Кіріспе

Құс түрі. Крем түсті тоқыл (Celeus flavus) – тоқылдар тұқымдасының (Picidae) Picinae кіші тұқымдасына жататын құс түрі. Ол Аргентина, Чили, Парагвай және Уругвай елдерінен басқа Оңтүстік Американың барлық құрлық елдерінде кездеседі.

Таксономия және жүйелеу

Халықаралық орнитологиялық комитет (IOC) крем түсті тоқылдаққа екі кіші түрін жатқызады: атаулы C. f. flavus (Статиус Мюллер, 1776) және C. f. subflavus (Склатер, П. Л. & Сальвин, 1877). 2023 жылдың басына дейін Клементс таксономиясы және BirdLife International-дың Әлем құстары анықтамалығында барлық төрт кіші түр сақталған. Бұл кіші түрлер "көптеген аралық түрлерді құрап, кеңінен тараған аймақтарда көптеген жекелемелерді нақты бір кіші түрге жатқызу қиын; сондықтан көрсетілген географиялық шекаралар шартты". Төрт кіші түрдің қауырсыны орташа есеппен ерекшеленгендіктен, бұл мақалада әрқайсысы үшін мәліметтер бар төрт кіші түрлік модель қолданылады.

Сипаттама

Крем түсті тоқылдақ шамамен ұзын. Номинативті түрінің салмағы және C. f. subflavus шамамен . Барлық түрлері негізінен сары түсті, ұзын тоқыл және қара құйрықты. "Сары" түсі жекелеген даналарға қарай ақсарғы сарыдан күкірт сарысына дейін өзгереді, кейде ақшыл қызылға ұқсайды. Ересек еркектерде жарқын қызыл ернек жолағы болады, ал ересек мекемелерде қызыл жолақ жоқ. Ересектердің тұмсы сарғыш, көздің қабықшасы қызыл немесе қызыл қоңыр, ал аяқтары қара сұрдан жасыл сұрға дейін. Жастар ересектерге ұқсайды, бірақ көбінесе ақшыл қоңыр немесе қызыл қоңырға жақын болады. Түрдің кіші түрлері негізінен мөлшерімен және қанаттарының түсімен ерекшеленеді. Номинативті түрінің ұшу қауырсындары қоңыр, көптеген қызыл қоңыр және қара терциалдармен. Оның қанат жапқыштары әдетте қоңыр немесе қызыл қоңыр. C. f. peruvianus түрі номинативті түрінен сәл үлкен, ал оның ұшу қауырсындары қызыл түсті қауырсынды қоңырмен ауыстырады. C. f. tectricialis түрінің мөлшері номинативті түрмен шамалас, қанат жапқыштары көбінесе қоңыр, ал ұшу қауырсындарында қызыл түс азырақ. C. f. subflavus түрі ең ірісі. Оның дене қауырсындарының көп бөлігі кең қоңыр негіздерге ие, қанат жапқыштарында көптеген сары түстер бар, ал ұшу қауырсындарында қызыл түс жоқ.

Қозғалыс

Крем түсті тоқылдақ өмір сүретін аймағында жыл бойы кездеседі.

Тамақтандыру

Кремді түсті тоқылдақтардың негізгі тамағы құмырсқалар мен термиттер, сонымен қатар жемістер мен тұқымдарды да аз мөлшерде жейді. Олар көбінесе орманның төменгі және ортаңғы қабаттарында азықтанады, бірақ кейде ағаш басында және жерде де тамақтанады. Көбінесе жалғыз тамақтанбайды, бірақ әдетте жұп немесе шағын топтап тамақтанады. Олар құмырсқалар мен термиттерді көбінесе олардың ағаштардағы ұяларын бұзып кіру арқылы аулайды.

Өсіру

Крем түсті тоқылдақ көбейетін мезгілі географиялық жағдайларға қарай өзгеретін сияқты, бірақ толыққанды анықталған жоқ. Ол Колумбияда сәуір мен маусым аралығында, ал Венесуэлада одан да ертерек ұялайды; Суринамда көбейту маусымы ақпан айын да қамтиды. Оның көбейту биологиясы туралы басқа ештеңе белгілі емес.

Дауыстау

Крем түсті тоқылдақ "жіті дауыста күлкіге ұқсас, "уучук ки ху ху ху" деп дыбыстайды", сондай-ақ "пуер, пуер, пурр, лап" деп те сипатталады. Басқа дабылдарына "киу киу киу киу" және "whéejah" жатады; соңғысы өз түлегімен кездескенде қолданылады және қайталанып тұруы мүмкін.

Мәртебе

IUCN крем түсті тоқылдақ құстың қауіпсіздік деңгейін ең төменгі деңгейде бағалаған. Оның таралған аймағы өте кең, бірақ популяциясының саны белгісіз және азайып бара жатыр деп есептеледі. Қазіргі уақытта тікелей қауіп-қатерлер анықталған жоқ. Венесуэлада өте көп кездессе де, жалпы алғанда "сирек кездесетін" құс деп саналады. Ол бірнеше қорғалатын аумақтарда таралған.