Кіріспе

Гитарада ойнау техникасы

Flatpicking (немесе просто picking) – бұл гитараның ішектерін бас бармақ пен бір немесе екі саусақтың арасында ұсталатын медиатор (сонымен қатар plectrum деп те аталады) арқылы тарту техникасы. Бұл техника саусақпен ойнаудан (fingerstyle) өзгеше, онда әрбір ішек жеке саусақпен тартылады, саусаққа кигізілген медиаторсыз немесе медиатормен. Медиаторды қолдану көптеген музыкалық дәстүрлерде кең таралған болса да, "flatpicking" термині көбінесе Американың оңтүстік-шығыс таулы аймақтарындағы Аппалачи музыкасымен, әсіресе блюграсс музыкасымен байланысты. Бұл музыкада струналы топтарда әртүрлі стильде ойнайтын музыканттар жиі кездеседі. Рок және джаз сияқты басқа жанрларда медиатор қолданатын музыканттарды әдетте flatpicker немесе тіпті медиатормен ойнайтын гитарист деп сипаттамайды. Себебі бұл дәстүрлерде медиаторды қолдану жиі кездеседі, сондықтан медиаторсыз ойнайтын гитаристтер ғана "саусақпен ойнау" (fingerpicking) немесе "саусақ стилі" (fingerstyle) деп аталады. Шамамен 1930 жылдардан бастап, американдық музыкада flatpicking дамыды, гитаристтер ескі американдық скрипка пьесаларын гитараға бейімдеген кезде, аспаптың ырғақты гитарамен сүйемелдеудің дәстүрлі рөлін, бас ішектердегі эпизодтармен кеңейтті. Рили Паккет сияқты алғашқы гитаристтер бас ноталарын күшейту үшін бас бармақтарын қолданғанмен, бұл стиль flatpicking-ке бейімделді. Блюграсс музыкасындағы мелодиялық стиль көбінесе жылдам және динамикалық болады, оған слайдтар, хаммер-ондар, пул-оффтар, күшті соққылар және жылдам кросспикинг тән. Блюграсс flatpicker-лері көбінесе иістің жоқ, жалпақ беті бар гитараларды және нейлонды емес, болат ішектерді таңдайды.

Ерте стильдер

Flatpick стиліндегі гитара көбінесе ритм-гитарадағы, әсіресе ерте кантри және Олд Тайм струнды музыкалық ансамбльдердегі техникалармен басталды. Райли Пакетт сияқты гитарашылар осы ерте flatpicking-ті ритм-гитараға жылдам, күрделі пассаждар қосып дамытты. 1920 жылдардың соңында Рой Харви және Джонни Крокетт сияқты гитарашылар жетекші гитара үшін flatpicking техникаларын қолдана бастады, көбінесе Ragtime, Jazz және Swing стильдерінің күшті ықпалымен. 1930 жылдары Delmore Brothers flatpicking гитараның дамуына үлкен үлес қосты, олар жылдам тарту және мелодияға негізделген сололармен танылды. Осы кезеңде тенор банжоларда ойналатын плектрлі банжо стильдері, әсіресе Ragtime және Dixieland Jazz-да танымал болды, бірақ олар көбінесе flatpicking деп аталынбайды. Эдди Пибоди сияқты музыканттар осы стильдің өкілдері болып табылады. Билл Монро Bluegrass Boys тобымен жазған алғашқы екі әнінде гитара ойнағандықтан және тіпті Muleskinner Blues әніне flatpick соло кіріспесін қосып, flatpicking Bluegrass музыкасының бастауында болды деуге болады.

Соғыстан кейінгі кезең

1940 жылдардың ортасына қарай буги кантри музыкасына зор әсер етті, бұл Дельмор ағайындыларын акустикалық және электрлік флэшпик стильдерін пайдаланатын бугиге шабыттанған әндер шығаруға жетеледі. 1945 жылы Артур Смит өзінің хит-флэтпик гитаралық "Guitar Boogie" атты инструменталды әнін жазды, ол кантри және рок-н-ролл музыкасының көптеген гитаристеріне үлкен әсер етті. Дон Рено банжода ойнауымен көбірек танымал болғанымен, блюграсс музыкасындағы алғашқы флэшпик гитарисі және гитарада скрипка күйлерін орындаған бірінші музыкант ретінде есептеледі. Рено ертедегі блюграсс флатпикерлеріне ең терең ықпал етті және күрделі мелодиялық жетекші техникалармен қатар, ырғақтық қосымшаларға да көп ден қойды. Хэнк Сноу қазіргі заманғы кантри музыкасында акустикалық жетекші гитараны пайдалануды қадағалады, ал флэшпикинг тіпті Джонни Бонд, Хэнк Гарланд және Джо Мафис сияқты пионерлер арқылы роккабиллидің электрлі стиліне де енді. Билл Нейпир, Эдд Мейфилд және Билл Клифтон сияқты гитаристер де осы кезеңде блюграсс флэшпикинг стильдерінде танымал болды.

