Кіріспе

Венгр композиторы, дирижер және педагог (1944–2024)

Петер Эётвос (Eötvös Péter; 2 қаңтар 1944 – 24 наурыз 2024) – венгр композиторы, дирижер және академиялық оқытушы. Будапешт пен Кельнде композицияны оқығаннан кейін, 1962 жылдан бастап Венгрияда киноға музыка жазды. 1968–1976 жылдары Стокхаузен ансамблінде орындады. 1973 жылы Ольдерф тобының негізін қалаушы мүшесі болды және 1970 жылдардың соңына дейін осы топпен байланысын жалғастырды. 1979–1991 жылдары Ensemble InterContemporain музыкалық жетекшісі және дирижері болды, ал 1985–1988 жылдары BBC Симфониялық оркестрінің бас дирижері қызметін атқарды, содан кейін бірнеше оркестрлермен дирижерлік жасады. Композитор ретінде Эётвос «Махаббат және басқа да әуестер» және «Үш қарындас» операларымен танымал болды, екеуі де Венгриядан тыс қойылды. Ол түрлі мәдениеттердің ықпалына ашық болды.

Сахналық жұмыстар

Эотвеске Жапонияның музыкасы мен театры әсер етті. Ол өзінің алғашқы операсы "Харакириді" 1973 жылы Осакада жұмыс істеп жүргенде жазды. Опера Юкио Мишиманың сеппуку арқылы өліміне негізделген. Ол 1998 жылы көрсетіліп, Еуропадағы опера театрларында қайталанды. Бір актілі опера "Леди Сарашина" да жапон дәстүріне негізделген, 11 ғасырдағы күтуші әйелдің күнделігінен алынған; Ол 2013/14 жылдары "Ансамбль Модерн" үшін Роланд Шиммельпфеннигтің пьесасы бойынша "Алтын Аждаһа" (Der goldene Drache) операсын жазды. Бір актілі "Қансыз" (Senza sangue) операсы Алессандро Барикконың либреттосына, екі дауысқа арналған, Бартоктың "Көкбауырдың қамалы" операсымен жұптастырылатын туынды ретінде жазылды. Ол алғаш рет 2015 жылы Кельн қаласында Нью-Йорк филармониясының концертінде ойнатылды, содан кейін 2016 жылы Авиньон фестивалінде сахнада қойылды. Оның "Валушка" операсы Венгрия мемлекеттік опера театрының тапсырысы бойынша жазылды; Краснахоркайдың романы негізінде венгр либреттосына жазылған алғашқы операсы 2023 жылы премьераланды және 2024 жылы Регенсбург театрында неміс тіліндегі "Валушка" нұсқасында қойылды.