Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аделаиданың жағалау маңы, Оңтүстік Австралия
Coastal suburb of Adelaide, South Australia
Тайнбаранг деп аталады. Уиттон Блаффта орналасқан Туту Вирра қорығы, Тильбруктің жағалау бойындағы саяхатында жасаған екінші көктемін еске алатын тас қаланшаға ие. Маңы оңтүстік жағынан Онкапаринга өзенімен, ішінде таяз сулы эстуариймен шектеледі. Батысында Gulf St Vincent жағалауымен, солтүстігінде Christies Beach және шығысында Noarlunga Centre және Noarlunga Downs қалаларымен көршілес. Аймақтың алғашқы сипаттамасын 1831 жылғы 15 сәуірде Александрина көлінен шығатын шығанақты іздеу үшін Онкапаринга өзенін зерттеген капитан Коллет Баркер берген. 1837 жылдың басында, Марионға жақын Стурт өзенінің жанында орналасқанда, Оңтүстік Австралияның жалғыз екі жылқысы түні бойында байланған арқандарын жыртып жіберді. Мал шаруашылығының бақылаушысы К. В. Стюарт оларды қайтару үшін экспедиция ұйымдастырды. Кездесетін өсімдіктерді жазу үшін ботаник қатыстырылып, экспедиция қазіргі Ноарлунганың көп бөлігін аралап, жылқыларды Онкапаринга өзенінің жанынан тапты. Бірақ, жаяу болғандықтан, оларды ұстай алмады. 1837 жылдың маусымында полковник Уильям Лайт Аделаиданың оңтүстігіндегі Энкаунтер шығанағында жергілікті әйелдерді ұрлап алып жүрген кит аулаушыларды тұтқындау үшін құрлықтағы экспедицияға жетекшілік етті. Таплейс төбесінен өте келе, экспедиция мүшесі Джон Морфетт атымен сол долинаны Морфетт доғасы деп атады. Олар Mount Lofty Ranges тауларының оңтүстік шетіне жеткенде, өтпейтін бұталар оларды Аделаидаға қайта оралуға мәжбүр етті. Келесі жылы, Жер зерттеу департаментінің Джон Макларен Аделаиданың оңтүстігіндегі аймақты үш округке (B, C және D) бөлді. Бұл бөлу Стюарт және Лайт экспедицияларының есептеріне негізделген. 1839 жылдың ақпанында B және C округтері, қазіргі Noarlunga округі, халыққа ашылды. 1841 жылға қарай халық саны шамамен 150 адамды құрады. 1841 жылы Джордж Хеппенсталл Онкапаринга өзенінің сағасына жақын жағалауда кит аулау станциясын құрды. Операцияда 25 адам және екі қайық болды. Сондай-ақ, платформаны кесу үшін пайдаланылатын кішкентай қайық болды. Хеппенсталл жақын жерде үй салды, кейін ол оны "Уайлвью" деп атады. Бұл аймақтағы алғашқы тұрақты құрылым деп есептеледі. Кит аулау 1843 жылы тоқтатылды. Порт-Норлунга қаласы 1859 жылғы 14 сәуірде сатылымға ұсынылды. Қалашық бастапқыда бірнеше шақырым жоғарыдағы Noarlunga қалашығынан өнімдерді тасымалдайтын порт ретінде құрылған. Онкапаринга өзенінің сағасы жағалау кештеріне жарамсыз болып шықты, сондықтан өнімдер өзеннен құм төбелеріне дейін жеткізіліп, содан кейін аттармен тартылған теміржол вагондарымен теңіз жағасына тасымалданды. Қазіргі теңіз айлағы 1921 жылы салынды және Порт Ноарлунгада салынған екінші теңіз айлағы. Алдыңғы теңіз айлағы, қазіргі теңіз айлағынан оңтүстікке қарай 30 метр қашықтықта, 1855 жылы салынған, бірақ 1900 жылдардың басында бірнеше қатты дауылдардан қирады. Қалалардың біртіндеп кеңеюімен, әсіресе 1960 және 1970 жылдардағы иммиграцияның артуымен, қалашық Аделаиданың сыртқы маңына айналды. Оңтүстік Австралияның Тұрғын үй қоры Кристис Бич және О'Салливан Бичтің жақын маңдағы аудандарында тұрғын үйлерді дамытты. 1978 жылы метрополитен теміржолының Noarlunga Centre қаласына жалғасуымен Порт Ноарлунга қалашығы демалыс орны ретіндегі тартымдылығын жоғалтты.
