Кіріспе

Канадалық спортшы және фольклорлық кейіпкер

Алексис Лапуант, әйгілі Алексис ле Троттер (Alexis the Trotter; 4 маусым 1860 – 12 қаңтар 1924) – 20 ғасырдың басындағы Квебек спортшысы, қазір квебек халықтық фольклорының аңызға айналған тұлғасы.

Шығу тегі

Алексис ле Троттер деп аталатын адамның кім екені туралы пікірлер әртүрлі, бірақ көптеген тарихшылар оның шын мәнінде Алексис Лапонт екеніне келіседі. Ол 1860 жылы Шарлево аймағындағы Сент-Этьен-де-ла-Мальбей немесе Клермонт қаласында 14 балалы отбасында дүниеге келген. Ол өзін адам түрінде туған бие деп ойлайтын эксцентрик ретінде ерте танылды. Бала кезінде ойнау үшін ағаштан жылқылар жасаған. Жасөспірім шағында бұлшық еттерін жақсарту үшін өзін қамшылап, сүйікті жануары сияқты туған аймағында ұзақ сапарлар жасаған. Оның отбасы оның ерекшелігін қабылдауда қиындықтарға тап болды; Алексис 18 жасында үйден кетіп, қалған өмірін жолда өткізді.

Аңыздық ерліктер

Оның физикалық қабілеттері уақыт өте келе соншалықты әшекейленді, шындықты қиялдан ажырату қиынға соқты. Ол бірнеше жылқымен жарысқан деседі, олардың барлығында жеңіске жеткен, тіпті Seigneur Duggan de La Malbaie-дің жүлделі торы да оның алдында жеңілген. Осыдан оған le Centaure (центавр), le Surcheval (суперат) және le Cheval du Nord (солтүстік ат) сияқты бірнеше лақап аттар берілді. Автор Мариус Барбо оны қарапайым адам деп сипаттайды, тек өзінің ерекшелігінен пайда табуға жететін ақылға ие болған, бірақ өзінің ерекше жолымен танымал болды. Оған қатысты ең әйгілі оқиғада, бір күні ол Ла Малбай кемежайында әкесімен бірге болған, әкесі сағат 11-де Баготвиллге қайықпен кететін болған. Аңыз бойынша, әкесі оны өзімен алып кетуден бас тартып, оған: "Баготвиллге жеткенде, мен кеменің тұтқаларын ұстап тұрамын" деген. Сонда Алексис өзін серпіту үшін қамшы алып, Баготвиллге дейін қашуға кіріскен. Яғни, он екі сағаттан кейін, қайық түнгі сағат 11-де Баготвиллге жеткенде, Алексис әкесін күтіп отырған. Ол жәрмеңкелер мен жарыстарға қатысып, дене күшін көрсету арқылы табыс табатын. Ол түні бойы шаршамай билей алатындығы айтылады. Оның қатысуымен пойыздармен және аймақта пайда болған алғашқы автомобильдермен жарыстар ұйымдастырылды (әрине, ол олардың бәрін жеңіп шықты). Сол заманның авторы Феликс Антуан Савард оны шебер пеш құраушы деп те сипаттаған.

Өлім

Алексис ле Троттерді пойыз қағып, ол Малинь аралындағы гидроэлектр стансасының құрылыс алаңында жұмыс істеп жүргенде көз жұмды. Оның өлімінің нақты себебі әлі де даулы. Бірінің пікірінше, ол пойызбен жарысқанда аяғынан тайып кеткен, ал енді бірінің айтуынша, денсаулығы нашарлағандықтан өзін-өзі өлтіруге шешім қабылдаған. Тарихшы Серж Готье келтіргендей, құрылыс алаңындағы әріптестерінің бірі мұндай нәрсені айтқан: "Мен оны он жылдан соң Матапедияда көрдім, ол сіз бен мен сияқты қарапайым құрылысшы еді. Оның есімі әлі де жақсы айтылатын, бірақ бұрынғыдай жарқырамайтын. Ол енді қара жылқыдан да жылдам жүгіре алмайтынын айтты". Джин Шерман деген тағы бір адам Алексистің машинамен жарысқанын көрген.

Қалдықтар

1966 жылы физикалық белсенділік саласындағы маман Жан-Клод Ларуш оның қабірін Ла-Мальбейе зиратынан шығарып, зерттеу үшін алып келді. Ол өмір бойы тұрақты жаттығулардың оны күшті спортшыға айналдырғанын растады. Оның сүйектері кейін Чикутимидегі Сагуен-Лак-Сен-Жан мұражайына тапсырылды. 1999 жылы "Алексис ле Троттер: спортшы ма, әлде кентавр ма?" атты көрме ашылды, онда оның сүйектері мен оған тиесілі заттар қойылды.

Танымал мәдениет

Алексис ле Троттердің оқиғасы көптеген әңгімелер мен романдарға бейімделген. Тарихшы Серж Готье оның есімін алған кітаптарды, фильмдерді, көше атауларын, музыка жазбалары мен әндерді, балетті, комикс кітапты, спорт фестивальдарын және тағы да басқаларын санады. 1979 және 1981 жылдар аралығында ол Éditions Paulines баспасынан шыққан төрт томдық комикс кітаптар сериясында бейнеленді, жазушысы Блез, суретшісі Бос: L'Homme qui courait comme un cheval: Alexis le trotteur (1979), Au trot et au galop: Alexis le trotteur (1979), Alexis le trotteur contre Baba (1981) және Alexis le trotteur: le Pony express (1981). Квебек халық музыкасы тобы Mes Aïeux оның туралы Train de vie (le Surcheval) атты ән жазды, ол олардың En famille альбомында жарық көрді, бұл ән Алексис ле Троттердің өмірі мен қазіргі заманғы өмірдің қарқынды темпі арасындағы параллельді көрсетеді. Бірінші тұлғада жазылған Алексис Лапонте – Сеймус Катер мен Вилжам Ныбакканың 2012 жылғы "Анекдоттар" альбомындағы суретшілер мен спортшылардың бірнеше анекдоттық портреттерінің бірі. 2011 жылы Арно Бризебуа мен Франсис Леклерк түсірген "Trotteur" қысқаметражды фильмі Лапонтеден шабыттанды.

Француз мәтінінің дереккөздері

Барбо, Мариус, Ле Сагунай Легендар. Монреаль: Бошемин кітапханасы, 1967 жыл. Савард, Феликс Антуан. Л’Абатис. Монреаль: Fides, 1969 жыл. Готье, Серж, Легендарлық Алексис Лапонт, «Троттер» атымен белгілі (1860-1924). Солтүстік жылқысы туралы мифтер мен шындықтар. Encyclobec, 5 қаңтар 2005 ж. қарастырылды. Le Phare, 1999 жылғы жаз, № 37, 5 қаңтар 2005 ж. қарастырылды. Гаудро, Серж, 12 қаңтар 1924 ж. «Троттер» деп аталған Алексис Лапонттың қазасы, Bilan du siècle, Ше́рбрук университеті, 6 қаңтар 2005 ж. қарастырылды.