Кіріспе

Жапон адмиралы (1890–1945)

Сейичи Ито (伊藤 整一) – Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштерінің адмиралы және Екінші дүниежүзілік соғыстың соңындағы соңғы миссиясындағы «Ямато» жауынгерлік кемесін бағыттайтын жетекші офицер.

Ерте мансап

Миике округінің Такада қаласында (қазіргі Мияма қаласы, Фукуока префектурасы) туған Ито 1911 жылы Жапон императорлық теңіз академиясының 39-шы түлегі болды. 148 курсанттың арасында 15-ші орынды алған ол, «Асо» жапон крейсері мен «Аки» жапондық соғыс кемесінде мичман болып қызмет етті. Оның карьералық өсуі тұрақты және жылдам болды: 1912 жылдың 1 желтоқсанында – прапорщик, 1914 жылдың 1 желтоқсанында – кіші лейтенант, 1917 жылдың 1 желтоқсанында – лейтенант. Ито 1923 жылы Теңіз штабының академиясына қайта оралды және 21-ші түлектер тобынан лейтенант-коммандер болып бітірді. 1927 жылдың мамыр-желтоқсан айларында Ито АҚШ-қа сапар шекті, ал қайтып келгеннен кейін командир болып тағайындалды. 1931 жылдың 1 желтоқсанында капитан болды және 1932 жылдың наурызынан 1933 жылдың қарашасына дейін Маньчжурияға теңіз атташесі болып жіберілді. Адмирал Исороку Ямамотомен бірге, Ито АҚШ пен Жапония арасындағы ресурстар мен өнеркәсіптік қуаттың аражік терең екенін жақсы білгендіктен, АҚШ-пен жақсы қарым-қатынасты сақтауды үнемі қолдады.

Кейінгі мансап

1933 жылы қарашада Итоға жеңіл крейсердің капитаны ретінде алғашқы командалық міндет тапсырылды. 1935 жылы қарашада ол жаңадан құрылған ауыр крейсерді басқаруға тағайындалды. 1936 жылы сәуірде оған ауыр крейсер "Атаго" басшылығы берілді. 1936 жылдың желтоқсан айында Ито жапондық "Харуна" линкорының командалық құрамына тағайындалды. 1937 жылдың 1 желтоқсанында Ито контр-адмирал атағын алып, 2-ші флот штабының бастығы болып тағайындалды. Келесі жылы ол Әскери-теңіз министрлігінің Кадрлар бюросының бастығы қызметін атқарды. Екі жыл қызметтен кейін, Ито 1940 жылдың қарашасында 8-ші крейсерлік дивизияға (CruDiv 8) басшылық етті, ал 1941 жылдың сәуірінде Біріккен флот штабының бастығы болып тағайындалды. Сол жылдың қыркүйегінде Ито Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің Бас штабының орынбасары болды және бір айдан кейін, 1941 жылдың 15 қазанында вице-адмирал шеніне көтерілді. Ол бұл лауазымды 1944 жылдың желтоқсанына дейін атқарды, содан кейін Ішкі теңізде орналасқан 2-ші флоттың басшылығына тағайындалды. 1945 жылдың сәуір айының басында Ито Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің соңғы ірі шабуылына жетекшілік етті. Ол жапондық "Ямато" линкорымен, жеңіл крейсер "Яхаги" және сегіз эсминецпен бірге Окинава шайқасында АҚШ Әскери-теңіз күштерін жою мақсатындағы "Тен Го" операциясы аясында соңғы шабуылға шықты. Ито бастапқыда бұл миссияға қарсы болды, оны бекер және ысырапшылық деп есептеді, бірақ император Әскери-теңіз күштерінен қандай да бір шабуыл күтетінін білгеннен кейін, ол келісім берді. 1945 жылдың 7 сәуірінде АҚШ әскери ұшақтары Окинаваға бет алған жапондық кемелерді байқап, оларға жүздеген американдық авиатасымалдауыштары шабуыл жасады. Жапондық әуе күшінің қолдауы болмағандықтан, жапондық кемелер жеңіліске ұшырады, ал "Ямато", "Яхаги" және төрт эсминец бірнеше бомба мен торпедадан қирады. Миссияны тоқтату және аман қалғандарды құтқару үшін қалған эскорт кемелерге бұйрық бергеннен кейін, Ито "Яматомен" бірге суға батуға шешім қабылдады. Ито қайтыс болғаннан кейін толық адмирал шеніне көтерілді. Оның жалғыз ұлы Окинава маңындағы камикадзе шабуылында қаза тапты, осыдан он күн өткен соң.

Фильмде

2005 жылы Toei компаниясының "Ямато" (男たちの大和 Otokotachi no Yamato) атты соғыс фильмінде Ито рөлін жапон актері Тетсуя Ватари сомдады. 1981 жылы Шуэ Мацубаяшидің "Ренго Кантай" (лит. "Біріккен флот", кейіннен АҚШ-та "Императорлық флот" деген атпен шығарылды) фильмінде Ито рөлін Кодзи Цурута ойнады. Шуэ Мацубаяшидің 1963 жылғы "Тайхэйё но тсубаса" фильмінде ("Тынық мұхитының қанаты", кейіннен АҚШ-та "Шабуыл жасағы!" және "Камикадзе" аттарымен шығарылды) Ито рөлін Сусуму Фуджита сомдады. Ютака Абэнің 1953 жылы түсірілген "Сенкан Ямато" фильмінде (戦艦大和, "Ямато соғыс кемесі") Ито рөлін Минору Такада ойнады.