It is known as Tainbarang A reserve known as the Tutu Wirra Reserve, on Witton Bluff, is the location of the stone cairn commemorating the second spring created by Tjilbruke on his journey down the coast. The suburb is bounded to the south by the Onkaparinga River, including a tidal estuary. It is bounded to the west by the coastline with Gulf St Vincent, by Christies Beach to the north and by Noarlunga Centre and Noarlunga Downs to the east. The first record of the area was provided by Captain Collet Barker who explored the Onkaparinga River on 15 April 1831 in his search for a Gulf outlet from Lake Alexandrina. In early 1837, while camped by the Sturt River near Marion, South Australia's only two horses slipped their tether ropes during the night and the overseer of stock, C. W. Stuart led an expedition to recover them. Taking a botanist to record the plants encountered, the expedition searched much of present day Noarlunga before finding the horses near the Onkaparinga River. The men being on foot were however, unable to capture them. In June 1837, Colonel William Light led an overland expedition to arrest whalers who had been abducting native women at Encounter Bay, south of Adelaide. Cresting Tapleys Hill they named the valley Morphett Vale after expedition member John Morphett. They reached the southern end of the Mount Lofty Ranges before impenetrable scrub forced them to return to Adelaide. The following year, John McLaren of the Survey Dept. divided the area south of Adelaide into three districts (B. C and D) based on the reports made by the Stuart and Light expeditions. B and C districts, the present Noarlunga District, was opened to public selection in February 1839 and by 1841 the population was estimated to be about 150. A shore based bay whaling station was established near the mouth of the Onkaparinga River by George Heppenstall in 1841. The operation consisted of 25 men and two boats. They also had a small punt which was used as a cutting in platform. Heppenstall built a house nearby which he later called "Whaleview." It is reputed to be the first permanent structure in the area. The fishery ceased operation in 1843. The government town of Port Noarlunga was surveyed and offered for sale on 14 April 1859. The township was originally settled as a port for the produce from the proposed market town of Noarlunga a few kilometres upstream. The Onkaparinga River mouth proved unsuitable to coastal ketches, so produce was barged down river to the sandhills and then taken by horse drawn rail trucks to the jetty. The current jetty was constructed in 1921 and is the second jetty to have been constructed at Port Noarlunga. The original jetty, 30 metres south of the current jetty, was constructed in 1855, but was destroyed in several severe storms in the early 1900s. With the gradual incursion of urban sprawl, and in particular immigration fuelled expansion in the 1960s and 1970s, the township eventually became an outer suburb of Adelaide. The South Australian Housing Trust in particular developed housing in the nearby areas of Christies Beach and O'Sullivan Beach and with the extension of the metropolitan rail line to adjacent Noarlunga Centre in 1978 the township of Port Noarlunga had largely lost its attraction as a holiday destination.
Елеулі жерлер
Туту Вирра қорығында Каурна ата-бабасының батыры Тжилбруктің жағалау бойымен саяхатында пайда болған екінші тұщы су бұлағына жақын жерді белгілейтін ескерткіш тақтасы бар тас үйіндісі бар. Тұрғын үй және шаруашылық ғимараттар, 53 Ескі Балқұмық жолы. Порт Ноарлунга қонақ үйі, Солтфлит көшесі, 29. Сауербиер үйі, Уэринг көшесі, 21.
There is a stone cairn with commemorative plaque in the Tutu Wirra Reserve to mark a place near the second freshwater spring created by Kaurna ancestor hero Tjilbruke in his journey down the coast. Dwelling and outbuildings, 53 Old Honeypot Road. Port Noarlunga Hotel, 29 Saltfleet Street. Sauerbier's House, 21 Wearing Street.
