Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Токио Олимпиадасы (жап. 東京オリンピック, Tōkyō Orinpik) – Кон Ичикаваның режиссерлік жұмысы, 1964 жылы Токиода өткен жазғы Олимпиада ойындарын көрсететін 1965 жылғы жапондық деректі фильмі. Лени Рифеншталдың 1936 жылы Берлинде өткен жазғы Олимпиада ойындарын суреттеген "Олимпия" фильмі сияқты, Ичикаваның туындысы да деректі фильмдердегі кинематографиялық табыс деп есептеледі. Дегенмен, "Токио Олимпиадасы" жеңіске және нәтижелерге емес, ойындардың атмосферасына және спортшылардың адамдық жағына көбірек назар аударады. Бұл фильм "Өлмей тұрып көру керек 1001 фильм" кітабына енген санаулы спорттық деректі фильмдердің бірі.
Tokyo Olympiad, also known in Japan as Tōkyō Olympic (東京オリンピック), is a 1965 Japanese documentary film directed by Kon Ichikawa which documents the 1964 Summer Olympics in Tokyo. Like Leni Riefenstahl's Olympia, which documented the 1936 Summer Olympics in Berlin, Ichikawa's film was considered a cinematographic milestone in documentary filmmaking. However, Tokyo Olympiad keeps its focus far more on the atmosphere of the games and the human side of the athletes rather than concentrating on winning and the results. It is one of the few sports documentaries included in the book 1001 Movies You Must See Before You Die.
Өндіріс тарихы
1964 жылғы жазғы Олимпиада жапон үкіметі үшін өте маңызды деп есептелді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияның инфрақұрылымының көп бөлігі қиратылған еді, ал Олимпиада Жапонияны әлемге қайта таныстыруға және жаңадан жаңғыртылған жолдар мен өнеркәсібін, сондай-ақ дамып келе жатқан экономикасын көрсетуге мүмкіндік берді. 1896 жылғы жазғы Олимпиададан бастап барлық Олимпиада ойындары осы немесе басқа деңгейде фильмге түсірілді, көбінесе Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) ұрпақ үшін сақтау мақсатымен қаржыландырды. 1964 жылғы Олимпиада үшін жапон үкіметі өз фильмін қаржыландыруға шешім қабылдады және бастапқыда Акира Куросаваны шақырды, ол «Икиру» және «Жеті самурай» сияқты фильмдерінің арқасында сол кезде әлемдегі ең танымал жапон режиссері болатын. Алайда, Куросаваның толық бақылауды ұнатуы – ол фильмді ғана емес, ашылу және жабылу салтанатын да өзі басқаруды талап етті – оның жұмыстан босатылуына әкелді. Осыдан кейін Ичикава шақырылды, ол жоспарланғаннан ауытқыған өндірістерге араласуымен белгілі болды.
The 1964 Summer Olympics were seen as vitally important to the Japanese government. Much of Japan's infrastructure had been destroyed during World War II and the Olympics were seen as a chance to re introduce Japan to the world and show off its new modernised roads and industry as well as its burgeoning economy. Every Olympics since the first modern games in 1896 Summer Olympics had been committed to film to some extent or another, usually financed by the International Olympic Committee (IOC) for reasons of posterity. For the 1964 Olympics the Japanese government decided to finance their own film and initially hired Akira Kurosawa who, at the time, was the most famous Japanese director worldwide thanks to films such as Ikiru and Seven Samurai. However, Kurosawa's famous tendency for complete control he demanded to not only direct the film but the opening and closing ceremonies as well led to his dismissal. This led to the bringing in of Ichikawa, who had a reputation of coming into productions where events had not followed the initial plans.
Дау
Ичикаваның Токио Олимпиадасы туралы көзқарасы сол кезде даулы болды, себебі ол Жапон үкіметі фильмнен күткен және қалаған нәрсеге кері келді. Ичикава оқиғалардың кинематографиялық және көркемдік тіркелмесін ұсынды, ол қаржыландырушылар күткен тікелей журналистік, тарихи жазбадан гөрі спортшылар мен көрермендерге көбірек назар бөлді. Осының салдарынан Жапон Олимпиада комитеті Ичикаваны фильмді өз талаптарына сәйкес қайта өңдеуге мәжбүр етті, соңғы, қайта өңделген нұсқасы 93 минутты құрады, ал түпнұсқасы 165 минут болған.
