Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Онуист ұлы Ууэн (; 839 жылы қайтыс болды), көбінесе лақап атымен Эоганан деп аталатын, 837–839 жылдары пиктердің патшасы болды.
Uuen son of Onuist (; died 839), commonly referred to by the hypocoristic Eóganán, was king of the Picts between AD 837–839.
Өмір
Ууэн Онуист II [Ұлы] Уургуист [Wrguist] (гейл тілінде: Óengus II mac Fergusa, 834 жылы қайтыс болды) ұлы болды және 836 немесе 837 жылы оның туысы Дрест мак Каустантиннің орнын басып, патша болды. Ирландия жылнамаларында Ууэн туралы жалғыз мәлімет – оның ағасы Бранмен және "Áed mac Boanta және басқа да көптеген адамдармен" бірге 839 жылы викингтерге қарсы Фортриу халқының шайқасында қаза тапқандығы туралы хабар. Бұл жеңіліс Пиктландияның Онуист I [Wrguist ұлы] (гейл тілінде: Óengus I mac Fergusa) ұрпақтарының бір ғасырлық үстемдігін аяқтады. Жылнамалық жазба қысқа болса да, Ууэнге қатысты басқа да дәстүрлер бар. Ол Сент-Эндрюс негізін қалау туралы әңгімеде Онуисттің ұлдарының бірі ретінде, Сент-Регулуспен Фортевиотта кездескенде айтылады, ол Сент-Эндрюдің қасиетті деректерін Шотландияға әкелген деп есептеледі. Оның ағасы Каустантинмен бірге Ууэн Нортумбрия монастырларының меценаты болған сияқты, өйткені ол 840 жылға дейінгі дұға оқылғандардың тізімін қамтитын Liber Vitae Dunelmensis-те есімдері тіркелген. Ууэн, оның әкесі, ағасы және туысы Домналь Дуан Альбанахта кездеседі – бұл Маэль Колюм (III) мак Доннхаданың билігі кезіндегі Маэль Колюмның шотландтардың, Альбаның және Дал Риатаның патшалары ретіндегі алдыңғыларын тізбектейтін мақтау өлеңі. Олардың осы және осыған ұқсас көздерге енуі Дункельд пен Сент-Эндрюс негізін қалау дәстүрлеріндегі маңыздылығымен байланысты деп саналады. Ууэннің өлімінен кейін Пикттік жылнамасының патшалар тізімінде одан кейін Урадтың (Ферат) және Урадтың ұлдары Брайдейдің, Синаэд пен Дресттің, содан кейін Фохелдің (Уутхойлдың) ұлы Брайдейдің және Эльфин ұлы Синаэд мак Айльпиннің (Киниод [Эльфин ұлы]) билігі тіркелген, ол соңында жеңіске жетіп, жаңа билеуші әулеттің негізін қалады.
Uuen was a son of Onuist II [son of] Uurguist [Wrguist] (in Gaelic: Óengus II mac Fergusa, died 834) and succeeded his cousin Drest mac Caustantín as king in 836 or 837. The sole notice of Uuen in the Irish annals is the report of his death, together with his brother Bran and "Áed mac Boanta, and others almost innumerable" in a battle fought by the men of Fortriu against Vikings in 839. This defeat appears to have ended the century long domination of Pictland by the descendants of Onuist I [son of] Wrguist (in Gaelic: Óengus I mac Fergusa). If the annalistic record is short, there are other traditions relating to Uuen. He is named by the St Andrews foundation tale as one of the sons of Onuist who met with Saint Regulus at Forteviot when the Saint supposedly brought the relics of Saint Andrew to Scotland. Along with his uncle Caustantín, Uuen appears to have been a patron of the Northumbrian monasteries as he is named in the Liber Vitae Dunelmensis, which contains a list of those for whom prayers were said, dating from around 840. Uuen, his father, his uncle and his cousin Domnall appear in the Duan Albanach, a praise poem from the reign of Máel Coluim (III) mac Donnchada listing Máel Coluim's predecessors as kings of Scots, of Alba and of Dál Riata from Fergus Mór and his brothers onwards. Their inclusion in this source and its like is thought to be due to their importance to the foundation traditions of Dunkeld and St Andrews. On Uuen's death the Pictish Chronicle king lists have him followed by the short reigns of Uurad (Ferat) and Uurad's sons Bridei, Cináed and Drest, by Bridei son of Fochel (Uuthoil) and by Cináed mac Ailpín (Ciniod [son of] Elphin), the eventual victor and founder of a new ruling clan.