Жағажай және жағалау
Порт-Норлунга жағажайы туристер мен тұрғындар арасында танымал, онда екі серфингтік құтқару клубы қарауылдайтын қауіпсіз жүзу аймақтары бар. Ол 2012 жылы Энди Шорт пен Брэд Фармердің «Австралияның ең жақсы 101 жағажайы» кітабында көрсетілген. Порт-Норлунгадағы алғашқы кемежай жағалау саудасы үшін салынған. Құрылысы 1854 жылы басталды және келесі жылы аяқталып, ол Онкапаринга порты деп аталды. Бірінші кемежай 20 ғасырдың басында тозуға ұшырады. 1910 жылдары кемежайды жөндеу немесе ауыстыру туралы ұсыныстар айтылды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін үкіметтен қаржы алу қиын болғандықтан жұмыс басталмады. 1918 жылдың қазан айында жоспарлар жасалып, тендерлер жарияланды. 1921 жылдың желтоқсанында ресми түрде ашылғанда, оның ұзындығы 1250 футқа жетеді және құны 6000-7000 фунт стерлинг болды. Қазіргі ағаш кемежай жағалаудан жағаға қарай және табиғи толқын тосқауыл құрайтын рифке қарай созылады. Ол түнгі уақытта жарықтандырылған және үш баспалдақтан тұрады: біреуі жағажайға, ал екеуі жүзушілерге, снорклингпен айналысушылар мен су астында жүзушілерге суға кіруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, мүгедектерге арналған коляскалар мен скутерлерге де қолжетімді. 2018 жылдың қараша айында қатты жел мен толқындардың әсерінен рифтің шетіндегі баспалдақтар дауыл кезінде негізгі құрылымнан бөлініп кетті. 2020 жылы олар бірнеше платформасы бар, мықтырақ заманауи құрылыммен ауыстырылды. Ескі кемежайдың тіректерінің қалдықтары қазіргі кемежайдың оңтүстігінде 30 метр қашықтықта жатыр және кейде дауылдан кейін көрінеді.
Port Noarlunga beach is popular with tourists and residents with safe swimming areas patrolled by two surf life saving clubs. It features in the 2012 book 101 Best Australian Beaches by Andy Short and Brad Farmer. The first jetty at Port Noarlunga was constructed for coastal trade. Work commenced in 1854 and on its completion the following year it was known as Port Onkaparinga. The first jetty had fallen into disrepair by the turn of the 20th century. Interest was expressed in repairing or replacing the jetty during the 1910s, but work did not commence until the conclusion of World War I due to difficulties obtaining government funding. Plans were made and tenders were called in October 1918. At its official opening in December 1921 it stood 1,250 feet in length and had been constructed at a cost of £6000 7000. The present timber jetty extends from the shore over the beach and out towards the reef, which forms a natural breakwater. It is illuminated at night and features three staircases, one that leads down to the beach, and two that provide access to the water to swimmers, snorkelers and divers. It is also accessible to wheelchairs and scooters. In November 2018, the stairs at the reef end of the jetty were dislodged from the main structure by strong winds and wave energy during a storm. They were replaced with a sturdier modern construction featuring multiple platforms in 2020. The remains of the old jetty's piles lie 30 metres to the south of the existing jetty and are occasionally exposed following storms.
Қалалық округ
Сонымен қатар, осы жағажай аймағында қонақтар мен жергілікті тұрғындарға қызмет ететін кішкентай басты көше (Гаулер көшесі) бар. Онда бірнеше кафе, паб, балық пен картоп фри сататын дүкен, серфинг дүкені және жергілікті тұрғындарға қызмет көрсететін бірнеше басқа да кәсіпорын бар. 1924 жылы салынған ескі "Институт" ғимараты қазір қауымдық орталыққа айналған.
There is also a small main street (Gawler Street) that serves visitors and locals in this beach area. It has several cafes, a pub, a fish and chip shop, a surf shop and several other businesses providing services to the locals. The old "Institute" building, built in 1924, is now the community centre.
Порт-Норлунга рифі
Порт-Норлунга рифі Оңтүстік Австралияның ең жақсы шнорхелинг орындарының бірі саналады және су асты фотографтары арасында танымал. Бұл жағалаудан шамамен алғанда бірнеше метр қашықтықта орналасқан, шамамен ұзындығы белгілі бір болатын тар риф. Риф жағалауға параллель созылып, екі бөлімнен тұрады, оларды бөліп тұратын аймақ "The Gap" деп аталады. Бұл суға батып, араласу және шнорхелинг үшін танымал орын, онда 200-ден астам теңіз өсімдігінің және 70-тен астам балық түрінің кездесуі мүмкін. 1994 жылы құрылған, 12 шыны тақталармен белгіленген өздігінен жүргізілетін суасты жолы бар. Тақталар олардың орналасқан жеріне қатысты риф экожүйесінің ерекшеліктерін көрсетеді.
Port Noarlunga Reef is regarded as one of South Australia's best snorkeling sites and is popular with underwater photographers. It is a narrow reef about offshore and about long and was formed from a consolidated Pleistocene sand dune. The reef runs parallel to shore and has two sections, with the area separating them called The Gap. It is a popular scuba diving and snorkelling location, with more than 200 marine plant species and over 70 fish species. There is a self guided diving trail which was established in 1994, which is marked with a series of 12 glass plaques. The plaques indicate aspects of the reef ecosystem relevant to their location.