Ichikawa's vision of the Tokyo Olympics was controversial at the time as it was the opposite of what the Japanese government wanted and expected of the film. Ichikawa presented a film which was very much a cinematic and artistic recording of the events, more concerned with the athletes and spectators, than the straight forward journalistic, historical recording that was expected by its financiers. As a result, the Japanese Olympic Committee forced Ichikawa to re edit the picture to better suit their requirements, with the final, re edited, version clocking in at 93 minutes rather than the original's 165 minutes.
Шығару
Токио Олимпиадасы 20 наурыз 1965 жылы Жапонияда көрсетілімге шықты, таратуын Toho компаниясы жүзеге асырды. Оның бастапқы ұзақтығы 165 минутты құрады және араға үзіліс енгізілді. Фильм 20 қазан 1965 жылы Америка Құрама Штаттарында Pan World Film Exchange және Jack Douglas Enterprises компаниялары арқылы 93 минуттық өңделген нұсқада, сонымен қатар ағылшын тіліндегі баяндамамен шығарылды. Кейіннен 1984 жылы Janus Films және Night Kitchen, Inc. компаниялары фильмді ағылшын тіліндегі субтитрлермен қайта жариялады. Фильмнің 125 минуттық нұсқасы, ағылшын тіліндегі баяндамамен, YouTube-та Олимпиаданың ресми арнасы арқылы көруге болады. Ол "Токио-1964 Олимпиадасының толық фильмі" деп аталады, бірақ бұл нұсқа бастапқы нұсқадан шамамен 45 минутқа қысқа. 2020 жылдан бастап Олимпиада арнасының веб-сайтында түпнұсқа жапондық шығарылымның қалпына келтірілген, толық және өңделмеген нұсқасы қолжетімді.
Tokyo Olympiad was released theatrically in Japan on 20 March 1965 where it was distributed by Toho. It had its original 165 minute runtime and included an intermission. The film was released in the United States on 20 October 1965, in its edited format with a 93 minute runtime, by Pan World Film Exchange and Jack Douglas Enterprises, and with an added English language narration. The film was later reissued in 1984 by Janus Films and Night Kitchen, Inc. with English subtitles at the original 165 minute runtime. A 125 minute cut of the film with English narration is available to view on Youtube via the official Olympics channel. It is titled The Complete Tokyo 1964 Olympics Film although this version is nearly 45 minutes shorter than the original release. As of 2020, a restored, full and unedited version of the original Japanese release is available to view on the Olympic Channel's own website.
Кассалық жинақ
Фильм бастапқыда жапон кинотеатрларында жалдаудан түскен кірісі болды, онда ол 7,5 миллион көрерменге жетті. Кейіннен ол мектептер мен қоғамдық залдарда көрсетілді, нәтижесінде тағы 16 миллион адам көріп қалды. Бұл оның жалпы кассалық табысын 23,5 миллионға жеткізді, бұл Жапониядағы кассалық түсімі бойынша ең табысты фильмнің рекорды болды. Бұл рекордты кейіннен Хаяо Миядзакидің "Рухтар әлемі" (2001) аниме фильмі де қайталады. Францияда фильм 993 555 билет сатты, осылайша Жапония мен Францияда сатылған билеттердің жалпы санына жетті.
The film initially had a distributor rental income of in Japanese theaters, where it drew 7.5million admissions. It was later screened in schools and public halls, drawing a further 16million admissions. This brought its total box office to 23.5million admissions, setting the record for the highest grossing film in Japan in terms of box office admissions. Its record was later matched by Hayao Miyazaki's anime film Spirited Away (2001). In France, the film sold 993,555 tickets at the box office, bringing its total box office admissions to tickets sold in Japan and France.
