simca Франсуа Северт Matra Simca MS650 P3.0 76 DNF
Индианаполис 500-дің нәтижелері
Жыл Көлік Басталу Орын Рангі Аяқтау Айналым Алда Оқшаулау Себебі 1961 17 13 145.144 17 9 200 0 Жүріс 1964 52 25 152.504 15 20 77 0 Жанар май бакі 1969 95 29 163.875 29 24 58 0 Қозғалтқыш 1970 32 26 166.397 22 13 175 1 Поршень Барлығы 510 1 Бастаулар 4 Жеңіс 0 Алдыңғы қатар 0 Жеңіс 0 Топ 5 0 Топ 10 1 Оқшаулау 3
Bathurst 1000-ның толық нәтижелері
Жыл Команда Жүргізушілер Көлік Классы Айналымдар Поз. (Жалпы позиция) Класспоз. (Класс позициясы) 1976 Esmonds Motors Стирлинг Мосс Holden LH Torana SL/R 5000 L34 3001cc – 6000cc 37 DNF 1977 John Goss Racing Pty Limited Джефф Брабам Ford XC Falcon GS500 Hardtop 3001cc – 6000cc 141 18-ші 9-шы 1978 Jack Brabham Holdings Pty Ltd Брайан Мюр Holden LX Torana SS A9X 4 есікті A 153 6-шы 6-шы