Порт-Норлунга рифінің су қорығы
Порт-Норлунга рифтік су қорығы – Оңтүстік Австралияда 1971 жылы жарияланған алты су қорығының бірі. Ол риф өмірін және іргелес өзен сағасын қорғау мақсатымен құрылған. 1993 жылы қорықтың шекарасы солтүстікке қарай кеңейтіліп, Кристис-Бичтегі Horseshoe Reef деп аталатын жақын орналасқан әк тас риф кіргізілді. 2007 жылдан бастап, ол оңтүстікте Порт-Норлунга Оңтүстігіндегі Онкапаринга төбесінен солтүстікте Кристис-Бичтегі Гальфвью көшесіне дейін жағалау бойымен созылады және Окапаринга өзенін Ескі-Норлунгадағы Басты Оңтүстік жолына дейін қамтиды. Қорғаудағы балық аулау қызметі тек қана құбырмен және қол желісімен шектеледі, ал "тек жем ретінде шағалаларды аулау үшін қол желілерін пайдалануға" рұқсат етіледі. Horseshoe және Порт-Норлунга рифтерінде балық аулауға тыйым салынған, және ол тек Порт-Норлунгадағы пирс пен жағажайдан ғана жүзеге асырылуы мүмкін.
The Port Noarlunga Reef Aquatic Reserve is one of six aquatic reserves proclaimed in South Australia in 1971 with it being established specifically to protect the reef life and the adjacent river estuary. The boundaries of the reserve were extended to the north in 1993 to include an adjacent limestone reef known as Horseshoe Reef at Christies Beach. As of 2007, it extends along the coastline from Onkaparinga Head at Port Noarlunga South in the south to Gulfview Road at Christies Beach in the north and includes the Onkaparinga River up until the Main South Road at Old Noarlunga. The reserve covers an area of Fishing activity is limited to the use of rod and handline while the use of 'hand nets for the taking of shrimps for bait only' is permitted in estuary and the Onkaparinga River. No fishing is permitted within of Horseshoe and Port Noarlunga Reefs and can only be carried out from the jetty and the beach at Port Noarlunga.
Порт-Норлунга дөңгелек рифі және кеме апаттары
Порт Ноарлунгадан жақын жерде үш жасанды риф орналасқан, оларды суға түсушілер зерттей алады. Порт Ноарлунга дөңгелекті рифі – 20 метр тереңдікте дөңгелек пирамидаларынан құралған жасанды құрылыс. Жақын маңда H. A. Lumb (темір сүйрегіш) және MV Seawolf (бұрынғы балық аулау кемесі) жатыр. H. A. Lumb 1994 жылы Dive Industry Association (суға түсу индустриясы қауымдастығы) тарапынан, ал MV Seawolf 2002 жылы Seawolves суға түсу клубы қаржы жинағаннан кейін суға батырылды. H. A. Lumb Порт Ноарлунгадан батысқа қарай 2,5 км қашықтықта, ал MV Seawolf одан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Барлық үш орынға бір суға түсу арқылы қол жеткізуге болады.
Three artificial reefs lie in close proximity to each other, offshore from Port Noarlunga, and can be explored by divers. The Port Noarlunga Tyre Reef is a man made construction of tyre pyramids in 20 metres of water. Nearby lie the H. A. Lumb (a steel tug) and the MV Seawolf (a former fishing boat). The H. A. Lumb was scuttled by the Dive Industry Association in 1994 and the MV Seawolf was scuttled by the Seawolves dive club in 2002 after fundraising efforts. The H. A. Lumb lies in 20 metres of water 2.5 km west of the Port Noarlunga jetty, with the MV Seawolf is located slightly to the south east of her. All three sites can be accessed during a single dive.
Порт Ноарлунга су орталығының
1976 жылдан бері Порт-Норлунга су орталығы штатының барлық бастауыш мектеп оқушылары үшін сабақтар ұйымдастырып келеді. Бағдарлама әр жылдың бірінші және соңғы оқу тоқсанында жүзеге асырылады және толқынмен сырғанау, каноэмен жүзу, балық аулау, маскамен суға түсу, желкенмен жүзу, жүзу және виндсерфингпен айналысу мүмкіндігін ұсынады. Жыл сайын шамамен 15 000 оқушы осы бағдарламаға қол жеткізеді.
Since 1976 the Port Noarlunga Aquatic Centre has operated classes for primary school children from throughout the state. The program runs in the first and last school terms each year and provides the opportunity to try waveskiing, canoeing, fishing, snorkelling, sailing, swimming and sailboarding. About 15,000 students have access to this program each year.