Қабылдау
Фильм өте жоғары бағаланып, Лени Рифеншталдың "Олимпиада" фильмімен бірге Олимпиада туралы ең жақсы фильмдердің бірі және жалпы алғанда, барлық уақыттағы ең жақсы спорттық деректі фильмдердің бірі саналады. Оның спортшылар мен көрермендердің адамдық жағына назар аударуы, нәтижелерді тіркеумен шектеліп қалмай, физикалық еңбек, құштарлық, жеңістің қуанышы мен жеңілістің көңіл көншіліксіздігін көрсетуі ерекше жаңалық болды, ал зум объективтер мен жақын кадрларды қолдану спортты түсіруде жаңа стандарт орнатты. Rotten Tomatoes фильм туралы шолулар жинағындағы 11 шолу негізінде, сыншылардың 100% оң пікір білдірді. Ичикава Халықаралық Олимпиада комитеті тарапынан Олимпиадалық құрмет дипломымен марапатталды.
The film is held in very high critical regard and is seen, alongside Leni Riefenstahl's Olympia, as one of the best films about the Olympics and, indeed, as one of the best sports documentaries of all time. Its focus on the humanity of athletes and spectators, showing the physical effort, excitement, joy of victory and disappointment of defeat, rather than simply the recording of results, was seen as highly original, and the use of zoom lenses and close ups set a new standard for the filming of sports. Based on 11 reviews collected by the film review aggregator Rotten Tomatoes, 100% of critics gave the film a positive review. Ichikawa was recognised by the IOC with the award of the Olympic Diploma of Merit.
Коммерциялық қол жетімділік
Ол Солтүстік Америкада 2002 жылы The Criterion Collection арқылы DVD форматында жарық көрді, бірақ 2007 жылы басылымнан алынып тасталды. Ол eBay-де жиі кездесетін, бірақ көбінесе 70 доллар шамасында сатылатын. Ұлыбританияда Tartan Video арқылы шығарылды, бірақ ол да басылымнан шығарылды. 2004 жылы Тохо компаниясы арқылы Жапонияда DVD-де жарық көрді. 170 минуттық кинотеатрлық нұсқасынан өзге, 148 минуттық "40 жылдық мерекелік басылымы" да болды, ол режиссерлік кесім деп есептелді. Бұл нұсқа Жапониядан тыс жерлерде қолжетімді емес. 2013 жылы ресми Олимпиадалық YouTube арнасы ағылшын тіліндегі түсіндірмемен 125 минуттық өңделген нұсқасын интернетке жүктеді. 2017 жылдың желтоқсанында The Criterion Collection, МОК-тың эксклюзивті лицензиясы бойынша, Blu-ray және DVD форматында "Олимпиадалық фильмдердің 100 жылы: 1912–2012" жинағын шығарды, оның құрамында "Токио Олимпиадасы" фильмі де бар. Ичикаваның деректі фильмі кейіннен жеке таратпа ретінде қайта жарық көрді. 2019 жылы ресми Олимпиада арнасының сайты толық түпнұсқа нұсқасының цифрлық түрде қалпына келтірілген және өңделмеген көшірмесін интернетке шығарды.
It was released in North America on DVD through The Criterion Collection in 2002 but was made out of print in 2007. It would appear on eBay regularly but often at prices around $70. In the UK, it was released through Tartan Video but was also taken out of print. In 2004, it was released on DVD in Japan through Toho. In addition to the 170 minute theatrical version, there was a 148 minute "40th Anniversary Edition", which was also considered a director's cut. This has not been made available outside of Japan. In 2013, the official Olympic YouTube channel made a 125 minute edited version with the English narration available on the internet. In December 2017, The Criterion Collection issued on Blu ray and DVD, under exclusive license from the IOC, 100 Years of Olympic Films: 1912 2012, which includes Tokyo Olympiad. Ichikawa's documentary subsequently received a new standalone release. In 2019, the official Olympic Channel's own website made a digitally restored and unedited copy of the full original release available on the internet.