1960 жылдар

Flatpicking әдістері мен стильдері 1960 жылдары Док Уотсон, Кларенс Уайт және Джордж Шуффлер сияқты гитаристердің еңбегі арқасында дамыды. Уотсон мен Уайт екеуі де акустикалық гитараны блюграсс және ескі кездің кантри музыкасында жетекші аспап ретінде беделді етті. Уайт гитарадағы flatpicking-ті блюграсс музыкасының алғашқы қатарына шығарды, ал Уотсон flatpicking-ті Американың әртүрлі аймандарында скрипка күйлерімен, блюз, кантри және госпел әндерін орындау арқылы халыққа таныстырды. Шуффлер Стэнли Бразерс тобы үшін гитарада ойнады және өзінің жетекші стильдеріне crosspicking-ті белсенді түрде енгізді. Flatpick ритм-гитарасы әдістері Джимми Мартин және Чарли Уоллер (америкалық музыкант) сияқты орындаушылар арқылы одан әрі жетілдірілді.

1970-1980 жылдар

Док Уотсон, Кларенс Уайт және Дон Реноның еңбегіне сүйене отырып, Норман Блейк, Дэн Кэри, Джон Карлини, Марк О’Коннор, Расс Баренберг, Ларри Спаркс, Франсуа Вола және Тони Райс сияқты музыканттар flatpicking өнерін одан әрі жетілдірді. Райс, музыкалық құрметтейтін адамы Кларенс Уайттан кейін, блюграсс гитарасының ойналуына ең зор әсер еткен адам болып саналады. Райстың тембрі, ырғағы, фразировкасы және импровизациялық шеберлігі блюграсс гитарашыларының толық бір буынына үлгі болды. Райс ойнау кезінде қолданған маңызды элементтердің қатарында джаз стиліндегі аккордтарды алмастыру бар, бұл блюграсс-қа тән қарапайым мажор және минор аккордтардан өзгеше, сондай-ақ жетекші партияларында Дориан лады мен минор пентатоникалық "блюз" гаммасын пайдалану. Аппалачи тамыр музыкасында Дориан ладын қолданатын бірнеше әндер болғанымен, Райс осы гамманы мажор тональностьда жазылған әндерде импровизациялау үшін қолдану арқылы ерекше жаңалық жасады. Мысалы, ол G мажорлы әнде F мажорлы гаммада ойнағаны үшін кеңінен танымал (F мажорлы гамманы G-ден G-ге дейін орындағанда, ол G Дориан лады болады). Бұл тәсілді қолдану G аккордына төмендетілген 3-ші (Bb) және төмендетілген 7-ші (F) ноталарын енгізеді, бұл блюграсс-та кең таралған ерекше дыбыс тудырады.

1990-2000 жылдар

Соңғы жылдары Дэвид Гриер, Брайан Саттон, Беппе Гамбетта және Тим Стаффорд сияқты музыканттар гитараны жаңа мыңжылдыққа жеткізді. Сондай-ақ, қазіргі "жас дарындылар" Итан Джей Мейер, Коди Килби, Джон Чапман, Дэвид Роулингс, Крис Элдридж, Энди Фалько, Шон Уоткинс, Билли "Стрингс" Апостол, Молли Таттл және Джордан Тайс гитарада ойнаудың осы стилін зерттеуді жалғастыруда. Бұл музыканттар әлі де жаңа стандарттарды белгілеп, көбірек көрермендерге жетеді. Норман Блейк, Расс Баренберг және Дэн Крэри сияқты пионерлер де флэпикпен музыка жасай беруде. АҚШ-тың жылдық Ұлттық Flatpicking Чемпионаты Канзас штатының Винфилд қаласындағы Уолнат Вэлли фестивалінде өтеді.